# Sâffât Sûresi, 162. Âyet (37:162)

> مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ بِفَـٰتِنِينَ

*Mâ entum ‘aleyhi bifâtinîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (161-163) (Ey müşrikler!) Ne siz ve ne de taptıklarınız, cehenneme gireceklerden başkasını kandırıp Allah'ın yolundan saptırabilirsiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/162

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müşriklerin taptıkları putların ve kendilerinin, Allah'a karşı kimseyi azdıramayacaklarını, ancak cehennemlik olanları saptırabileceklerini vurgular. Ayet, 'fitne' kavramının derin anlamını ve ilahi kudretin mutlaklığını dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"بِفَـٰتِنِينَ","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"Ayetteki bağlamda, 'azdıranlar, saptıranlar, fitneye düşürenler' anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fitne' kelimesinin aslının altını ateşte eriterek saflığını anlamak olduğunu belirtir. Daha sonra bu anlam, imtihan, deneme, belaya uğratma, azdırma ve saptırma gibi geniş bir yelpazeye yayılmıştır. Ayetteki 'bifâtinîne' ifadesi, müşriklerin ve taptıklarının, insanları Allah'ın yolundan saptırma, onları imtihana tabi tutma ve azdırma gücüne sahip olmadıklarını vurgular. Onların etkisi ancak zaten sapmaya meyilli olanlar üzerinde geçerlidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'fetenetü'l-insâne' ifadesinin 'insanı azdırdı, saptırdı' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'bifâtinîne' kelimesi de bu mecazi anlamda kullanılmıştır; yani müşriklerin ve putlarının, insanları doğru yoldan çıkarıp sapıklığa sürükleme gücüne sahip olmadıklarını ifade eder. Onların bu konudaki iddiaları veya çabaları boşunadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fitne' kavramının Kur'an'da genellikle 'imtihan, deneme, kargaşa, isyan ve sapıklığa düşürme' gibi anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'fâtinîn' kelimesi, 'fitneye düşürenler, saptıranlar' anlamıyla, insanların imanını zayıflatmaya veya onları doğru yoldan uzaklaştırmaya çalışanların acizliğini vurgular. Allah'ın iradesi dışında kimsenin kimseyi azdıramayacağı mesajı verilir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","seytan-vesvese","cehennem","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"أَنتُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"siz"},{"position":3,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":3,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"o"},{"position":4,"surface":"بِفَـٰتِنِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"فَـٰتِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فَاتِن","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"azdıranlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** · *37/161-162*
- **Sâffât Sûresi** · *37/161-162*