# Sâffât Sûresi, 53. Âyet (37:53)

> أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَـٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ

*E-iżâ mitnâ vekunnâ turâben ve 'izâmen e-innâ lemedînûn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Gerçekten biz, ölüp bir toprak ve kemik yığını haline geldikten sonra mı, biz mi hesaba çekileceğiz?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/53

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Sâffât Suresi 53. ayet, ahiret inancını sorgulayan bir diyalog üzerinden yeniden diriliş ve hesap verme kavramlarını ele almaktadır. Ayet, 'ölüm', 'toprak ve kemik olma' ve 'hesaba çekilme' gibi temel kavramlar aracılığıyla ahiret inancının inkarcılar nezdindeki imkansızlığını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"مِتْنَا","root":"م و ت","rootLatin":"m-v-t","meaning":"Ölmek, canlının hayatının sona ermesi durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt (ölüm), canlının hayatının sona ermesidir. Ayetteki 'mitnâ' ifadesi, inkarcıların yeniden dirilişi imkansız gördükleri, bedenin tamamen yok olduğu bir durumu tasvir etmek için kullanılmıştır. Onlar için ölüm, varlığın sonudur ve sonrasında bir diriliş söz konusu değildir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'mevt' kavramı, sadece biyolojik ölümü değil, aynı zamanda manevi ölümü ve ahiretteki diriliş öncesi hali de ifade eder. Bu ayette, inkarcıların bakış açısıyla, ölümün ardından gelen 'toprak ve kemik olma' hali, dirilişin imkansızlığını pekiştiren bir argüman olarak sunulur."}]},{"word":"تُرَابًا","root":"ت ر ب","rootLatin":"t-r-b","meaning":"Toprak, yeryüzünün toz ve kırıntı halindeki maddesi; bedenin ölüm sonrası dönüşeceği hali ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Turâb, yeryüzünün yüzeyindeki ince topraktır. Ayette 'kunna turâben' ifadesi, bedenin ölümden sonra tamamen çürüyüp toprağa karışmasını, varlığın izinin kalmamasını vurgular. Bu, inkarcıların dirilişi reddetme gerekçelerinden biridir; zira onlar için dağılan bedenin yeniden bir araya gelmesi akıl dışıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Turâb, mecazi olarak bir şeyin en küçük ve değersiz parçacıklarını ifade edebilir. Burada ise gerçek anlamıyla, bedenin ölüm sonrası nihai halini, yani toprağa dönüşmesini anlatır. Bu dönüşüm, inkarcılar için dirilişin imkansızlığının somut bir kanıtıdır."}]},{"word":"عِظَـٰمًا","root":"ع ظ م","rootLatin":"a-z-m","meaning":"Kemikler, bedenin iskelet yapısını oluşturan sert dokular; ölüm sonrası bedenden geriye kalan son parçaları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azm (kemik), bedenin temel yapısını oluşturan sert kısımdır. Ayette 'kunna izâmen' ifadesi, bedenin çürüdükten sonra dahi kalan son kalıntılarını, yani kemikleri belirtir. Bu, toprağa karışma ile birlikte, bedenin tamamen dağılmış ve yok olmuş olduğu algısını pekiştirerek dirilişin imkansızlığına delil olarak sunulur."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İzâm (kemikler), bedenin en dayanıklı kısımlarıdır. Ayette 'turâben ve izâmen' ifadesi, bedenin ölüm sonrası geçirdiği dönüşümün iki aşamasını, yani önce toprağa karışmayı, sonra da kemiklerin dahi dağılmasını vurgular. Bu, dirilişin imkansızlığına dair inkarcıların argümanını güçlendirmektedir."}]},{"word":"لَمَدِينُونَ","root":"د ي ن","rootLatin":"d-y-n","meaning":"Hesaba çekilmek, karşılık görmek, borçlu olmak; ahirette amellerin karşılığını almak anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Medînûn, 'ceza görecekler' veya 'hesaba çekilecekler' anlamına gelir. Ayetteki 'e-innâ lemedînûn' ifadesi, inkarcıların ahiretteki hesap verme ve amellerin karşılığını görme inancını alaycı bir dille reddedişlerini gösterir. Onlar için ölümden sonra bir hesap veya ceza söz konusu değildir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Deyn kökü, hem borç hem de karşılık görme, ceza veya mükafat alma anlamlarını içerir. Bu ayette 'lemedînûn' kelimesi, ahiretteki hesaplaşma ve amellerin karşılığının ödeneceği (veya cezasının görüleceği) anlamında kullanılmıştır. İnkarcılar, bu ilahi adaletin gerçekleşeceğine inanmazlar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'deyn' kavramı, genellikle ahiret günündeki hesaplaşma ve amellerin karşılığının ödenmesi bağlamında kullanılır. 'Medînûn' kelimesi, bu ayette, yeniden dirilişin ardından gelecek olan yargılanma ve ceza görme durumunu ifade eder. İnkarcılar, bu durumu imkansız ve anlamsız bulurlar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","kiyamet","ahiret-mukafat","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"مِتْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"مَاتَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"öldüğümüz"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"كُنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olduğumuz"},{"position":4,"surface":"تُرَابًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ت-ر-ب","rootLatin":"t-r-b","lemma":"تُرَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"toprak"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"عِظَـٰمًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"'-z-m","lemma":"عَظْم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"kemikler"},{"position":6,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":6,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":7,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette"},{"position":7,"surface":"مَدِينُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"د-ي-ن","rootLatin":"d-y-n","lemma":"مَدِين","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"cezalandırılacaklarız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** · *37/53*
- **Sâffât Sûresi** · *37/53*
- **Sâffât Sûresi** · *37/53*
- **Sâffât Sûresi** · *37/53*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/53*
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/53*
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/53*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/53*