# Sâffât Sûresi, 63. Âyet (37:63)

> إِنَّا جَعَلْنَـٰهَا فِتْنَةً لِّلظَّـٰلِمِينَ

*İnnâ ce'alnâhâ fitneten lizzâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz biz onu zalimler için bir imtihan aracı kıldık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/63

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, 'fitne' kavramının 'zalimler' için bir 'dert' veya 'sınav' olarak nasıl işlev gördüğünü dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, ilahi iradenin bir şeyi belirli bir amaç için 'kılma' eylemini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"جَعَلْنَـٰهَا","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Biz onu kıldık, yaptık, tayin ettik.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ceale (جعل) kelimesi, bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek, bir şeyi bir şey olarak tayin etmek veya yaratmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'cealnâhâ' ifadesi, Allah'ın o ağacı (Zakkum'u) zalimler için bir 'fitne' (dert/sınav) olarak var etmesi ve tayin etmesi anlamındadır, yani onun mahiyetini bu şekilde belirlemesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ceale (جعل) fiili, Kur'an'da bazen 'halk' (yaratmak) anlamında kullanılır. Burada da Allah'ın Zakkum ağacını zalimler için bir imtihan ve azap vesilesi olarak yaratması ve var etmesi kastedilmektedir. Bu, ilahi kudretin bir şeyi belirli bir amaç için var etme gücünü gösterir."}]},{"word":"فِتْنَةً","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"Bir dert, sınav, imtihan veya azap vesilesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fitne (فتنة) kelimesi, aslen altını ateşte eriterek saflığını anlamak için yapılan sınama işleminden gelir. Kur'an'da ise genellikle imtihan, bela, musibet, azap ve sapıklık gibi anlamlarda kullanılır. Bu ayette 'zalimler için bir fitne' ifadesi, Zakkum ağacının onlar için bir azap ve sınama vesilesi olacağını, onların bu ağaçla sınanacaklarını ve azap göreceklerini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fitne (فتنة), insanın iyi ve kötü yönlerinin ortaya çıkması için maruz kaldığı her türlü sınama ve imtihanı ifade eder. Bu ayetteki 'fitne', zalimlerin inkârları ve zulümleri sebebiyle karşılaşacakları acı bir imtihan ve ceza olarak anlaşılmalıdır. Zakkum ağacı, onların bu dünyadaki inkârlarının ahiretteki somut bir karşılığıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fitne' kavramının Kur'an'da geniş bir semantik alana sahip olduğunu belirtir. Temel anlamı 'sınav' veya 'imtihan' olmakla birlikte, bağlama göre 'bela', 'musibet', 'azap' ve hatta 'sapıklığa düşürme' gibi anlamlar kazanır. Sâffât 63'teki kullanımı, zalimler için bir 'azap' ve 'cezalandırıcı imtihan' olarak öne çıkar."}]},{"word":"لِّلظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Zalimler için, haksızlık edenler için.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haddi aşmak ve haksızlık etmek demektir. Zalim (ظالم) ise bu fiili işleyen kişidir. Ayetteki 'zalimler', Allah'ın birliğini inkâr eden, peygamberlere karşı çıkan ve ahiret gerçeğini yalanlayan kimselerdir. Zakkum ağacı, onların bu zulümlerinin bir karşılığı olarak kendilerine azap vesilesi kılınmıştır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Zulüm, hakkı yerine getirmemek veya başkasının hakkına tecavüz etmektir. Kur'an'da 'zalimler' genellikle Allah'a şirk koşanlar, peygamberleri yalanlayanlar ve insanlara haksızlık edenler için kullanılır. Bu ayetteki 'zalimler', Zakkum ağacının kendileri için bir fitne kılınmasının sebebi olan inkârcı ve günahkâr kimselerdir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zulüm' kavramının Kur'an'da hem Allah'a karşı işlenen günahları (şirk, küfür) hem de insanlar arası haksızlıkları kapsadığını belirtir. Sâffât 63'teki 'zalimler', genel olarak Allah'ın ayetlerini inkâr eden ve ahiret azabını hak eden kimselerdir. Zakkum ağacı, onların bu zulümlerinin bir sonucu olarak kendilerine sunulan bir cezadır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","cehennem","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz biz"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":2,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"فِتْنَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فِتْنَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir dert/imtihan","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"الظَّالِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zalimler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnnâ"},{"position":2,"translit":"ce'alnâhâ"},{"position":3,"translit":"fitneten"},{"position":4,"translit":"lizzâlimîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/63*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/63*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/63*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/63*