# Sâffât Sûresi, 100. Âyet (37:100) > رَبِّ هَبْ لِى مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ *Rabbi heb lî mine-ssâlihîn(e)* **Meal (Diyanet):** "Ey Rabbim! Bana salihlerden olacak bir çocuk bağışla." **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/100 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Sâffât Suresi'nin 100. ayeti, Hz. İbrahim'in Allah'tan salih bir evlat dileğini ifade etmektedir. Ayet, 'Rab' kavramıyla ilahi otoriteye yönelişi, 'heb' fiiliyle bir lütuf talebini ve 'sâlihîn' kelimesiyle de istenen evladın niteliğini vurgulamaktadır. Bu kavramlar, duanın samimiyetini ve istenen şeyin manevi değerini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"رَبِّ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Hz. İbrahim'in kendisine hitap ettiği, terbiye eden, sahip ve efendi olan Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen 'terbiye etmek, bir şeyi tedricen kemale erdirmek' anlamından geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbî' ifadesi, Hz. İbrahim'in Allah'ı hem yaratıcı hem de terbiye edici, yani kendisinin ve tüm varlığın sahibi ve yöneticisi olarak tanıdığını gösterir. Bu hitap, duanın kabulü için bir tazim ve teslimiyet ifadesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin lügatte 'malik, seyyid, müdebbir, mürebbi, kaim' gibi anlamlara geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'in Allah'ı mutlak malik ve her şeyi tedbir eden olarak görerek, ondan bir lütuf (çocuk) talep etmesinin meşruiyetini ve uygunluğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak egemenliğini, yaratıcılığını ve rızık vericiliğini ifade eden merkezi bir kavram olduğunu belirtir. Hz. İbrahim'in bu hitabı, Allah'ın dileğini yerine getirme gücüne olan inancını ve O'na olan tam bağımlılığını gösterir."}]},{"word":"هَبْ","root":"و ه ب","rootLatin":"v-h-b","meaning":"Allah'tan karşılıksız bir lütuf, bağış ve ihsan olarak çocuk verilmesi talebi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'heb' fiilinin 'hibe etmek, karşılıksız vermek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'heb lî' ifadesi, Hz. İbrahim'in Allah'tan bir evlat dileğini, kendi çabası veya hakkı olarak değil, tamamen ilahi bir lütuf ve bağış olarak talep ettiğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'heb' fiilinin mecazi olarak 'ver, ihsan et' anlamında kullanıldığını ifade eder. Hz. İbrahim'in bu fiili kullanması, Allah'ın cömertliğine ve lütufkarlığına güvenerek, kendisinden bir evlat ihsan etmesini istemesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hibe'nin karşılıksız verilen şey olduğunu ve 'heb' fiilinin de bu anlamı taşıdığını açıklar. Ayetteki 'heb lî' ifadesi, Hz. İbrahim'in evlat talebinin, Allah'ın mutlak kudret ve cömertliğine dayanan, hiçbir karşılık beklemeyen saf bir dilek olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحِينَ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İstenen çocuğun iyi, doğru, dindar ve Allah'ın rızasına uygun bir kimse olması niteliği.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sâlih' kelimesinin 'fâsid'in zıttı olduğunu ve 'doğru, iyi, düzgün' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'min es-sâlihîn' ifadesi, Hz. İbrahim'in sadece bir çocuk değil, aynı zamanda Allah'a itaat eden, hayırlı işler yapan, ahlaklı ve dindar bir evlat istediğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'salâh'ın 'fesad'ın zıttı olduğunu ve 'işlerin düzgün olması, iyi olması' anlamını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'sâlihîn' kelimesi, Hz. İbrahim'in evlat dileğinde sadece neslin devamını değil, aynı zamanda o neslin manevi ve ahlaki kalitesini de önemsediğini ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'salâh' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve hem bireysel hem de toplumsal iyiliği kapsadığını belirtir. Hz. İbrahim'in bu dileği, sadece kendi için değil, aynı zamanda ümmetine faydalı olacak, Allah'ın dinine hizmet edecek bir evlat arayışını yansıtır."}]}]} ## Tefsir {"topics":["dua","kissa-ibrahim"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş münâdâ olduğu için mansûb mahallen, izafet sebebiyle kesra ile mecrûr","gloss":"Rabbim"},{"position":2,"surface":"هَبْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ه-ب","rootLatin":"w-h-b","lemma":"وَهَبَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için sükûn üzere mebnî","gloss":"ver"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"bana"},{"position":3,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"ben"},{"position":4,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"ٱلصَّـٰلِحِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِح","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için yâ ile mecrûr","gloss":"salihler, iyiler"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **NECDET ARDIÇ’IN TASAVVUF ANLAYIŞINDA SEYR-Ü SÜLUK MERTEBELERİ - Lisans Tezi** — Yavuz Burak Kır · *37/100-111* - **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **Hac Sûresi** · *es-Sâffât 37/100-110* - **Hac Sûresi** · *es-Sâffât 37/100-110* - **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *es-Sâffât 37/100-110*