# Yâsîn Sûresi, 83. Âyet (36:83)

> فَسُبْحَـٰنَ ٱلَّذِى بِيَدِهِۦ مَلَكُوتُ كُلِّ شَىْءٍ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

*Fesubhâne-lleżî biyedihi melekûtu kulli şey-in ve-ileyhi turce'ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Her şeyin hükümranlığı elinde olan Allah'ın şanı yücedir! Siz yalnız O'na döndürüleceksiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/83

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Her şeyin mülkü ve hükümranlığı elinde olan Allah'ın tenzîhi — ve O'na dönüş.","keyConcepts":[{"word":"مَلَكُوتُ","root":"م ل ك","rootLatin":"M-L-K","meaning":"Melekût; mutlak hükümranlık, görünmeyen âlemin saltanatı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Melekût, 'mülk'ün mübalağa formudur. Mülk, zahirî hükümranlık; melekût, bâtınî ve mutlak hükümranlıktır. Her şeyin melekûtunun Allah'ın elinde olması — hiçbir zerrenin O'nun tasarrufundan çıkamayacağını ifade eder."}]},{"word":"تُرْجَعُونَ","root":"ر ج ع","rootLatin":"R-C-A","meaning":"Döndürülmek, geri götürülmek; âhirette Allah'a dönüş.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rücû', kaynağa dönüştür. İnsan Allah'tan geldi, Allah'a dönecek. Yâsîn suresinin bu son âyeti, tüm surenin mesajını özetler: yaratılış, ölüm, diriliş ve nihayetinde Allah'a dönüş."}]}]}

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Yâsîn Suresi 83. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nفَسُبْحَانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ — Her şeyin melekûtu (hükümranlığı) elinde olan Allah'ın şânı ne yücedir! Ve siz O'na döndürüleceksiniz.\n\nBu âyet, Yâsîn suresinin muhteşem kapanışıdır — tüm surenin özetini iki cümlede verir. سُبْحَانَ (sübhâne) — tenzîh, tesbih; Allah'ı her türlü noksanlıktan yüce tutma.\n\nمَلَكُوتُ (melekût) — Râgıb Hazretleri, melekûtun 'mülk'ün mübalağa formu olduğunu, mülkün zahirî hükümranlık, melekûtun ise bâtınî ve mutlak hükümranlık olduğunu beyân buyurmuşlardır. Her şeyin melekûtunun Allah'ın elinde olması — hiçbir zerrenin O'nun tasarrufundan çıkamayacağını ifade eder.\n\nوَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ (ve ileyhi türceûn) — O'na döndürüleceksiniz. Izutsu Hazretleri, rücûun 'kaynağa dönüş' olduğunu belirtir. İnsan Allah'tan geldi, Allah'a dönecek.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri bu hitâm âyetini şöyle tefsir buyurmuşlardır: *\"Yâsîn suresi, 'Yâ Sîn' (ey insan) diye başladı — 've ileyhi türceûn' (O'na döneceksiniz) diye bitti. Başlangıç, hitaptır; son, dönüştür. Sen çağrıldın — ve döneceksin. Aradaki her şey — hayat, ölüm, diriliş, cennet, cehennem — bu iki nokta arasındaki yolculuktur. Öyleyse bu yolculuğu güzel yap; çünkü varış noktası O'dur.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber'in nazarında 'melekûtu külli şey' — her şeyin melekûtu. Bu, yalnızca göklerin ve yerin değil — her zerrenin, her atomun, her nefsin, her ânın melekûtunun Allah'ın elinde olduğu anlamına gelir. Hakîkat-i vücûd, yalnız O'nundur; geri kalan, O'nun tecellîleridir. Ve 'ileyhi türceûn' — dönüş O'nadır; çünkü çıkış da O'ndandır. Daire tamamlanır.\n\n### ✦ Mesnevî'nin Nağmesinden\n\nHz. Mevlânâ'nın gönül dilinden: Nehir denize döner — çünkü oradan geldi. Yaprak toprağa döner — çünkü oradan çıktı. Sen de O'na döneceksin — çünkü O'ndan geldin. Dönüşten korkma — kaynağına kavuşmaktır bu. Gurbet biter, vuslat başlar.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Bu son âyet, sülûkun gayesini özetler: 'İleyhi türceûn' — O'na dönüş. Tüm menziller, makamlar, hâller — hepsi bu dönüşün merhâleleridir. Yolculuğun sonunda seni bekleyen O'dur. Yol uzun, ama varış güzeldir. Sebat et, sapmadan yürü.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nYâsîn suresinin bu son âyeti, insanlığa son çağrıdır: Her şeyin hükümranlığı O'ndadır ve dönüş O'nadır. Ne kaçış var, ne sığınak, ne başka bir yol. Tek gerçek, tek hakikat, tek varış noktası — O.\n\nRabbimiz, Yâsîn suresinin nurunu kalplerimize yerleştir. Bu surenin başından sonuna kadar verdiği mesajı yaşayan kullarından eyle. Sana güzel bir dönüşle dönmeyi, melekûtunun sırlarına mazhar olmayı, huzurunda alnı secde ile ağaran kullarından olmayı nasîb et. Terzibaba Hazretleri'nin, Şeyh-i Ekber'in, Hz. Mevlânâ'nın ve tüm evliyâullahın hürmetine, bizi bu surenin şefaatine mazhar olanlardan eyle.\n\nVe'l-hamdü lillâhi Rabbi'l-âlemîn.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","Toshihiko Izutsu, Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye","Fîrûzâbâdî, Basâiru Zevi't-Temyîz"]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","dirilis","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"سُبْحَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سُبْحَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"münezzehtir","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"o kimse ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-de, ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"يَدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"eli","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"مَلَكُوتُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَكُوت","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hükümranlığı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"her","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"sh-y-hamza","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şeyin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, doğru","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"تُرْجَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ayn","lemma":"رَجَعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"döndürüleceksiniz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Meçhul muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fesubhâne"},{"position":2,"translit":"lleżî"},{"position":3,"translit":"biyedihi"},{"position":4,"translit":"melekûtu"},{"position":5,"translit":"kulli"},{"position":6,"translit":"şey-in"},{"position":7,"translit":"ve-ileyhi"},{"position":8,"translit":"turce'ûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Salât (Namaz)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/83*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/83*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *36/83*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/83*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/83*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *36/83*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Ahmet Avni Konuk · *36/83*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *36/83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *36/83*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/83*