# Yâsîn Sûresi, 81. Âyet (36:81)

> أَوَلَيْسَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِقَـٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يَخْلُقَ مِثْلَهُم ۚ بَلَىٰ وَهُوَ ٱلْخَلَّـٰقُ ٱلْعَلِيمُ

*Eve leyse-lleżî ḣaleka-ssemâvâti vel-arda bikâdirin ‘alâ en yaḣluka miślehum(c) belâ vehuve-lḣallâku-l'alîm(u)*

**Meal (Diyanet):** Gökleri ve yeri yaratan Allah'ın, onların benzerini yaratmaya gücü yetmez mi? Evet yeter. O, hakkıyla yaratandır, hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/81

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Gökleri ve yeri yaratan, onların benzerlerini yaratmaya kâdir değil mi? Elbette — O, Hallâk ve Alîm'dir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْخَلَّـٰقُ","root":"خ ل ق","rootLatin":"H-L-Q","meaning":"Hallâk; çok yaratan, sürekli ve kesintisiz yaratan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Hallâk, 'hâlik' isminin mübalağa formudur — durmaksızın, tekrar tekrar yaratan. Her an yeni yaratışlar gerçekleştirir. Bu sıfat Kur'ân'da yalnızca iki yerde geçer."}]},{"word":"ٱلْعَلِيمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"A-L-M","meaning":"Her şeyi bilen; yaratmanın tüm inceliklerine vâkıf olan.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hallâk ve Alîm birlikte gelmesi: yaratma gücü (kudret) ile yaratma bilgisi (ilim) bir aradadır. Kudret ilimsiz kör, ilim kudretsiz âciz olurdu — ama Allah'ta ikisi kemâl üzere birleşir."}]}]}

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Yâsîn Suresi 81. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nأَوَلَيْسَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِقَادِرٍ عَلَىٰ أَن يَخْلُقَ مِثْلَهُم بَلَىٰ وَهُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ — Gökleri ve yeri yaratan, onların benzerlerini yaratmaya kâdir değil midir? Elbette öyle! O, Hallâk'tır, Alîm'dir.\n\nBu âyet, diriliş delillerinin zirvesidir. Gökleri ve yeri — bu muazzam sistemi — yaratan, insanı yeniden yaratmaya elbette kâdirdir. بَلَىٰ (belâ) — elbette, kesinlikle evet.\n\nRâgıb Hazretleri, Hallâk'ın 'hâlik' isminin mübalağa formu olduğunu — durmaksızın, tekrar tekrar yaratan anlamına geldiğini beyân buyurmuşlardır. Kefevî Hazretleri ise Hallâk ve Alîm'in birlikte gelmesinin kudret ile ilmin kemâl üzere birleşmesini vurguladığını belirtir.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Başını kaldır göğe bak — milyarlarca yıldız, galaksiler, güneşler. Sonra ayağının altına bak — toprak, su, maden, canlılar. Bunları yaratan, seni yeniden yaratamaz mı? Büyüğü yapan, küçüğü yapmaktan âciz olur mu? Sarayı inşa eden mimar, bir tuğlayı yerine koyamaz mı?\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber'in nazarında 'Hallâk' sıfatı, Allah'ın her an yeni yaratışlar gerçekleştirdiğine işaret eder. Yaratma, bir defaya mahsus bir fiil değil — sürekli ve kesintisiz bir tecellîdir. Her nefeste, her anda, her zerrede yeni bir yaratılış cereyan eder. Diriliş, bu sürekli yaratışın bir faslından ibarettir.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Hallâk — her an yaratan. Sen de her an yenilenebilirsin. Dünkü günahlarını, bugünkü tevbe ile sildir. Her sabah yeni bir yaratılışsın — Hakk'ın sana yeni bir fırsatıdır. Bu fırsatı değerlendir.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, göklerin ve yerin yaratılışında kudretini tefekkür eden, dirilişe kesin inanan, her anda yenilenmenin mümkün olduğunu bilen kullarından eyle. Sen Hallâk'sın, Alîm'sin — Sana sonsuz hamd olsun.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","Ebu'l-Bekâ el-Kefevî, el-Külliyyât","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye"]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","dirilis","esma-i-husna","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"وَلَيْسَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"l-y-s","rootLatin":"l-y-s","lemma":"لَيْسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"değil mi"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Leyse'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"o kimse ki"},{"position":3,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ḫ-l-q","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":4,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"s-m-w","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"gökleri"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ʔ-r-ḍ","rootLatin":"'-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"yeri"},{"position":6,"surface":"بِقَـٰدِرٍ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"قَـٰدِرٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"q-d-r","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَادِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (Leyse'nin haberi olup zâid 'bâ' harfi ile mecrûr olmuştur)","gloss":"güç yetiren"},{"position":7,"surface":"عَلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ki"},{"position":9,"surface":"يَخْلُقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ḫ-l-q","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb","gloss":"yaratması"},{"position":10,"surface":"مِثْلَهُم","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"m-th-l","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مِثْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"benzerlerini"},{"position":10,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":11,"surface":"بَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":13,"surface":"ٱلْخَلَّـٰقُ","pos":"isim","posDetail":"Mübalağalı İsm-i Fâil","root":"ḫ-l-q","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلَّاق","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"çok yaratan"},{"position":14,"surface":"ٱلْعَلِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"'-l-m","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"çok bilen"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/81*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/81*
