# Sâffât Sûresi, 13. Âyet (37:13)

> وَإِذَا ذُكِّرُوا۟ لَا يَذْكُرُونَ

*Ve-iżâ żukkirû lâ yeżkurûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kendilerine öğüt verildiği zaman öğüt almıyorlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/13

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, 'zikir' kavramının hem öğüt verme hem de öğüt alma/hatırlama anlamlarındaki çift yönlü kullanımını vurgulayarak, inkarcıların hakikate karşı kayıtsızlığını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ذُكِّرُوا۟","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Onlara öğüt verildiğinde, hatırlatıldığında.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kökünün hem kalpteki bir şeyi muhafaza etmek hem de dil ile ifade etmek anlamına geldiğini belirtir. 'Zükkirû' fiili, tef'il babından meçhul olarak, başkaları tarafından kendilerine hatırlatılma, öğüt verilme anlamını taşır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın ayetleri ve hakikatleri kendilerine hatırlatıldığında gösterdikleri tepkisizliği ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zikr' kelimesinin Kur'an'da 'öğüt' ve 'hatırlatma' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. 'Zükkirû' fiili, onlara Kur'an'ın ayetleri ve peygamberlerin getirdiği hakikatler hatırlatıldığında, yani öğüt verildiğinde anlamını taşır. Bu, ilahi mesajın tebliğ edilme eylemini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'da 'hatırlama', 'anma' ve 'öğüt' gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. 'Zükkirû' formu, dışarıdan gelen bir hatırlatma veya uyarıyı ifade eder. Ayette, inkarcıların, kendilerine hakikat hatırlatıldığında bile bunu idrak edememe durumunu gösterir."}]},{"word":"يَذْكُرُونَ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Öğüt almazlar, hatırlamazlar, düşünmezler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yazkurûn' fiilinin burada 'öğüt almazlar', 'düşünmezler' ve 'ibret almazlar' anlamında kullanıldığını belirtir. Kendilerine hakikat hatırlatıldığında, kalpleriyle onu idrak etme ve gereğini yerine getirme eyleminden kaçınmaları kastedilir. Bu, zikrin pasif alıcısı olmaktan ziyade, aktif bir reddedişi ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zikr'in unutmanın zıttı olduğunu ve hem kalple hem de dille olabileceğini açıklar. 'Lâ yazkurûn' ifadesi, kendilerine hatırlatılan şeyi kalplerine alıp düşünmediklerini, akıllarını kullanıp ibret almadıklarını gösterir. Bu, sadece bir unutma değil, aynı zamanda bilinçli bir ihmal ve reddediştir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zikr'in Kur'an'da 'hatırlama', 'öğüt alma', 'düşünme' ve 'ibret alma' gibi anlamlara geldiğini vurgular. 'Lâ yazkurûn' ifadesi, onlara öğüt verildiğinde bu öğüdü dikkate almadıklarını, üzerinde düşünmediklerini ve dolayısıyla ondan faydalanmadıklarını belirtir. Bu, bilişsel ve ahlaki bir yetersizliği işaret eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","musrikler","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"ذُكِّرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"onlara öğüt verildi"},{"position":3,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":4,"surface":"يَذْكُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"öğüt dinlemezler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/13*
- **Sâffât Sûresi** · *37/13*
- **Sâffât Sûresi** · *37/13*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/13*
- **Sâffât Sûresi** · *37/13*
- **Sâffât Sûresi** · *37/13*