# Sâffât Sûresi, 136. Âyet (37:136)

> ثُمَّ دَمَّرْنَا ٱلْـَٔاخَرِينَ

*Śumme demmernâ-l-âḣarîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Sonra da diğerlerini yok ettik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/136

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın helak edici kudretini ve geçmiş kavimlere uyguladığı cezayı ifade etmektedir. 'Demmernâ' fiili, kökten kazıma ve tamamen yok etme anlamını taşırken, 'el-âharîn' ise bu helakın hedefi olan diğer kavimleri belirtir. Ayet, ilahi adaletin tecellisini ve inkarcıların akıbetini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"دَمَّرْنَا","root":"د-م-ر","rootLatin":"d-m-r","meaning":"Allah'ın, inkarcı kavimleri kökten ve tamamen helak etmesi, yok etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'demmere' fiilini 'bir şeyi kökünden söküp atmak, tamamen helak etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'demmernâ' ifadesi, Allah'ın helak edici gücünü ve bu helakın tam ve geri dönülmez olduğunu vurgular. Bu, sadece bir yıkım değil, varlığın kökten kazınmasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'demmere' fiilinin 'helâk etmek, yok etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, önceki kavimlerin tamamen ortadan kaldırılması ve izlerinin silinmesi mecazını taşır. Bu, ilahi gazabın şiddetini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'demmere' gibi fiillerin Kur'an'da ilahi cezanın ve helakın şiddetini ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu fiil, sadece fiziksel bir yıkımı değil, aynı zamanda bir toplumun ahlaki ve manevi çöküşünü de simgeler. Ayetteki bağlamda, inkarcıların hem maddi hem de manevi olarak yok edilişini ifade eder."}]},{"word":"ٱلْـَٔاخَرِينَ","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"e-h-r","meaning":"Önceki kavimlerden sonra gelen, helak edilen diğer toplulukları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âharîn' kelimesinin 'öncekilerden sonra gelenler, geride kalanlar' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, peygamberlerini yalanlayan ve ilahi emirlere karşı gelen, daha önce bahsedilen kavimlerden sonra helak edilen diğer toplulukları işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âhar' kelimesinin 'bir şeyin zıddı veya ikincisi' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'el-âharîn' ise, daha önce zikredilen veya ima edilen bir gruba karşıt olarak, helak edilen diğer grupları belirtir. Bu, ilahi cezanın sadece belirli bir kavimle sınırlı olmadığını, benzer günahları işleyen herkesi kapsadığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'âhar' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'diğerleri, başkaları' anlamında kullanıldığını ve bağlama göre belirli bir grubu işaret ettiğini belirtir. Bu ayette 'el-âharîn', Sâffât Suresi'nin genel akışında bahsedilen inkarcı kavimlerin devamı niteliğindeki diğer helak edilmiş toplulukları ifade eder, böylece ilahi adaletin sürekliliğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":2,"surface":"دَمَّرْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-م-ر","rootLatin":"d-m-r","lemma":"تَدْمِير","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yok ettik"},{"position":3,"surface":"ٱلْـَٔاخَرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"hamza-kh-r","lemma":"آخَر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"diğerlerini"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** · *37/136*
- **Sâffât Sûresi** · *37/136*
- **Sâffât Sûresi** · *37/136*
- **Sâffât Sûresi** · *37/136*