# Sâffât Sûresi, 54. Âyet (37:54)

> قَالَ هَلْ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ

*Kâle hel entum muttali'ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Konuşan o kimse, yanındakilere, "Bakar mısınız, hali ne oldu?" der.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/54

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Sâffât Suresi'nin 54. ayeti, cennet ehlinin cehennemdeki akıbetini merak etmesini ve bu merakın bir soruyla ifade edilmesini ele almaktadır. Ayet, 'mutta'liûn' kelimesi üzerinden bir bilgi edinme ve görme arzusunu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"قَالَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Bir sözü dile getirmek, ifade etmek, söylemek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir sözü veya düşünceyi ifade etmektir. Bu ayetteki 'kâle' fiili, cennet ehlinin birbirine yönelttiği bir soruyu, yani bir konuşmayı başlatma eylemini belirtir. Cennet ehlinin, cehennemdeki arkadaşlarının durumunu merak ederek bu soruyu dile getirmesini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kavl, hem lafızla hem de kalple ifade edilen her türlü sözü kapsar. Burada 'kâle' fiili, cennet ehlinin, cehennemdeki arkadaşlarının durumunu öğrenme arzusunu sözlü olarak ifade etmesini, yani bir diyalog başlatmasını gösterir."}]},{"word":"أَنتُم","root":"أ ن ت","rootLatin":"e-n-t","meaning":"İkinci çoğul şahıs zamiri olup, muhatap olan topluluğu ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Ente (أنت) ve entüm (أنتم) gibi zamirler, hitap edilen kişiyi veya kişileri belirtir. Bu ayetteki 'entüm', cennet ehlinin birbirine hitap ederek, 'siz' yani 'aramızdan kimse' anlamında bir soru yönelttiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Zamirler, ismin yerini tutarak anlamı pekiştirir ve bağlamı netleştirir. 'Entüm' zamiri, cennet ehlinin kendi aralarında bir sorgulama ve bilgi edinme çabası içinde olduğunu, bu sorunun muhatabının bizzat kendi toplulukları olduğunu vurgular."}]},{"word":"مُّطَّلِعُونَ","root":"ط ل ع","rootLatin":"t-l-'-","meaning":"Bir şeyi görmek, vakıf olmak, haberdar olmak, bir yere yükselip bakmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tulu' (طلوع), bir şeyin ortaya çıkması, görünmesi demektir. 'Mutta'liûn' ise, bir şeye yükselip bakarak onu görenler, ona vakıf olanlar anlamına gelir. Ayette, cennet ehlinin cehennemdeki arkadaşlarının durumunu görmek, ondan haberdar olmak arzusunu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İttila' (اطلاع), bir şeye muttali olmak, onu bilmek ve görmek demektir. Bu ayetteki 'mutta'liûn', cennet ehlinin, cehennemdeki arkadaşlarının akıbetini merak ederek, onların durumunu gözlemleme veya öğrenme isteğini dile getirdiğini gösterir. Bu, sadece bilmek değil, aynı zamanda bir tür gözlemleme eylemini de içerir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ittila'' kavramı, genellikle bir sırra vakıf olma, gizli bir şeyi öğrenme veya bir durum hakkında bilgi edinme anlamında kullanılır. Burada 'mutta'liûn', cennet ehlinin, cehennemdeki arkadaşlarının durumunun kendileri için bir sır olmaktan çıkıp, gözlemlenebilir veya bilinebilir bir hale gelip gelmediğini sorgulamasını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["gayb","ahiret-mukafat","cennet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı, mi"},{"position":3,"surface":"أَنتُم","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"siz"},{"position":4,"surface":"مُّطَّلِعُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ط-ل-ع","rootLatin":"ṭ-l-ʿ","lemma":"اِطِّلَاع","form":"İfti'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"bilenler, haberdar olanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** · *37/54*
- **Sâffât Sûresi** · *37/54*
- **Sâffât Sûresi** · *37/54*
- **Sâffât Sûresi** · *37/54*