# Sâffât Sûresi, 62. Âyet (37:62)

> أَذَٰلِكَ خَيْرٌ نُّزُلًا أَمْ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ

*Eżâlike ḣayrun nuzulen em şeceratu-zzakkûm(i)*

**Meal (Diyanet):** Ziyafet olarak bu mu daha hayırlı, yoksa zakkum ağacı mı?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/62

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, cennet nimetleri ile cehennem azabı arasındaki karşıtlığı vurgulayarak, 'nüzül' (konukluk) ve 'zakkum' (acı ağaç) kavramları üzerinden bir mukayese sunmaktadır. Ayet, insanın tercihini ve akıbetini düşünmeye sevk eden retorik bir soru içermektedir.","keyConcepts":[{"word":"خَيْرٌ","root":"خ ي ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"Ayette, 'daha iyi' veya 'en iyi' anlamında bir üstünlük sıfatı olarak kullanılmıştır ve iki seçenek arasında bir tercih yapmaya davet eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hayr' kelimesini, arzu edilen, beğenilen ve faydalı olan şey olarak tanımlar. Ayetteki kullanımıyla, cennet nimetlerinin zakkum ağacına kıyasla üstünlüğünü ve tercih edilebilirliğini ifade eder. (el-Müfredât, 298)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hayr'ın zıddının 'şerr' olduğunu belirtir ve genellikle 'ef'al' vezninde üstünlük ifade ettiğini açıklar. Bu ayette, 'nüzül'ün 'zakkum'dan daha iyi olduğunu vurgulayarak, cennetin güzelliklerini cehennemin acılarına tercih etme çağrısı yapar. (el-Külliyyât, 401)"}]},{"word":"نُّزُلًا","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Ayette, misafire ikram edilen şey, konukluk veya ağırlama anlamında kullanılmıştır ve cennet nimetlerinin bir ikram olarak sunulduğunu ima eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nüzül' kelimesini, misafire ilk ikram edilen şey olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, cennet ehli için hazırlanan nimetlerin bir karşılama ve ağırlama ikramı olduğunu belirtir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, 375)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nüzül'ün misafire sunulan yiyecek ve içecek olduğunu ifade eder. Bu ayette, cennetin güzelliklerinin müminlere bir ikram olarak sunulduğunu ve bunun 'zakkum' ile tezat oluşturduğunu vurgular. (Mecâzü'l-Kur'ân, 2/186)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nüzül'ü, misafire hazırlanan yer ve ikram edilen şey olarak tanımlar. Ayetteki kullanımıyla, cennetin müminler için hazırlanmış bir konukluk yeri ve oradaki nimetlerin de bir ikram olduğunu anlatır. (el-Müfredât, 487)"}]},{"word":"شَجَرَةُ","root":"ش ج ر","rootLatin":"ş-c-r","meaning":"Ayette, 'ağaç' anlamında kullanılmış olup, özellikle cehennemde biten ve azap unsuru olan 'zakkum' ağacını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'şecere' kelimesinin bilinen ağaç anlamında olduğunu belirtir. Ayetteki 'şeceretü'z-zakkum' ifadesiyle, cehennemdeki özel bir ağaca işaret edildiğini ve bunun azap kaynağı olduğunu açıklar. (Nüzhetü'l-Kulûb, 269)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'şecere'nin kökünden dallarına kadar uzanan bitki olduğunu ifade eder. Bu ayette, 'zakkum' ile birlikte kullanılarak, cehennemdeki bu ağacın varlığını ve azap edici özelliğini vurgular. (Basâiru Zevi't-Temyîz, 3/305)"}]},{"word":"ٱلزَّقُّومِ","root":"ز ق م","rootLatin":"z-k-m","meaning":"Ayette, cehennemde biten, acı ve tiksindirici meyveleri olan bir ağacın adı olarak geçmekte olup, cehennem ehlinin yiyeceği olan azap unsurlarından biridir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zakkum'u, cehennemde biten, acı ve kötü kokulu bir ağaç olarak tanımlar. Ayetteki kullanımıyla, cennetin 'nüzül'üne karşıt olarak, cehennem ehlinin yiyeceği olan bu ağacın dehşetini vurgular. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, 375)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zakkum' kelimesinin, yutulması zor ve boğazda kalan acı bir yiyecek anlamına geldiğini belirtir. Kur'an'da ise cehennemde biten, meyvesi acı ve tiksindirici olan bir ağacın adı olduğunu açıklar. Bu ayette, cennetin hoş nimetlerine karşılık, cehennemin acı azabını temsil eder. (el-Müfredât, 381)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zakkum'u Kur'an'ın cehennem tasvirlerinde önemli bir sembol olarak ele alır. Bu ağacın, cehennem ehlinin açlığını gidermek için sunulan ancak aslında onlara daha çok azap veren bir yiyecek olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımıyla, cennetin 'nüzül'ü ile tam bir tezat oluşturduğunu ve ilahi adaletin bir göstergesi olduğunu ifade eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, 145-146)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","cehennem","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"bu"},{"position":2,"surface":"خَيْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha iyi"},{"position":3,"surface":"نُّزُلًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نُزُل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"konukluk olarak"},{"position":4,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"yoksa"},{"position":5,"surface":"شَجَرَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ج-ر","rootLatin":"ş-c-r","lemma":"شَجَرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i atıf ile önceki kelimeye atfedildiği için merfû","gloss":"ağacı"},{"position":6,"surface":"ٱلزَّقُّومِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-ق-م","rootLatin":"z-q-m","lemma":"زَقُّوم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"zakkum"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** · *37/62*
- **Sâffât Sûresi** · *37/62*
- **Sâffât Sûresi** · *37/62*
- **Sâffât Sûresi** · *37/62*
