# Sâffât Sûresi, 113. Âyet (37:113) > وَبَـٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَىٰٓ إِسْحَـٰقَ ۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِّنَفْسِهِۦ مُبِينٌ *Ve bâraknâ ‘aleyhi ve 'alâ ishâk(a)(c) vemin żurriyyetihimâ muhsinun vezâlimun linefsihi mubîn(un)* **Meal (Diyanet):** Onu da İshak'ı da uğurlu kıldık. Her ikisinin nesillerinden iyilik yapanlar da vardı, kendine apaçık zulmedenler de. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/113 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, İbrahim ve İshak peygamberlerin soyundan gelenlerin durumunu ele alarak, ilahi bereketin yanı sıra, bu soy içinde hem iyilik yapanların (muhsin) hem de açıkça kendine zulmedenlerin (zalim) bulunacağını vurgulamaktadır. Ayet, bireysel sorumluluğu ve seçimi ön plana çıkarmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"بَـٰرَكْنَا","root":"ب ر ك","rootLatin":"b-r-k","meaning":"Allah'ın bir şeye bolluk, hayır ve devamlılık vermesi, onu mübarek kılması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bereket (بركة), Allah'tan gelen ilahi hayrın bir şeyde sabit ve devamlı olmasıdır. Ayetteki 'bâraknâ' ifadesi, Allah'ın İbrahim ve İshak'a hem nesillerinin çoğalması hem de peygamberlik ve salih evlatlar gibi manevi hayırlar ihsan etmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bereket (بركة) kelimesi, bir şeyin artması ve çoğalması anlamına gelir. Ayetteki 'bâraknâ aleyhi' ifadesi, Allah'ın İbrahim ve İshak'a nesillerinin çoğalması ve onlardan peygamberler gelmesi suretiyle lütufta bulunmasını mecazi olarak anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Bereket kavramı, Kur'an'da genellikle ilahi bir lütuf olarak, maddi ve manevi anlamda artış, çoğalma ve kalıcılık ifade eder. Bu ayette, İbrahim ve İshak'a verilen bereket, onların nesillerinin devamı ve bu nesillerden salih kişilerin çıkması şeklinde tecelli etmiştir."}]},{"word":"ذُرِّيَّتِهِمَا","root":"ذ ر أ","rootLatin":"z-r-a","meaning":"İbrahim ve İshak'ın soyundan gelenler, nesilleri.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zürriyet (ذرية), bir kişinin soyundan gelen çocuklar ve torunlar anlamına gelir. Ayetteki 'zürriyyetihimâ' ifadesi, İbrahim ve İshak'ın nesillerini, yani onların soyundan gelen tüm insanları kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zürriyet (ذرية), aslen 'zer' (küçük parçacık) kökünden gelir ve tohumdan çıkan nesli ifade eder. Kur'an'da genellikle bir kişinin soyundan gelenleri, çocuklarını ve torunlarını belirtmek için kullanılır. Bu ayette, İbrahim ve İshak'ın tüm nesillerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zürriyet kavramı, Kur'an'da sadece biyolojik bir soyu değil, aynı zamanda manevi bir mirası ve sorumluluğu da ifade eder. İbrahim ve İshak'ın zürriyeti, peygamberlik ve ilahi mesajın taşıyıcısı olma potansiyeline sahip bir nesli temsil eder, ancak bu nesil içinde farklı ahlaki eğilimler de bulunabilir."}]},{"word":"مُحْسِنٌ","root":"ح س ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"İyilik yapan, güzel işler ortaya koyan, Allah'a karşı görevlerini en güzel şekilde yerine getiren kimse.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhsan (إحسان), bir şeyi güzel yapmak, iyilikte bulunmak ve Allah'a sanki onu görüyormuş gibi ibadet etmektir. Muhsin (محسن), bu vasıflara sahip olan kişidir. Ayetteki 'muhsin', İbrahim ve İshak'ın soyundan gelenlerden Allah'ın emirlerine uyan, salih ameller işleyen ve iyilikte bulunan kişileri ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Muhsin (محسن), hayır işleyen, güzel amel yapan demektir. Ayetteki bağlamda, İbrahim ve İshak'ın neslinden Allah'ın rızasını kazanacak şekilde davranan, iyi ve salih kişileri anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İhsan, Kur'an'da sadece dışsal bir iyilik eylemi değil, aynı zamanda içsel bir mükemmellik ve samimiyet halini ifade eder. Muhsin, bu içsel ve dışsal güzelliği birleştiren, Allah'a karşı sorumluluklarını en üst düzeyde yerine getiren kişidir. Ayette, bu kavram, peygamber soyundan gelmenin tek başına kurtuluş garantisi olmadığını, bireysel çabanın önemini vurgular."}]},{"word":"ظَالِمٌ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Kendisine veya başkalarına haksızlık eden, zulmeden, haddi aşan kimse.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haddi aşmak ve haksızlık etmektir. Zalim (ظالم), bu fiili işleyendir. Ayetteki 'zâlimun li-nefsihî', İbrahim ve İshak'ın soyundan gelenlerden Allah'ın emirlerine karşı gelerek, günah işleyerek ve haksızlık yaparak kendi nefsine zarar veren kişileri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zulüm (ظلم), bir şeyi yerinden saptırmak, haksızlık yapmak demektir. 'Zâlimun li-nefsihî' ifadesi, kişinin günah işleyerek veya Allah'ın sınırlarını aşarak kendi ruhuna ve ahiretine zarar vermesini mecazi olarak anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Zulüm kavramı, Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir; Allah'a şirk koşmaktan, insanlara haksızlık etmeye kadar birçok kötü fiili kapsar. 'Zâlimun li-nefsihî' ifadesi, özellikle kişinin kendi nefsine karşı işlediği günahları ve bu günahların ahiretteki olumsuz sonuçlarını vurgular. Bu, peygamber soyundan gelmenin dahi kişiyi bireysel sorumluluktan muaf tutmadığını gösterir."}]},{"word":"مُبِينٌ","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Açıkça, belirgin bir şekilde ortaya çıkan, apaçık olan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Beyan (بيان), bir şeyi açıklamak, ortaya çıkarmak ve netleştirmektir. Mübîn (مبين), bu açıklığı ve netliği ifade eder. Ayetteki 'mübîn', zalimin kendi nefsine yaptığı zulmün, yani günahlarının ve kötü amellerinin açıkça, herkes tarafından görülebilir veya bilinebilir olduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Mübîn (مبين), 'açıkça görünen, belli olan' anlamına gelir. Ayetteki 'zâlimun li-nefsihî mübîn' ifadesi, kişinin kendi nefsine zulmünün, yani günahlarının ve sapkınlığının gizli kalmayıp, açıkça ortaya çıkacağını ve herkesçe anlaşılır olacağını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Mübîn (مبين), hem açıklayan hem de açık olan anlamlarına gelir. Bu ayette, 'zâlimun li-nefsihî mübîn' ifadesi, kişinin kendi nefsine zulmünün, yani kötü fiillerinin ve günahlarının, sonuçları itibarıyla veya bizzat kendisi itibarıyla açık ve net bir şekilde görülebilir olduğunu ifade eder."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-ibrahim","imtihan-bela","insanin-yaratilisi","ahiret-mukafat"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَبَـٰرَكْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ر-ك","rootLatin":"b-r-k","lemma":"بَارَكَ","form":"Fâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve mübarek kıldık"},{"position":2,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":2,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":3,"surface":"وَعَلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"عَلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":4,"surface":"إِسْحَـٰقَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"س-ح-ق","rootLatin":"s-h-q","lemma":"إِسْحَاق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"İshak'ı"},{"position":5,"surface":"وَمِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"ذُرِّيَّتِهِمَا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ر-ر","rootLatin":"dh-r-r","lemma":"ذُرِّيَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"soyu"},{"position":6,"surface":"هِمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ikisinin"},{"position":7,"surface":"مُحْسِنٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"مُحْسِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"iyi olan"},{"position":8,"surface":"وَظَالِمٌۭ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ظَالِمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"dh-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"zalim"},{"position":9,"surface":"لِّنَفْسِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"نَفْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefsi"},{"position":9,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"مُبِينٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"açıkça"}]