# Sâffât Sûresi, 40. Âyet (37:40)

> إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ

*İllâ ‘ibâda(A)llâhi-lmuḣlesîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ancak Allah'ın halis kulları başka.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/40

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, genel bir hükümden istisna tutulan bir grubu, yani 'Allah'a içten bağlı kulları' ifade etmektedir. Ayet, 'ibâd' (kullar) ve 'muhlasîn' (ihlaslılar) kavramları üzerinden, Allah ile kul arasındaki özel ve samimi ilişkiyi vurgular.","keyConcepts":[{"word":"عِبَادَ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a kulluk eden, itaat eden ve O'na boyun eğen varlıklar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'abd' kelimesinin asıl anlamının 'boyun eğme, zelil olma' olduğunu belirtir. Ayetteki 'ibâd' ise, Allah'a tam bir teslimiyetle kulluk eden, O'nun emirlerine itaat eden ve O'nun karşısında acizliğini idrak eden kimseleri ifade eder. Bu bağlamda, Allah'ın özel olarak seçtiği ve koruduğu kulları işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'abd' kelimesinin Kur'an'da hem 'köle' hem de 'kul' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'ibâd' ise, Allah'ın mülkünde olan ve O'na kulluk eden insanlar için kullanılmıştır. İstisna ifadesiyle, bu kulların diğerlerinden ayrılan özel bir konuma sahip oldukları vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'abd' kavramının Kur'an'da 'Allah'ın kulu' anlamında kullanıldığında, insanın Allah karşısındaki mutlak bağımlılığını ve O'na karşı sorumluluğunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'ibâdullah' ifadesi, Allah'a ait olma ve O'nun iradesine tam teslimiyet gösterme durumunu vurgular."}]},{"word":"ٱللَّهِ","root":"ا ل ه","rootLatin":"a-l-h","meaning":"Yaratıcı, ibadet edilen, tek ve yüce varlık olan Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Allah' isminin, bütün ilahi sıfatları kendinde toplayan, zatına mahsus, özel bir isim olduğunu belirtir. Bu ayette 'ibâdullah' terkibiyle, kulluğun sadece ve sadece bu yüce varlığa yapılması gerektiği, O'nun dışındaki her şeyden arınmış bir kulluk olduğu vurgulanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Allah' isminin, 'uluhiyet' vasfını taşıyan, ibadete layık tek varlık olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımıyla, 'muhlasîn' olan kulların yöneldiği, ibadet ettiği ve içtenlikle bağlandığı yegane merciin Allah olduğu açıkça belirtilir."}]},{"word":"ٱلْمُخْلَصِينَ","root":"خ ل ص","rootLatin":"h-l-s","meaning":"Allah tarafından seçilmiş, arındırılmış ve ihlas sahibi kılınmış kimseler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'muhlas' kelimesinin 'ihlas sahibi kılınmış, seçilmiş' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'muhlasîn', Allah'ın kendisi için seçtiği, kalplerini şirkten ve riyadan arındırdığı, samimi kulları ifade eder. Onlar, Allah'ın özel lütfuna mazhar olmuşlardır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ihlâs'ın 'bir şeyi saf ve katışıksız hale getirmek' olduğunu açıklar. 'Muhlasîn' ise, Allah tarafından saflaştırılmış, dinlerinde samimi kılınmış, kalpleri riyadan ve gösterişten arındırılmış kimselerdir. Ayetteki bağlamda, bu kişiler, Allah'ın azabından istisna tutulan, özel bir konuma sahip olanlardır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'muhlas' kelimesinin fâil (ihlas eden) ve mef'ûl (ihlaslı kılınan) anlamlarına gelebileceğini belirtir. Bu ayetteki 'muhlasîn' (mef'ûl sigası), Allah tarafından seçilmiş, arındırılmış ve ihlas sahibi kılınmış kimseleri ifade eder. Onlar, kendi çabalarının yanı sıra ilahi bir seçime de mazhar olmuşlardır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ihlâs' kavramının Kur'an'da 'Allah'a karşı samimiyet, içtenlik ve sadece O'nun rızasını gözetme' anlamında kullanıldığını vurgular. 'Muhlasîn' ise, bu samimiyeti en üst düzeyde yaşayan, kalpleri Allah'tan başkasına yönelmekten arındırılmış, Allah'ın kendilerini seçtiği ve koruduğu özel kullardır. Bu durum, onların kurtuluşlarının temelini oluşturur."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ihlas","takva","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisnâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":2,"surface":"عِبَادَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Müstesnâ olduğu için mansûb","gloss":"kullar"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":4,"surface":"ٱلْمُخْلَصِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"خ-ل-ص","rootLatin":"kh-l-ṣ","lemma":"مُخْلَص","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (عِبَادَ) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"içten bağlı olanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** · *37/40*
- **Sâffât Sûresi** · *37/40*
- **Sâffât Sûresi** · *37/40*
- **Sâffât Sûresi** · *37/40*