# Sâffât Sûresi, 65. Âyet (37:65)

> طَلْعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَـٰطِينِ

*Tal'uhâ keennehu ruûsu-şşeyâtîn(i)*

**Meal (Diyanet):** Onun meyveleri sanki şeytanların kafalarıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/65

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, cehennemdeki zakkum ağacının meyvelerinin çirkinliğini ve korkunçluğunu tasvir etmek için 'şeytan başı' benzetmesini kullanmaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, bu tasvirin dilbilimsel ve semantik derinliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"طَلْعُهَا","root":"طلع","rootLatin":"t-l-a","meaning":"Zakkum ağacının tomurcukları, meyveleri veya ilk çıkan ürünleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tal'' kelimesinin ağacın ilk çıkan meyvesi, tomurcuğu veya çiçeği anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tal'uha' ifadesi, zakkum ağacının henüz olgunlaşmamış, ilk çıkan ve korkunç görünen meyvelerini ifade eder, bu da benzetmenin dehşetini artırır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tal'' kelimesini 'meyve' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, zakkum ağacının meyvelerinin çirkinliğini ve iğrençliğini vurgulamak için 'şeytan başı' benzetmesine zemin hazırlar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tal'' kelimesinin Kur'an'da genellikle hurma ağacının meyvesi için kullanıldığını ancak bu ayette zakkum ağacının meyvesi için kullanılarak olumsuz bir çağrışım kazandığını belirtir. Bu durum, kelimenin bağlam içinde anlam kaymasına uğradığını gösterir ve zakkumun dehşetini pekiştirir."}]},{"word":"رُءُوسُ","root":"رأس","rootLatin":"r-'-s","meaning":"Başlar, kafalar; burada benzetme yoluyla korkunç ve çirkin görünümü ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ru'ûs' kelimesinin 'başlar' anlamına geldiğini ve bu ayetteki kullanımının, Arapların çirkin ve korkunç şeyleri 'şeytan başı'na benzetme geleneğine uygun olduğunu belirtir. Bu, zakkumun meyvelerinin ne kadar iğrenç olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ra's' kelimesinin bir şeyin en üst kısmı veya başlangıcı anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'ru'ûsu'l-şeyâtîn' ifadesi, şeytanların başlarının korkunç ve ürkütücü olduğu algısını yansıtarak zakkum meyvelerinin çirkinliğini pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'şeytan' kavramının genellikle kötülük, çirkinlik ve dehşetle ilişkilendirildiğini belirtir. Bu ayette 'ru'ûsu'l-şeyâtîn' ifadesi, şeytanın fiziksel görünümünün korkunçluğu üzerinden zakkum meyvelerinin iğrençliğini ve tiksindiriciliğini sembolize eder."}]},{"word":"ٱلشَّيَـٰطِينِ","root":"شطن","rootLatin":"ş-t-n","meaning":"Şeytanlar; kötülüğün, çirkinliğin ve dehşetin sembolü olarak kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şeytan' kelimesinin 'haktan uzaklaşan, isyan eden' anlamlarına geldiğini ve hem cinlerden hem de insanlardan olabileceğini belirtir. Ayetteki 'eş-şeyâtîn' ifadesi, genel olarak bilinen ve korkulan kötü varlıkları ifade ederek zakkum meyvelerinin çirkinliğini ve iğrençliğini pekiştiren bir benzetme unsuru olarak kullanılır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'şeytan' kelimesinin 'uzaklaşmak' kökünden geldiğini ve Allah'ın rahmetinden uzaklaşan her türlü varlığı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'ru'ûsu'ş-şeyâtîn' benzetmesi, şeytanların genel olarak çirkin ve korkunç olarak algılanan başları üzerinden zakkumun dehşetini tasvir eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şeytan' kavramının Kur'an'da sadece bir varlık olarak değil, aynı zamanda kötülüğün, isyanın ve çirkinliğin bir sembolü olarak da kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki benzetme, şeytanın zihinlerde uyandırdığı olumsuz çağrışımları kullanarak zakkum meyvelerinin korkunçluğunu ve iğrençliğini en üst düzeyde ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","seytan-vesvese"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"طَلْعُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ط-ل-ع","rootLatin":"ṭ-l-ʿ","lemma":"طَلْع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"tomurcukları","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":1,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":2,"surface":"كَأَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَأَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sanki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"كَأَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"رُءُوسُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ا-س","rootLatin":"r-ʾ-s","lemma":"رَأْس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"كَأَنَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"başları","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"ٱلشَّيَـٰطِينِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"š-ṭ-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şeytanların","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Tal'uhâ"},{"position":2,"translit":"keennehu"},{"position":3,"translit":"ruûsu"},{"position":4,"translit":"şşeyâtîn(i)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/65*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/65*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/65*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/65*
- **Sebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/65*
- **Sebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/65*