# Sâffât Sûresi, 129. Âyet (37:129)

> وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ

*Veteraknâ ‘aleyhi fî-l-âḣirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Sonradan gelenler içerisinde ona güzel bir ad bıraktık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/129

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, geçmiş peygamberlere yönelik ilahi takdiri ve onların sonraki nesiller üzerindeki kalıcı etkisini dilbilimsel olarak ifade etmektedir. Özellikle 'tereknâ' fiili ve 'el-âhirîn' kelimesi, bu kalıcılığın ve sürekliliğin anahtar kavramlarıdır.","keyConcepts":[{"word":"تَرَكْنَا","root":"ت ر ك","rootLatin":"t-r-k","meaning":"Biz bıraktık, geride bıraktık, devam ettirdik anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'terk' kelimesinin bir şeyi bulunduğu yerden ayırmak, bırakmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tereknâ' ifadesi, Allah'ın İlyas'ın anısını ve selamını sonraki nesiller için kalıcı kıldığını, onu unutturmadığını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tereknâ aleyhi' ifadesini 'onun hakkında güzel bir anı bıraktık' şeklinde mecazi olarak yorumlar. Bu, İlyas'ın sonraki nesiller tarafından hayırla anılmasını sağladığımız anlamına gelir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'terk' fiilinin bazen bir şeyi geride bırakma, bazen de bir şeyi devam ettirme anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, İlyas'ın mirasının ve adının sonraki nesillerde yaşatılması, yani bir devamlılık sağlanması anlamındadır."}]},{"word":"عَلَيْهِ","root":"ع ل و","rootLatin":"a-l-w","meaning":"Onun üzerine, onun hakkında, ona dair anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'aleyhi' edatının burada 'onun hakkında' veya 'onunla ilgili olarak' anlamında kullanıldığını belirtir. Yani, bırakılan şey İlyas'ın şahsiyeti ve anısıyla alakalıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'alâ' harf-i cerrinin bazen 'hakkında' veya 'üzerine' anlamında kullanıldığını ve bu ayette İlyas'ın anısının üzerine, yani onunla ilgili olarak bir selamın bırakıldığını ifade eder."}]},{"word":"ٱلْـَٔاخِرِينَ","root":"أ خ ر","rootLatin":"a-h-r","meaning":"Sonra gelenler, sonraki nesiller anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âhir' kelimesinin bir şeyin sonu, nihayeti anlamına geldiğini ve 'el-âhirîn'in de kendisinden sonra gelenleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, İlyas'tan sonraki tüm nesilleri kapsar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'âhir' kelimesinin 'evvel'in zıttı olduğunu ve 'el-âhirîn'in de geçmiş peygamberlerden sonra gelen ümmetleri ve nesilleri ifade ettiğini açıklar. Bu ayette, İlyas'ın anısının kıyamete kadar gelecek tüm nesillerde devam edeceğine işaret eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'âhir' kelimesinin Kur'an'da hem zaman hem de sıra bakımından sonralığı ifade ettiğini belirtir. 'el-âhirîn' ifadesi, İlyas'ın mesajının ve adının zamanın sonuna kadar, yani sonraki tüm nesillerde canlı kalacağını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"تَرَكْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ر-ك","rootLatin":"t-r-k","lemma":"تَرَكَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bıraktık"},{"position":2,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":2,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"ٱلْـَٔاخِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"'-kh-r","lemma":"آخِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonrakiler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** · *37/129*
- **Sâffât Sûresi** · *37/129*
- **Sâffât Sûresi** · *37/129*
- **Sâffât Sûresi** · *37/129*