# Sâffât Sûresi, 167. Âyet (37:167)

> وَإِن كَانُوا۟ لَيَقُولُونَ

*Ve-in kânû leyekûlûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (167-169) Müşrikler) şunu da söylüyorlardı: "Eğer yanımızda öncekilere verilen kitaplardan bir kitap olsaydı, elbette biz ihlaslı kullar olurduk."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/167

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Sâffât Suresi 167. ayet, müşriklerin geçmiş ümmetlere verilen kitaplara imrenerek, kendilerine de bir kitap verilseydi Allah'ın ihlaslı kulları olacaklarına dair temennilerini dile getirmektedir. Ayet, onların bu temennisinin samimiyetsizliğini ve hakikatteki durumlarını ima etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"كَانُوا۟","root":"ك و ن","rootLatin":"k-v-n","meaning":"Geçmişte var olma, olma veya bulunma durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kevn (كون) kelimesi, bir şeyin var olması, meydana gelmesi veya bir halden başka bir hale geçmesi anlamlarına gelir. Ayetteki 'kânû' (كانوا) ifadesi, müşriklerin geçmişte sürekli olarak bu sözü söylediklerini, yani bu durumun onların bir özelliği olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kâne (كان) fiili, bazen geçmişte bir şeyin vuku bulduğunu, bazen de bir şeyin devamlılığını ifade eder. Burada, müşriklerin bu sözü sürekli tekrar ettiklerini, bunun onların bir tavrı olduğunu gösterir."}]},{"word":"لَيَقُولُونَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Söz söylemek, ifade etmek veya bir görüş belirtmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), dil ile ifade edilen her türlü sözdür. Ayetteki 'leyekûlûne' (ليقولون) ifadesi, 'le' (ل) te'kid lamı ile pekiştirilmiş olup, müşriklerin bu sözü kesin bir şekilde ve ısrarla söylediklerini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kavl (قول) kelimesi, bir düşüncenin veya inancın sözlü ifadesidir. Bu ayette, müşriklerin kendi durumlarına dair bir temenni ve iddiayı dile getirmelerini ifade eder. Te'kid lamı, bu sözün onların ağzından sıkça çıktığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","ilahi-kitaplar","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-in"},{"position":2,"translit":"kânû"},{"position":3,"translit":"leyekûlûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"و۟","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"كَانَ fiilinin ismi olduğu için merfû mahallen mebnî","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":3,"surface":"لَيَقُولُونَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Te'kîd harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâsıb ve câzim edat almadığı için merfû","gloss":"derlerdi","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/167-169*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/167-168*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/167-169*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/167-168*