# Sâffât Sûresi, 108. Âyet (37:108) > وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ *Ve teraknâ ‘aleyhi fî-l-âḣirîn(e)* **Meal (Diyanet):** Sonradan gelenler arasında ona güzel bir ad bıraktık. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/108 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Sâffât Suresi'nin 108. ayeti, Hz. İbrahim'in sonraki nesiller arasında bıraktığı kalıcı ve hayırlı anıyı ifade etmektedir. Ayet, 'tereknâ' fiiliyle bu kalıcılığı, 'âhirîn' kelimesiyle de sonraki nesilleri vurgulayarak, peygamberlerin mirasının önemini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"تَرَكْنَا","root":"ت ر ك","rootLatin":"t-r-k","meaning":"Biz bıraktık, geride bıraktık, kalıcı kıldık anlamındadır ve Allah'ın Hz. İbrahim için sonraki nesillerde iyi bir anı bırakmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Terk (ترك) kelimesi, bir şeyi bulunduğu hal üzere bırakmak, terk etmek veya geride bırakmak anlamına gelir. Ayetteki 'tereknâ' ifadesi, Allah'ın Hz. İbrahim'in anısını sonraki nesiller arasında kalıcı kıldığını, onun şanını devam ettirdiğini belirtir. (s. 182)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Terk (ترك) fiili, bir şeyi geride bırakmak, ondan vazgeçmek veya onu olduğu gibi bırakmak manalarına gelir. Buradaki kullanım, Allah'ın Hz. İbrahim'in güzel anısını ve selamını sonraki nesiller için baki kıldığını, onu unutturmadığını gösterir. (s. 125)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'terk' kavramı, bazen bir şeyi terk etmek, bazen de bir şeyi geride bırakmak ve kalıcı kılmak anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'tereknâ' fiili, Allah'ın Hz. İbrahim'e bahşettiği şerefin ve selamın sonraki nesillerde de devam etmesini sağladığını, yani onun mirasını kalıcı kıldığını ifade eder."}]},{"word":"عَلَيْهِ","root":"ع ل و","rootLatin":"a-l-w","meaning":"Üzerine, hakkında, ona dair anlamındadır ve Hz. İbrahim'in şanının ve anısının sonraki nesillerde devam ettiğini vurgular.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Harf-i cer olan 'alâ' (على), bazen bir şeyin üzerine olma, bazen de bir şey hakkında olma manasına gelir. Ayetteki 'aleyhi' ifadesi, Hz. İbrahim'in şanının ve selamının sonraki nesiller tarafından anılması ve onun hakkında konuşulması anlamını taşır. (c. 1, s. 230)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"'Alâ' (على) edatı, burada 'hakkında' veya 'dair' manasını taşır. Yani, sonraki nesillerin Hz. İbrahim hakkında iyi bir anı ve selam bırakıldığını ifade eder. Bu, onun mirasının ve şerefinin sonraki kuşaklar tarafından da tasdik edildiğini gösterir. (c. 3, s. 156)"}]},{"word":"ٱلْـَٔاخِرِينَ","root":"ء خ ر","rootLatin":"a-h-r","meaning":"Sonra gelenler, sonraki nesiller anlamındadır ve Hz. İbrahim'in mirasının kıyamete kadar devam edeceğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âhir (آخر) kelimesi, bir şeyin sonu, gerisi veya sonra gelen kısmı anlamına gelir. 'el-Âhirîn' (الآخرين) ise, kendisinden sonra gelen tüm nesilleri kapsar. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'in şanının ve selamının sadece kendi döneminde değil, ondan sonraki tüm nesiller boyunca devam edeceğini vurgular. (s. 12)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Âhir (آخر) kelimesi, bir şeyin nihayeti ve sonu demektir. 'el-Âhirîn' (الآخرين) ifadesi, geçmiş nesillerden sonra gelen, kıyamete kadar gelecek olan tüm insanları ifade eder. Bu ayette, Hz. İbrahim'in adının ve selamının sonraki tüm nesiller tarafından anılacağını ve onun mirasının kalıcı olacağını belirtir. (c. 1, s. 102)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'âhirîn' kavramı, genellikle kendisinden sonra gelen nesilleri, sonraki zaman dilimlerini ifade eder. Bu ayette, Hz. İbrahim'in bıraktığı iyi anının ve selamın, onun vefatından sonraki tüm çağlarda, kıyamete kadar sürecek bir etkiyi ifade ettiğini gösterir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-ibrahim","ahiret-mukafat"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"تَرَكْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ر-ك","rootLatin":"t-r-k","lemma":"تَرَكَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bıraktık"},{"position":2,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":2,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"ٱلْـَٔاخِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"'-kh-r","lemma":"آخِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra gelenler"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **NECDET ARDIÇ’IN TASAVVUF ANLAYIŞINDA SEYR-Ü SÜLUK MERTEBELERİ - Lisans Tezi** — Yavuz Burak Kır · *37/100-111* - **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/100-111* - **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *es-Sâffât 37/100-110* - **Hac Sûresi** · *es-Sâffât 37/100-110* - **Hac Sûresi** · *es-Sâffât 37/100-110*