# Sâd Sûresi, 16. Âyet (38:16) > وَقَالُوا۟ رَبَّنَا عَجِّل لَّنَا قِطَّنَا قَبْلَ يَوْمِ ٱلْحِسَابِ *Ve kâlû rabbenâ ‘accil lenâ kittanâ kable yevmi-lhisâb(i)* **Meal (Diyanet):** Müşrikler (alay ederek) şöyle dediler: "Ey Rabbimiz! Hesap gününden önce payımızı hemen ver!" **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/16 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, inkarcıların alaycı ve meydan okuyucu bir üslupla, kendilerine vaat edilen azabın veya payın acele verilmesini talep etmelerini ifade eder. Anahtar kavramlar, bu talebin içeriğini ve zamanlamasını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"رَبَّنَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"İnkarcıların, yaratıcı ve terbiye edici olarak Allah'a hitap şekli.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rabb kelimesi, terbiye eden, sahip olan, işleri idare eden, nimet veren anlamlarına gelir. Ayetteki 'Rabbena' hitabı, inkarcıların dahi Allah'ın bu sıfatlarını zımnen kabul ettiklerini, ancak bu hitabı alaycı bir talep için kullandıklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'Rabb' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak egemenliğini ve yaratıcılığını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, inkarcıların bu egemenliği küçümseyerek, kendi 'paylarını' talep etmeleriyle bir tezat oluşturur."}]},{"word":"عَجِّلْ","root":"ع ج ل","rootLatin":"a-c-l","meaning":"Acele et, çabuklaştır anlamında, inkarcıların azabın hemen gelmesini talep etmeleri.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Accele fiili, bir şeyi vaktinden önce istemek veya gerçekleştirmek demektir. Ayetteki 'accil' emri, inkarcıların alaycı bir şekilde, kendilerine vaat edilen azabın veya 'payın' gecikmeden, hemen gelmesini istediklerini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'accil' kelimesinin burada 'istihza' (alay) ve 'tekzib' (yalanlama) anlamı taşıdığını belirtir. İnkarcılar, vaat edilenin gerçekleşmeyeceğine inanarak, meydan okurcasına acele edilmesini talep etmektedirler."}]},{"word":"قِطَّنَا","root":"ق ط ط","rootLatin":"k-t-t","meaning":"Bizim payımız, nasibimiz; burada alaycı bir şekilde azap veya ceza anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kıtt kelimesi, bir şeyden ayrılan parça, pay, nasip anlamına gelir. Ayetteki 'kıttanâ' ifadesi, inkarcıların kendilerine vaat edilen azabı veya cezayı alaycı bir dille 'payları' olarak nitelendirmelerini ve bunun hemen verilmesini istemelerini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, kıtt kelimesinin bazen 'kitap' veya 'yazılı belge' anlamına da gelebileceğini belirtir. Ancak bu ayetteki bağlamda, inkarcıların kendilerine takdir edilen 'pay' veya 'nasip' olarak azabı kastettikleri açıktır, bu da onların küstahlığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, kıtt kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını, ancak bu ayetteki kullanımının, inkarcıların alaycı bir şekilde kendilerine vaat edilen azabı 'pay' olarak görmeleri ve bunun hemen gerçekleşmesini istemeleriyle ilgili olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْحِسَابِ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Amellerin karşılığının görüleceği, muhasebe edileceği gün.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hisab kelimesi, saymak, hesaplamak, karşılığını vermek anlamlarına gelir. 'Yevmü'l-Hisâb' ise, insanların dünyada yaptıkları amellerin karşılığını görecekleri, muhasebe edilecekleri kıyamet günüdür. Ayette inkarcılar, bu günü küçümseyerek, 'paylarının' bu günden önce verilmesini talep etmektedirler."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, hisabın, amellerin tartılması ve karşılığının verilmesi süreci olduğunu belirtir. İnkarcıların 'hesap gününden önce' talebi, bu günün ciddiyetini ve kaçınılmazlığını inkar etme çabalarını yansıtır."}]}]} ## Tefsir {"topics":["hesap-mizan","ahiret-mukafat","musrikler"]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Ve"},{"position":2,"translit":"kâlû"},{"position":3,"translit":"rabbenâ"},{"position":4,"translit":"‘accil"},{"position":5,"translit":"lenâ"},{"position":6,"translit":"kittanâ"},{"position":7,"translit":"kable"},{"position":8,"translit":"yevmi-lhisâb(i)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş mansûb munâdâ olduğu için mansûb","gloss":"Rabbimiz","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Münâdâ","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"عَجِّل","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-ج-ل","rootLatin":"'-j-l","lemma":"عَجَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için meczûm","gloss":"çabuklaştır/ver","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":4,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bize","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"قِطَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ط-ط","rootLatin":"q-t-t","lemma":"قِطّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"payımızı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"قَبْلَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"önce","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"يَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"günü","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"ٱلْحِسَابِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حِسَاب","form":"Fi'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hesap","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/16* - **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/16* - **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/16* - **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/16*