# Sâffât Sûresi, 103. Âyet (37:103)

> فَلَمَّآ أَسْلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلْجَبِينِ

*Felemmâ eslemâ vetellehu lilcebîn(i)*

**Meal (Diyanet):** (103-104) Nihayet her ikisi de (Allah'ın emrine) boyun eğip, İbrahim de onu (boğazlamak için) yüz üstü yere yatırınca ona, şöyle seslendik: "Ey İbrahim!"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/103

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Sâffât Suresi 103. ayet, Hz. İbrahim ve oğlu İsmail'in Allah'a tam bir teslimiyetini ve bu teslimiyetin bir imtihan olarak tezahürünü dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'teslim olma' ve 'alnı üzerine yatırma' fiilleriyle bu derin itaati ve fedakarlığı vurgular.","keyConcepts":[{"word":"أَسْلَمَا","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"İkisi de Allah'ın emrine tam bir teslimiyet gösterdi, boyun eğdi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İslam kelimesi, 'selam' kökünden gelir ve barış, esenlik anlamlarını taşır. Bir kimsenin kendini Allah'a teslim etmesi, O'nun emirlerine boyun eğmesi ve böylece iç huzura ermesi demektir. Ayetteki 'eslemâ' ifadesi, hem İbrahim'in hem de İsmail'in bu emre tam bir rıza ve teslimiyetle karşılık verdiğini gösterir, bu da onların Allah ile barışık ve O'nun iradesine tam uyumlu olduklarını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İslam, Kur'an'da sadece bir dinin adı değil, aynı zamanda Allah'ın iradesine tam bir teslimiyet ve boyun eğme eylemini ifade eden temel bir kavramdır. Bu ayetteki 'eslemâ' fiili, İbrahim ve İsmail'in, Allah'ın emrine karşı hiçbir tereddüt göstermeden, tam bir içtenlikle ve iradî olarak boyun eğdiklerini, yani kendilerini Allah'a 'teslim ettiklerini' belirtir. Bu, pasif bir kabullenişten ziyade, aktif bir irade beyanıdır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Esleme fiili, bir şeyi birine teslim etmek, bırakmak anlamına gelir. Ayetteki kullanımıyla, İbrahim ve İsmail'in kendi iradelerini ve kaderlerini Allah'ın emrine bıraktıklarını, O'nun hükmüne razı olduklarını ifade eder. Bu, onların Allah'a olan güvenlerinin ve itaatlerinin en üst düzeyde olduğunu gösterir."}]},{"word":"وَتَلَّهُۥ","root":"ت ل ل","rootLatin":"t-l-l","meaning":"Babası oğlunu yere yatırdı, yan tarafına veya yüzüstü devirdi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Telletü'l-şey'e: Onu yere serdim, devirdim demektir. Ayetteki 'tellehû' ifadesi, İbrahim'in oğlunu kurban etmek üzere yere yatırdığını, onu yüzüstü veya yan tarafına çevirdiğini belirtir. Bu fiil, kurban etme eyleminin fiziksel hazırlığını ve kararlılığını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Telletü'l-şey'e li-vechihî: Onu yüzüstü yere yatırdım. Bu ayetteki 'tellehû' fiili, İbrahim'in oğlunu kurban etmek için yüzüstü veya yan tarafına yatırdığını, böylece alnının yere değdiğini ifade eder. Bu, kurban edilecek hayvanın veya kişinin yatırılma şeklini tasvir eden mecazi bir kullanımdır ve eylemin ciddiyetini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Telletü'l-şey'e: Bir şeyi yere sermek, devirmek. Özellikle kurban edilecek hayvanın boğazlanmak üzere yere yatırılması için kullanılır. Ayetteki 'tellehû' fiili, İbrahim'in oğlunu kurban etme emrini yerine getirmek için onu yere yatırdığını, bu eylemin bir hazırlık aşaması olduğunu ve tam bir kararlılıkla yapıldığını gösterir."}]},{"word":"لِلْجَبِينِ","root":"ج ب ن","rootLatin":"c-b-n","meaning":"Alnının üzerine, şakağına doğru.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cebîn, alnın iki tarafındaki şakak kısmıdır. Ayetteki 'lil-cebîni' ifadesi, İbrahim'in oğlunu yere yatırdığında, alnının veya şakağının yere değdiği pozisyonu belirtir. Bu, kurban etme eyleminin gerçekleşeceği hassas noktayı ima eder ve olayın dramatikliğini artırır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Cebîn, alnın iki yanındaki kemikli kısımdır. 'Tellehû lil-cebîni' ifadesi, İbrahim'in oğlunu, alnı veya şakağı yere gelecek şekilde yatırdığını gösterir. Bu, kurban edilecek kişinin veya hayvanın boğazlanma pozisyonunu tasvir eder ve eylemin kesinliğini ve geri dönülmezliğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Cebîn, alnın iki tarafındaki kemikli kısımdır. Ayetteki 'lil-cebîni' ifadesi, İbrahim'in oğlunu, alnı yere değecek şekilde yatırdığını, bu pozisyonun kurban etme eylemi için uygun bir hazırlık olduğunu belirtir. Bu detay, olayın gerçekliğini ve İbrahim'in emri yerine getirme konusundaki kararlılığını pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-ibrahim","imtihan-bela","tevekkul","sabir"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":1,"surface":"لَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olunca"},{"position":2,"surface":"أَسْلَمَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"أَسْلَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ikisi de teslim oldu"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"تَلَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ل-ل","rootLatin":"t-l-l","lemma":"تَلَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yatırdı"},{"position":3,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"الْجَبِينِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ب-ن","rootLatin":"j-b-n","lemma":"جَبِين","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"alnına"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **NECDET ARDIÇ’IN TASAVVUF ANLAYIŞINDA  SEYR-Ü SÜLUK MERTEBELERİ - Lisans Tezi** — Yavuz Burak Kır · *37/100-111*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111*
- **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111*
- **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *es-Sâffât 37/100-110*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *es-Sâffât 37/100-110*
- **Hac Sûresi** · *es-Sâffât 37/100-110*