# Sâffât Sûresi, 153. Âyet (37:153)

> أَصْطَفَى ٱلْبَنَاتِ عَلَى ٱلْبَنِينَ

*Estafâ-lbenâti ‘alâ-lbenîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yoksa Allah kızları erkeklere tercih mi etti?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/153

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müşriklerin Allah'a kız çocukları isnat etme inancını reddetmekte ve bu isnadın mantıksızlığını sorgulamaktadır. Dilbilimsel olarak 'ıstıfâ' (tercih etme) ve 'benât' (kızlar) ile 'benîn' (oğullar) kavramları üzerinden bu inancın temelsizliği vurgulanır.","keyConcepts":[{"word":"ٱصْطَفَىٰٓ","root":"ص ف و","rootLatin":"s-f-v","meaning":"Bir şeyi diğerine tercih etmek, seçmek, arındırmak ve üstün kılmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'safâ' kökünden türeyen 'ıstıfâ' kelimesinin, bir şeyi diğerlerinden ayırıp seçmek ve onu üstün kılmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda ise, müşriklerin Allah'a kız çocuklarını erkek çocuklarına tercih etme gibi bir isnatta bulunmalarının akıl dışılığını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ıstıfâ' fiilini 'ihtiyâr' (seçmek) ve 'tahsis' (ayırmak) anlamında kullanır. Ayetteki 'Allah kızları oğullara tercih mi etti?' ifadesi, müşriklerin kendi hoşlanmadıkları kız çocuklarını Allah'a yakıştırmalarını ve Allah'ın böyle bir tercih yapmasının imkansızlığını mecazi bir dille sorgulamaktadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ıstıfâ' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın peygamberleri veya belirli kişileri özel bir amaç için seçmesi bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, kavramın olumsuz bir bağlamda, yani müşriklerin Allah'a atfettikleri yanlış bir 'seçim'i reddetmek için kullanıldığına dikkat çeker."}]},{"word":"ٱلْبَنَاتِ","root":"ب ن و","rootLatin":"b-n-v","meaning":"Kız çocuklar, evlatlar anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'benât' kelimesinin 'bint' kelimesinin çoğulu olduğunu ve kız çocuklarını ifade ettiğini belirtir. Ayette, müşriklerin kendileri için hoşlanmadıkları kız çocuklarını Allah'a isnat etmeleri eleştirilmektedir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'bint' kelimesinin 'bünûve' (oğulluk/evlatlık) kökünden geldiğini ve kız evlatları ifade ettiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, müşriklerin kendi cinsiyet tercihlerini Allah'a atfetme yanılgısını ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'benât' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'oğullar' (benîn) ile birlikte zikredildiğini ve bu ikiliğin, cahiliye Araplarının kız çocuklarına karşı olumsuz tutumunu yansıttığını belirtir. Bu ayette de bu karşılaştırma üzerinden müşriklerin inançları sorgulanır."}]},{"word":"ٱلْبَنِينَ","root":"ب ن و","rootLatin":"b-n-v","meaning":"Erkek çocuklar, oğullar anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'benîn' kelimesinin 'ibn' kelimesinin çoğulu olduğunu ve erkek çocukları ifade ettiğini belirtir. Ayette, müşriklerin kendileri için tercih ettikleri erkek çocukları Allah'a layık görmeyip, hoşlanmadıkları kız çocuklarını Allah'a isnat etmeleri arasındaki çelişki vurgulanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ibn' ve 'benîn' kelimelerinin, bir şeyin aslından türeyen veya ona nispet edilen her şeyi kapsayabileceğini ancak burada açıkça erkek evlatları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, müşriklerin kendi cinsiyetçi yaklaşımlarını Allah'a atfetmelerinin yanlışlığına işaret edilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'benîn' kavramının cahiliye toplumunda 'kızlar' (benât) ile karşılaştırıldığında daha değerli ve arzu edilen bir statüye sahip olduğunu vurgular. Bu ayet, müşriklerin bu değer yargısını Allah'a atfetmelerinin absürtlüğünü ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı, mi"},{"position":1,"surface":"صْطَفَى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ف-و","rootLatin":"s-f-w","lemma":"اِصْطَفَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tercih etti"},{"position":2,"surface":"ٱلْبَنَاتِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Müennes Salim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"بِنْت","form":"-","features":{"number":"Cemi","gender":"Müennes","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kızları"},{"position":3,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine, -e"},{"position":4,"surface":"ٱلْبَنِينَ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Müzekker Salim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"number":"Cemi","gender":"Müzekker","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"oğulları"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** · *37/153*
- **Sâffât Sûresi** · *37/153*
- **Sâffât Sûresi** · *37/153*
- **Sâffât Sûresi** · *37/153*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/153*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/153*