# Yâsîn Sûresi, 79. Âyet (36:79)

> قُلْ يُحْيِيهَا ٱلَّذِىٓ أَنشَأَهَآ أَوَّلَ مَرَّةٍ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ

*Kul yuhyîhâ-lleżî enşeehâ evvele merra(tin)(s) vehuve bikulli ḣalkin ‘alîm(un)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Onları ilk defa var eden diriltecektir. O, her yaratılmışı hakkıyla bilendir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/79

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İlk kez yaratan, onları tekrar diriltecektir — O, her yaratmayı bilir.","keyConcepts":[{"word":"أَنشَأَهَآ","root":"ن ش أ","rootLatin":"N-Ş-E","meaning":"İnşâ etmek, yoktan var etmek; ilk kez icat etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"İnşâ, bir şeyi ilk kez ortaya çıkarmak, terbiye ederek büyütmektir. İlk yaratma (inşâ) ikinci yaratmadan (ba's) daha zorlu görünür — ilkini yapan, ikincisini de yapar."}]},{"word":"عَلِيمٌ","root":"ع ل م","rootLatin":"A-L-M","meaning":"Her şeyi bilen; ilmi sonsuz olan.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Alîm, ilmi küllî ve muhît olandır. 'Bi-külli halkın alîm' — her yaratmayı bilir. Allah'ın ilmi, yaratmanın hem öncesini hem sonrasını kuşatır."}]}]}

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Yâsîn Suresi 79. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nقُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ — De ki: Onları ilk kez yaratan diriltecektir. O, her yaratmayı hakkıyla bilendir.\n\nBu âyet, önceki âyetteki sorunun cevabıdır. يُحْيِيهَا الَّذِي أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ (yuhyîhe'l-lezî enşeehâ evvele merretin) — onları ilk kez yaratan diriltecektir. Râgıb Hazretleri, inşânın 'bir şeyi ilk kez ortaya çıkarmak' olduğunu beyân buyurmuşlardır. Aklî kıyas açıktır: İlk yaratmayı yapan, ikincisini de yapar.\n\nوَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ (ve hüve bi-külli halkın alîm) — Kefevî Hazretleri, Hallâk ve Alîm sıfatlarının birlikte gelmesinin kudret ile ilmin birlikteliğini vurguladığını belirtir.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Cevap ne kadar basit, ne kadar güçlü: 'İlk yapan, yine yapar.' Bir duvar ustası ev yapmış — yıkılmış. 'Bunu kim tekrar yapabilir?' diye sorsan, herkes der ki: 'İlk yapan yapar.' İşte bu kadar basit — ama inkârcı, bu basit mantığı bile görmez.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber'in nazarında 'bi-külli halkın alîm' — her yaratmayı bilendir. Bu, yalnızca ilk ve son yaratmayı değil — her an devam eden yaratmayı da kapsar. Allah, her an yeni yaratışlar gerçekleştirir (Rahmân 29: külle yevmin hüve fî şe'n). Diriliş, O'nun için yeni bir iş değil — devam eden yaratışın bir faslıdır.\n\n### ✦ Mesnevî'nin Nağmesinden\n\nHz. Mevlânâ'nın gönül dilinden: Her bahar bir diriliştir — ölü toprak canlanır, kuru dal çiçek açar. Gözünün önünde her yıl bir diriliş sahnesi sergileniyor — ve sen hâlâ 'kim diriltecek?' diye soruyorsun?\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, yaratılışın her anında Senin kudretini gören, dirilişe kesin imanla iman eden, her baharda bir âhiret haberi okuyan kullarından eyle.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","Ebu'l-Bekâ el-Kefevî, el-Külliyyât","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye"]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","yaratilis","tevhid","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kul"},{"position":2,"translit":"yuhyîhâ"},{"position":3,"translit":"lleżî"},{"position":4,"translit":"enşeehâ"},{"position":5,"translit":"evvele"},{"position":6,"translit":"merra(tin)(s)"},{"position":7,"translit":"vehuve"},{"position":8,"translit":"bikulli"},{"position":9,"translit":"ḣalkin"},{"position":10,"translit":"‘alîm(un)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"يُحْيِيهَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"أَحْيَا","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"diriltecektir","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"o kimse ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Fâil"},{"position":4,"surface":"أَنشَأَهَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ش-ا","rootLatin":"n-ş-ʾ","lemma":"أَنشَأَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"أَوَّلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-و-ل","rootLatin":"ʾ-w-l","lemma":"أَوَّل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"ilk","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"مَرَّةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ر-ر","rootLatin":"m-r-r","lemma":"مَرَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"defa","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":7,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"خَلْقٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yaratma","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":10,"surface":"عَلِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"bilendir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/79*
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/79*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/77-79*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/79*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *36/77-79*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *36/77-79*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/79*
- **Câsiye Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/79*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *36/77-79*
- **Câsiye Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/79*