# Sâffât Sûresi, 68. Âyet (37:68)

> ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى ٱلْجَحِيمِ

*Śumme inne merci'ahum le-ilâ-lcahîm(i)*

**Meal (Diyanet):** Sonra onların dönüşleri mutlaka cehennemedir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/68

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, ahiret inancının temel unsurlarından biri olan cehenneme dönüşü ifade etmektedir. Ayetteki anahtar kavramlar, dönüşün kaçınılmazlığını ve varılacak son durağın cehennem olduğunu vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"مَرْجِعَهُمْ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-c-a","meaning":"Dönüş yeri, varılacak son durak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rücû'' kelimesini bir şeyin geldiği yere geri dönmesi olarak açıklar. Ayetteki 'merci' ise, dönüş yeri, varış noktası anlamında kullanılarak, insanların dünyadan sonraki akıbetlerinin cehennem olacağını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'merci'' kelimesini 'meâb' (dönüş yeri) ile eş anlamlı olarak kullanır. Bu ayetteki 'merci' kelimesi, insanların kaçınılmaz olarak cehenneme dönecekleri yeri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rücû'' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a dönüşü ifade ettiğini, ancak bu ayette olduğu gibi bazen de belirli bir akıbete, yani cehenneme dönüşü ifade ettiğini belirtir. Bu bağlamda 'merci'', nihai varış noktasını vurgular."}]},{"word":"ٱلْجَحِيمِ","root":"ج ح م","rootLatin":"c-h-m","meaning":"Alevleri şiddetli olan, derin ve yakıcı cehennem anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-cahîm' kelimesini 'şiddetli ateşi olan yer' olarak açıklar. Bu ayette, günahkarların döneceği yerin yakıcı ve şiddetli bir ateş olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cahîm' kelimesini 'şiddetli yanan ateş' ve 'derin çukur' anlamlarıyla ilişkilendirir. Ayetteki kullanımı, cehennemin hem derinliğini hem de yakıcılığını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'cahîm'i 'alevleri şiddetli olan ateş' ve 'derin çukur' olarak tanımlar. Ayetteki 'el-cahîm', günahkarların döneceği yerin korkunç ve azap verici niteliğini belirtir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/68*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/68*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/68*
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *37/68*