# Sâffât Sûresi, 36. Âyet (37:36)

> وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓا۟ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُونٍۭ

*Ve yekûlûne e-innâ letârikû âlihetinâ lişâ'irin mecnûn(in)*

**Meal (Diyanet):** "Biz, deli bir şair için ilahlarımızı mı terk edeceğiz?" diyorlardı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/36

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müşriklerin tevhid çağrısına karşı gösterdikleri direnci ve peygamberi küçümseyen tavırlarını dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Özellikle 'terk etme', 'ilahlar' ve 'deli şair' kavramları üzerinden, onların inanç sistemlerini ve peygamber algılarını anlamak mümkündür.","keyConcepts":[{"word":"لَتَارِكُوٓا۟","root":"ت ر ك","rootLatin":"t-r-k","meaning":"Bir şeyi terk etmek, bırakmak, vazgeçmek anlamındadır ve burada müşriklerin ilahlarını bırakma konusundaki isteksizliklerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Terk (الترك), bir şeyi bulunduğu hal üzere bırakmak, ondan yüz çevirmek demektir. Ayetteki 'لَتَارِكُوٓا۟' ifadesi, müşriklerin kendi ilahlarını terk etme fikrine karşı duydukları şaşkınlığı ve reddi vurgular. Onlar için bu, alışılagelmiş inançlarından vazgeçmek anlamına gelmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Terk, bir şeyi geride bırakmak, ondan ayrılmaktır. Bu ayetteki kullanımı, müşriklerin kendi taptıkları varlıkları, yani 'ilahlarını' terk etme düşüncesini kabul edilemez bulduklarını mecazi bir dille ifade eder. Onlar için bu, atalarının yolundan sapmak demektir."}]},{"word":"ءَالِهَتِنَا","root":"ا ل ه","rootLatin":"a-l-h","meaning":"Tapınılan, ibadet edilen varlıklar anlamına gelir ve müşriklerin Allah'tan başka taptıkları putları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlah (إله), ibadet edilen, kendisine yönelinen demektir. Ayetteki 'ءَالِهَتِنَا' ifadesi, müşriklerin Allah'ın dışında taptıkları, kendilerine göre ulûhiyet atfettikleri putları ve sahte tanrıları ifade eder. Onlar bu ilahları terk etmeyi büyük bir sapkınlık olarak görmektedirler."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İlah kavramı, Kur'an'da genellikle 'Allah'ın zıddı' olarak, yani Allah'tan başka tapınılan varlıklar için kullanılır. Bu ayetteki 'ءَالِهَتِنَا', müşriklerin kendi inanç sistemlerindeki çok tanrılı yapıyı ve bu tanrılara olan bağlılıklarını gösterir. Onlar için bu ilahlar, hayatlarının merkezindedir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İlah, kendisine ibadet edilen, yüceltilen ve sevilen varlıktır. Ayetteki 'ءَالِهَتِنَا' ifadesi, müşriklerin kendi elleriyle yaptıkları veya atalarından miras aldıkları putlara duydukları derin saygıyı ve onlara olan bağımlılıklarını yansıtır. Bu ilahları terk etmek, onların dünya görüşünü temelden sarsacak bir eylemdir."}]},{"word":"لِشَاعِرٍ","root":"ش ع ر","rootLatin":"ş-'-r","meaning":"Şiir söyleyen, şair anlamına gelir ve burada peygamberi küçümsemek amacıyla kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şair (شاعر), şiir söyleyen kişidir. Cahiliye döneminde şairler önemli bir yere sahipti ancak peygamberin mesajını küçümsemek amacıyla ona 'şair' denilmesi, onun sözlerinin ilahi bir vahiy değil, sıradan bir şiir olduğu imajını yaratma çabasıdır. Ayetteki 'لِشَاعِرٍ' ifadesi, bu küçümseyici tavrı açıkça ortaya koyar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şiir (شعر), duygu ve hayal gücüyle söylenen sözdür. Müşrikler, peygamberin getirdiği vahyi, sıradan bir şairin sözleri gibi görerek onun ilahi kaynağını reddetmeye çalışmışlardır. 'لِشَاعِرٍ' ifadesi, bu reddedişin bir aracı olarak kullanılmıştır."}]},{"word":"مَّجْنُونٍۭ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Cinlenmiş, deli anlamına gelir ve peygamberi akıl sağlığı yerinde olmayan biri olarak nitelemek için kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mecnun (مجنون), cinlenmiş, aklı gitmiş demektir. Müşrikler, peygamberin getirdiği mesajı ve tevhid çağrısını akıl dışı bularak onu 'deli' olarak nitelemişlerdir. Bu, onun sözlerinin ciddiye alınmaması gerektiğini ima eden bir karalama taktiğidir. Ayetteki 'مَّجْنُونٍۭ' ifadesi, bu aşağılayıcı ithamı yansıtır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Mecnun, aklını yitirmiş kişidir. Müşrikler, peygamberin kendilerine sunduğu yeni inanç sistemini ve atalarının yolundan ayrılma çağrısını, ancak aklını yitirmiş birinin söyleyebileceği sözler olarak görmüşlerdir. Bu ifade, onların peygambere karşı olan düşmanlıklarını ve mesajını değersizleştirme çabalarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Cahiliye döneminde 'mecnun' nitelemesi, genellikle bir kişinin cinler tarafından ele geçirildiğine inanılan ve bu nedenle akıl dışı davrandığı düşünülen durumlar için kullanılırdı. Müşrikler, peygamberin alışılmadık mesajını bu şekilde etiketleyerek, onun sözlerinin ilahi bir kaynaktan geldiğini reddetmiş ve onu toplumdan dışlamaya çalışmışlardır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","kufur-sirk","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve yekûlûne"},{"position":2,"translit":"e-innâ"},{"position":3,"translit":"letârikû"},{"position":4,"translit":"âlihetinâ"},{"position":5,"translit":"lişâ'irin"},{"position":6,"translit":"mecnûn(in)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"derler","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":2,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"تَارِكُو","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ت-ر-ك","rootLatin":"t-r-k","lemma":"تَارِك","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"terk ediciler","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"ءَالِهَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"إِلَاه","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (kesra ile)","gloss":"ilahlarımızı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"شَاعِرٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ع-ر","rootLatin":"ş-'-r","lemma":"شَاعِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şair","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"مَّجْنُونٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"مَجْنُون","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"deli","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37. sure 36. ayette*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/36*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/36*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/36*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/36*