# Sâffât Sûresi, 12. Âyet (37:12)

> بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُونَ

*Bel ‘acibte veyesḣarûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hayır, sen (onların haline) şaştın, onlar ise alay ediyorlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/12

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Sâffât Suresi 12. ayet, peygamberin müşriklerin tutumuna şaşırmasını ve müşriklerin de peygamberle alay etmesini konu edinir. Ayet, 'şaşırmak' ve 'alay etmek' fiilleri üzerinden, inanan ve inanmayan arasındaki zihniyet farkını ve çatışmayı dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"عَجِبْتَ","root":"ع ج ب","rootLatin":"a-c-b","meaning":"Sen şaşırdın, hayret ettin, tuhaf buldun.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'acb' kökünü, insanın alışık olmadığı, benzerini görmediği bir şeyle karşılaştığında duyduğu hayret ve şaşkınlık hali olarak tanımlar. Ayetteki 'acibte' ifadesi, Hz. Peygamber'in, müşriklerin dirilişi ve ahireti inkâr etmelerine, bu kadar açık delillere rağmen inanmamalarına duyduğu şaşkınlığı ve hayreti ifade eder. Bu, sıradan bir şaşkınlık değil, inkârcılığın mantıksızlığına yönelik bir hayrettir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'acibte' fiilinin burada 'şaşırmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Peygamber'in, müşriklerin inkârcılıkta ısrar etmelerine ve ahireti yalanlamalarına karşı hissettiği hayreti mecazi bir anlatımla ortaya koyar. Bu şaşkınlık, onların akıl dışı tutumlarına bir tepkidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'acb' kavramının Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, yani inkârcıların veya münafıkların şaşırtıcı ve akıl dışı tutumlarına karşı duyulan hayreti ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'acibte', Peygamber'in, müşriklerin hakikati reddetmelerine yönelik derin bir hayretini ve bu durumun ne kadar tuhaf olduğunu vurgular."}]},{"word":"وَيَسْخَرُونَ","root":"س خ ر","rootLatin":"s-h-r","meaning":"Onlar alay ediyorlar, eğleniyorlar, küçümsüyorlar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sehara' fiilini, birini küçümseyerek, hafife alarak onunla eğlenmek, alay etmek olarak açıklar. Ayetteki 'yesharûn' ifadesi, müşriklerin Hz. Peygamber'in getirdiği mesajla ve ahiret inancıyla alay etmelerini, onu ciddiye almamalarını ve küçümsemelerini ifade eder. Bu, sadece bir eğlence değil, aynı zamanda bir reddediş ve aşağılamadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sehara' kelimesinin asıl anlamının, bir şeyi kolay ve basit görmek olduğunu, buradan da birini küçümseyerek onunla alay etme anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yesharûn', müşriklerin Peygamber'in sözlerini ve uyarılarını önemsiz görmeleri, onları hafife almaları ve bu tutumlarını alaycı bir tavırla dışa vurmalarıdır. Bu, onların inkârcılıklarının bir tezahürüdür."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sehara' fiilinin, bir kişiyi veya bir şeyi hor görerek, onunla eğlenmek ve onu aşağılamak anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'yesharûn' ifadesi, müşriklerin Peygamber'in tebliğine karşı takındıkları küçümseyici ve alaycı tavrı net bir şekilde ortaya koyar. Bu, onların hakikati kabul etmeye yanaşmayan kibirli duruşlarının bir göstergesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sehara' fiilinin Kur'an'da genellikle inkârcıların peygamberlere ve ilahi mesajlara karşı takındıkları olumsuz, küçümseyici ve alaycı tutumu ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'yesharûn', müşriklerin, Peygamber'in ahiret ve dirilişle ilgili uyarılarını ciddiye almayıp, aksine onlarla alay ederek kendi inkârcılıklarını pekiştirmelerini anlatır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İsti'râb/İdrâb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bilakis/evet"},{"position":2,"surface":"عَجِبْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ج-ب","rootLatin":"'-j-b","lemma":"عَجِبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"şaşırdın"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"يَسْخَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-خ-ر","rootLatin":"s-kh-r","lemma":"سَخِرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâsıb ve câzim edat almadığı için merfû","gloss":"alay ediyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** · *37/12*
- **Sâffât Sûresi** · *37/12*
- **Sâffât Sûresi** · *37/12*
- **Sâffât Sûresi** · *37/12*