# Sâffât Sûresi, 158. Âyet (37:158)

> وَجَعَلُوا۟ بَيْنَهُۥ وَبَيْنَ ٱلْجِنَّةِ نَسَبًا ۚ وَلَقَدْ عَلِمَتِ ٱلْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ

*Vece'alû beynehu vebeyne-lcinneti nesebâ(en)(c) velekad ‘alimeti-lcinnetu innehum lemuhdarûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah ile cinler arasında da nesep bağı kurdular. Oysa cinler de kendilerinin Allah'ın huzuruna getirileceklerini bilirler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/158

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müşriklerin Allah ile cinler arasında kurduğu hayali soy bağını reddederken, cinlerin de hesap gününde Allah'ın huzuruna çıkarılacaklarını vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, bu yanlış inancı ve cinlerin akıbetini dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemektedir.","keyConcepts":[{"word":"جَعَلُوا۟","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Bir şeyi başka bir şeye dönüştürmek, kılmak, icat etmek veya atfetmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-a-l kökü, bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek, bir şeyi yaratmak veya bir şeye hükmetmek anlamlarına gelir. Bu ayette ise, müşriklerin Allah'a bir ortak koşarak, O'na bir soy bağı atfetmeleri, yani bir şeyi icat etmeleri ve isnat etmeleri anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"C-a-l fiili, burada 'iddiâ ettiler, isnat ettiler' manasındadır. Allah ile cinler arasında bir nesep icat etmeleri, yani böyle bir şeyi uydurmaları ve iddia etmeleri kastedilmiştir."}]},{"word":"ٱلْجِنَّةِ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Gözden gizli olan, örtülü varlıklar anlamına gelir ve bu ayette cinler kastedilmektedir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-n-n kökü, örtmek, gizlemek anlamındadır. Cinler de gözlerden gizli oldukları için bu isimle anılırlar. Ayetteki 'cinne', müşriklerin Allah'a ortak koştukları, O'nunla soy bağı kurduklarını iddia ettikleri gizli varlıkları ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-n-n kelimesi, 'örtmek, gizlemek' anlamındaki 'cenn' kökünden türemiştir. Cinler, duyularla algılanamayan, gözden gizli varlıklar oldukları için bu isimle anılırlar. Ayetteki bağlamda, müşriklerin Allah ile aralarında bir soy bağı kurdukları iddia edilen bu gizli varlıklar kastedilmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'cin' kavramı, insanlardan farklı, görünmez ve genellikle kötücül olarak tasvir edilen varlıkları ifade eder. Bu ayette, müşriklerin Allah'a ortak koştuğu ve O'nunla akrabalık bağı kurduğunu iddia ettiği bu varlıklar, onların yanlış inançlarının bir parçası olarak sunulur."}]},{"word":"نَسَبًا","root":"ن س ب","rootLatin":"n-s-b","meaning":"Soy, akrabalık, nesep bağı anlamına gelir ve burada Allah ile cinler arasında uydurulan hayali bir ilişkiyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"N-s-b kökü, akrabalık, soy ve bir şeye nispet etmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'neseb', müşriklerin Allah ile cinler arasında uydurdukları, gerçekte var olmayan bir soy bağını ifade eder. Bu, Allah'a çocuk isnat etme veya O'na ortak koşma şeklindeki yanlış inançlarının bir tezahürüdür."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Neseb, bir kişinin soyunu, akrabalık bağını ifade eder. Bu ayette, müşriklerin Allah'a çocuk isnat etme veya cinleri Allah'ın kızları olarak görme gibi sapkın inançlarını dile getirmektedir. Bu, Allah'ın birliğine ve eşsizliğine aykırı bir iddiadır."}]},{"word":"عَلِمَتِ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilmek, idrak etmek anlamına gelir ve burada cinlerin kendi akıbetlerini bildiklerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"A-l-m kökü, bir şeyi olduğu gibi idrak etmek, bilgi sahibi olmak anlamındadır. Ayetteki 'alimet', cinlerin, kendilerinin de hesap gününde Allah'ın huzuruna çıkarılacaklarını kesin olarak bildiklerini ifade eder. Bu bilgi, onların müşriklerin iddialarını çürüten bir gerçektir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İlim, bir şeyin hakikatini kavramaktır. Burada cinlerin, kendilerinin de Allah'ın hükmüne tabi olacaklarını ve hesap için toplanacaklarını kesin bir bilgiyle bildikleri vurgulanmaktadır. Bu, onların müşriklerin iddialarından beri olduklarını gösterir."}]},{"word":"لَمُحْضَرُونَ","root":"ح ض ر","rootLatin":"h-d-r","meaning":"Hazır bulundurulmak, bir yere getirilmek, toplanmak anlamına gelir ve burada cinlerin hesap için Allah'ın huzuruna çıkarılacaklarını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"H-d-r kökü, bir yerde bulunmak, hazır olmak anlamındadır. 'Muhdarûn' ise, zorla veya irade dışı bir yere getirilenler demektir. Bu ayette, cinlerin kıyamet günü hesap vermek üzere Allah'ın huzuruna toplanacakları, hazır bulundurulacakları kastedilmiştir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"H-d-r kökü, bir yerde bulunmak, hazır olmak anlamına gelir. 'Muhdarûn' kelimesi, 'ihdâr' (hazır bulundurmak) fiilinin ism-i mef'ulüdür ve bir yere zorla veya emirle getirilenleri ifade eder. Ayette, cinlerin de tıpkı insanlar gibi hesap vermek üzere Allah'ın huzuruna çıkarılacakları, yani hazır bulundurulacakları vurgulanır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Muhdarûn, 'hazır kılınanlar, getirilenler' demektir. Bu ayette, cinlerin de ahirette hesaba çekilmek üzere toplanacakları, Allah'ın huzuruna getirilecekleri anlamındadır. Bu durum, onların ilahi hükümranlığın dışında olmadıklarını ve müşriklerin iddialarının geçersizliğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","melekler","gayb","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vece'alû"},{"position":2,"translit":" beynehu"},{"position":3,"translit":" vebeyne"},{"position":4,"translit":"lcinneti"},{"position":5,"translit":" nesebâ(en)(c)"},{"position":6,"translit":" velekad"},{"position":7,"translit":" ‘alimeti"},{"position":8,"translit":"lcinnetu"},{"position":9,"translit":" innehum"},{"position":10,"translit":" lemuhdarûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"جَعَلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldılar/yaptılar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"بَيْنَ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı mekan olduğu için mansûb","gloss":"arası","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mekân zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":3,"surface":"بَيْنَ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"arası","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mekân zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"ٱلْجِنَّةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جِنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"cinlerin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"نَسَبًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-س-ب","rootLatin":"n-s-b","lemma":"نَسَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir soy bağı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstînaf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstînaf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Te'kîd harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkîk harfi olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Tahkîk edatı"},{"position":7,"surface":"عَلِمَتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bildi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":8,"surface":"ٱلْجِنَّةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جِنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"cinler","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":9,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Te'kîd ve nasb harfi olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd (Lâm-ı Müzekkire)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Te'kîd harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":10,"surface":"مُحْضَرُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ح-ض-ر","rootLatin":"h-d-r","lemma":"مُحْضَر","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"hazır edileceklerdir","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/158*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/158*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/158*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/158*