# Sâffât Sûresi, 3. Âyet (37:3)

> فَٱلتَّـٰلِيَـٰتِ ذِكْرًا

*Fe-ttâliyâti żikrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (1-4) Saf bağlayıp duranlara, haykırarak sevk edenlere ve zikri (Allah'ın kelamını) okuyanlara andolsun ki, sizin ilahınız gerçekten bir tek ilahtır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/3

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Sâffât Suresi'nin 3. ayeti, 'Fettâliyâti zikran' ifadesiyle, Allah'ı anan ve O'nun emirlerini takip eden varlıklara yemin ederek tevhid inancının temelini vurgular. Ayet, zikir kavramının derinliğini ve takip etme eyleminin önemini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"فَٱلتَّـٰلِيَـٰتِ","root":"ت ل و","rootLatin":"t-l-v","meaning":"Ard arda gelen, takip eden, okuyan veya bir şeyi diğerinin peşinden getiren varlıklar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'telâ' fiilinin bir şeyi diğerinin peşinden getirmek, takip etmek ve okumak anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'et-tâliyât' ifadesi, Allah'ın emirlerini veya ayetlerini ardı ardına okuyan, takip eden melekleri veya Kur'an'ı okuyanları ifade eder. Bu bağlamda, Allah'ın kelamını takip eden ve onu yayan varlıklara işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tâliyât' kelimesini 'birbirini takip eden' veya 'okuyan' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın zikrini veya ayetlerini peş peşe getiren, okuyan ve tebliğ eden melekleri veya Kur'an okuyucularını mecazi olarak ifade ettiğini belirtir. Bu, bir şeyin sürekli ve düzenli bir şekilde tekrarlandığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tilâvet' kavramının sadece okumakla sınırlı olmadığını, aynı zamanda bir şeyi takip etmek, izlemek ve ona uymak anlamlarını da içerdiğini vurgular. 'Tâliyât' kelimesi, Kur'an'ın mesajını takip eden, onu yaşayan ve başkalarına aktaran varlıkları ifade ederek, bu kavramın derinliğini ortaya koyar."}]},{"word":"ذِكْرًا","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Anma, hatırlama, öğüt, şeref ve Kur'an gibi anlamlara gelen bir masdardır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kelimesinin hem kalple hatırlama hem de dille anma anlamına geldiğini belirtir. Ayrıca 'zikr'in şeref, öğüt ve Kur'an gibi anlamlara da geldiğini ifade eder. Ayetteki 'zikran' ifadesi, 'tâliyât'ın neyi takip ettiğini ve neyi andığını açıklayarak, Allah'ın kelamını veya O'nun yüceliğini anmayı vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zikr' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını ve bu ayette 'öğüt' veya 'Kur'an' anlamına geldiğini belirtir. 'Fettâliyâti zikran' ifadesiyle, Kur'an'ı okuyan ve onunla öğüt veren varlıklara yemin edildiğini açıklar. Bu, zikrin sadece anma değil, aynı zamanda ilahi mesajı yayma işlevi olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'da merkezi bir rol oynadığını ve sadece hatırlama değil, aynı zamanda Allah'ın varlığını ve kudretini sürekli olarak zihinde tutma, O'na yönelme ve O'nun ayetlerini tefekkür etme anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki 'zikran' ifadesi, bu derin ve kapsamlı anma eylemini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zikr' kelimesinin Kur'an'da geniş bir semantik alana sahip olduğunu ve 'hatırlama, anma, öğüt, şeref, Kur'an' gibi anlamları kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'zikran'ın, 'tâliyât'ın eyleminin içeriğini belirterek, Allah'ın kelamını veya O'nun yüceliğini anma ve yayma işlevini vurguladığını belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["melekler","zikir","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fe-ttâliyâti"},{"position":2,"translit":"żikrâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"ٱلتَّـٰلِيَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ت-ل-و","rootLatin":"t-l-w","lemma":"تَالِيَة","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Yemin harfi olan 'vav'dan sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sıra sıra duranlar, takip edenler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":2,"surface":"ذِكْرًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"Mücerred","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"anma, zikretme","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/1-4*
- **Ra'd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/3*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/1-4*
- **Ra'd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/3*