# Sâffât Sûresi, 84. Âyet (37:84)

> إِذْ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ

*İż câe rabbehu bikalbin selîm(in)*

**Meal (Diyanet):** Hani o, Rabbine temiz bir kalple gelmişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/37/84

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Sâffât Suresi 84. ayet, Hz. İbrahim'in Allah'a yönelişini ve O'na sunduğu kalbin niteliğini vurgular. Ayet, 'gelmek' fiiliyle bir yönelişi, 'Rab' kavramıyla ilahi otoriteyi ve 'kalb-i selîm' ifadesiyle de manevi saflığı ve teslimiyeti dilbilimsel olarak öne çıkarır.","keyConcepts":[{"word":"جَآءَ","root":"ج ي أ","rootLatin":"c-y-e","meaning":"Hz. İbrahim'in Rabbine yönelmesi, O'na gelmesi ve teslimiyetini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'câe' fiilini, bir yere veya birine doğru yönelme, ulaşma anlamında kullanır. Ayetteki 'câe Rabbehû' ifadesi, Hz. İbrahim'in fiziksel bir gelişi değil, manevi bir yönelişini, Allah'a teveccühünü ve O'nun huzuruna çıkışını mecazi olarak anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'câe' fiilinin hem maddi hem de manevi gelişi ifade edebileceğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'in kalben ve ruhen Allah'a yönelişini, O'na itaat ve teslimiyetle gelmesini ifade eder. Bu, sadece bir varış değil, aynı zamanda bir kabul ve sunuş eylemidir."}]},{"word":"رَبَّهُۥ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Hz. İbrahim'in kendisine yöneldiği, terbiye edeni, sahibi ve yöneticisi olan Allah'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen terbiye etmek, bir şeyi tedricen kemale erdirmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbehû' ifadesi, Hz. İbrahim'in kendisini terbiye eden, varlığını sürdüren ve ona yol gösteren ilahi kudrete yönelişini, O'nun otoritesini kabul edişini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin sahip, malik, efendi ve terbiye edici anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Hz. İbrahim'in tüm varlığıyla kendisine ait olduğu, kendisini yöneten ve besleyen Yaratıcı'ya yöneldiğini, O'nun rububiyetini ikrar ettiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Tanrı'nın yaratıcı, besleyici ve hükmedici yönünü vurguladığını belirtir. Hz. İbrahim'in 'Rabbine gelmesi', O'nun bu mutlak otoriteye ve himayeye sığınmasını, O'nun iradesine teslim olmasını ifade eder."}]},{"word":"بِقَلْبٍ","root":"ق ل ب","rootLatin":"k-l-b","meaning":"Hz. İbrahim'in Allah'a sunduğu manevi merkezi, duyguların, düşüncelerin ve niyetlerin kaynağını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kalb' kelimesini, insanın idrak ve düşünce merkezi olarak açıklar. Ayetteki 'bi-kalbin' ifadesi, Hz. İbrahim'in Allah'a yönelişinin sadece dışsal bir eylem olmadığını, aksine içsel bir niyet ve bilinçle gerçekleştiğini, kalbinin bu yönelişte temel rol oynadığını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kalb' kelimesinin bir şeyin özü ve merkezi anlamına geldiğini, aynı zamanda sürekli değişen, dönüşen bir yapıya işaret ettiğini ifade eder. Ayetteki 'kalb' ifadesi, Hz. İbrahim'in Allah'a sunduğu şeyin, niyetlerinin, inancının ve tüm manevi varlığının merkezi olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Kur'an'da 'kalb'in sadece duygusal değil, aynı zamanda akli ve iradi fonksiyonları da içeren bir merkez olduğunu vurgular. Hz. İbrahim'in 'kalb-i selîm' ile gelmesi, onun akıl, irade ve duygularının Allah'a tam bir teslimiyet içinde olduğunu, hiçbir şüphe veya sapmanın bulunmadığını ifade eder."}]},{"word":"سَلِيمٍ","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Hz. İbrahim'in kalbinin her türlü şirk, şüphe, hastalık ve kötü niyetten arınmış, saf ve sağlam olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'selîm' kelimesini, her türlü kusurdan, hastalıktan ve eksiklikten arınmış, sağlam ve tam anlamında kullanır. Ayetteki 'kalbin selîm' ifadesi, Hz. İbrahim'in kalbinin şirkten, nifaktan, kötü ahlaktan ve Allah'tan başka şeylere yönelmekten uzak, saf ve temiz olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'selîm' kelimesinin 'selâmet' kökünden geldiğini ve afiyet, kurtuluş, kusursuzluk anlamlarına geldiğini ifade eder. 'Kalb-i selîm', Allah'a karşı hiçbir şüphe, kin, haset veya şirk barındırmayan, tam bir teslimiyet ve ihlasla dolu olan kalptir. Bu, Allah'ın rızasına uygun, arınmış bir kalptir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'selîm' kelimesinin, hem maddi hem de manevi hastalıklardan uzak olmayı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kalbin selîm', Hz. İbrahim'in kalbinin şirkten, nifaktan, riyadan ve her türlü manevi hastalıktan arınmış, Allah'a tam bir ihlas ve samimiyetle yönelmiş olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'selâm' kökünün Kur'an'da barış, güvenlik ve teslimiyet gibi temel kavramlarla ilişkili olduğunu belirtir. 'Kalb-i selîm', Allah'a tam bir teslimiyetle, iç huzur ve güven içinde olan, her türlü olumsuzluktan arınmış bir kalbi ifade eder. Bu, Allah'ın birliğine ve kudretine tam bir inançla dolu olan kalptir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ihlas","iman","takva"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, nitekim"},{"position":2,"surface":"جَاءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":3,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"قَلْبٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kalp"},{"position":5,"surface":"سَلِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"سَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"temiz, sağlam"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *37/84*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *37/84*
- **Sâffât Sûresi** · *37/84*
- **Sâffât Sûresi** · *37/84*
- **Sâffât Sûresi** · *37/84*
- **Sâffât Sûresi** · *37/84*