# Sâd Sûresi, 17. Âyet (38:17)

> ٱصْبِرْ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَٱذْكُرْ عَبْدَنَا دَاوُۥدَ ذَا ٱلْأَيْدِ ۖ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٌ

*İsbir ‘alâ mâ yekûlûne veżkur ‘abdenâ dâvûde żâ-l-eyd(i)(s) innehu evvâb(un)*

**Meal (Diyanet):** Ey Muhammed! Onların söylediklerine karşı sabret. Güçlü kulumuz Davud'u hatırla. O, Allah'a çok yönelen bir kimse idi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/17

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, peygamberlere yönelik sabır ve Allah'a yönelişin önemini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, sabır, zikir, güç ve sürekli Allah'a dönüş anlamlarını içermektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱصْبِرْ","root":"ص ب ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Peygamberin, inkarcıların sözlerine karşı direnç göstermesi ve tahammül etmesi emredilmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sabır (الصبر), nefsi, akıl ve şeriatın gerektirdiği şey üzerinde tutmak veya akıl ve şeriatın gerektirmediği şeyden alıkoymaktır. Ayetteki 'ısbir' emri, Hz. Peygamber'in, müşriklerin sözlerine karşı metanetini korumasını ve tahammül etmesini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sabır, nefsin hoşlanmadığı şeylere katlanmasıdır. Bu ayetteki sabır, peygamberin, inkarcıların alaylarına ve yalanlamalarına karşı gösterdiği dayanıklılığı ve sebatı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre sabır, Kur'an'da genellikle zorluklar karşısında gösterilen metanet ve sebat anlamında kullanılır. Burada da peygamberin, tebliğ görevini yerine getirirken karşılaştığı olumsuz tepkilere karşı direnç göstermesi vurgulanır."}]},{"word":"وَٱذْكُرْ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Hz. Davud'u hatırlama, anma ve onun örnekliğini akılda tutma emridir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zikir (الذكر), bir şeyi kalpte veya dilde hatırlamaktır. Ayetteki 'üzkür' emri, Hz. Davud'un güçlü ve Allah'a yönelen bir kul olarak örnek alınması gerektiğini, onun kıssasının hatırlanmasını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zikir, unutmanın zıddıdır ve bazen kalple, bazen dille, bazen de her ikisiyle olur. Buradaki 'üzkür', Hz. Davud'un üstün özelliklerini ve Allah'a olan bağlılığını zihinlerde canlı tutmayı ve ondan ders çıkarmayı ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, zikir kelimesinin Kur'an'da hem hatırlama hem de öğüt alma anlamlarını içerdiğini belirtir. Bu ayette, Hz. Davud'un örnekliğinin hatırlanması ve onun Allah'a yönelişinden ibret alınması kastedilmektedir."}]},{"word":"دَاوُۥدَ","root":"د و د","rootLatin":"d-w-d","meaning":"Allah'ın peygamberlerinden ve güçlü kullarından biri olan Hz. Davud.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Davud (داود), Kur'an'da adı geçen peygamberlerden biridir. Ayette, onun 'güçlü' (ذَا ٱلْأَيْدِ) vasfıyla anılması, hem fiziksel hem de manevi gücüne işaret eder ve bu, peygamberlere örnek teşkil eden bir özelliktir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Davud (داود), Allah'ın kendisine hem peygamberlik hem de krallık verdiği bir kuldur. Ayetteki bağlamda, onun sabrı ve Allah'a yönelişi, Hz. Muhammed'e örnek olarak sunulur."}]},{"word":"ٱلْأَيْدِ","root":"أ ي د","rootLatin":"e-y-d","meaning":"Güç, kuvvet ve kudret sahibi olmak.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"El (الأيد), mecazi olarak güç ve kuvvet anlamına gelir. 'Zâ'l-eyd' (ذَا ٱلْأَيْدِ) ifadesi, Hz. Davud'un hem bedensel hem de manevi olarak güçlü olduğunu, zorluklara karşı dirençli olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Eyd (الأيد), kuvvet ve kudret demektir. Ayetteki 'zâ'l-eyd' ifadesi, Hz. Davud'un hem fiziksel gücüne (savaşlardaki başarısı) hem de manevi gücüne (ibadetlerindeki sebatı) işaret eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"El-Halebî, 'eyd' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın gücü veya peygamberlerin gücü bağlamında kullanıldığını belirtir. Burada Hz. Davud'un, hem dünyevi işlerde hem de dini görevlerinde sahip olduğu üstün gücü ifade eder."}]},{"word":"أَوَّابٌ","root":"أ و ب","rootLatin":"e-v-b","meaning":"Daima Allah'a yönelen, tövbe eden ve O'na dönen kişi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Evvâb (أَوَّابٌ), çokça dönen, Allah'a çokça yönelen demektir. Ayetteki 'innehu evvâb' ifadesi, Hz. Davud'un sürekli Allah'a tövbe eden, O'na sığınan ve O'nun emirlerine dönen bir kul olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Evvâb (أَوَّابٌ), 'evbe' (dönüş) kökünden türemiş mübalağalı bir sıfattır. Allah'a çokça dönen, günah işlediğinde hemen tövbe eden ve O'na yönelen kişi anlamına gelir. Bu, Hz. Davud'un ibadetlerindeki sürekliliğini ve Allah'a olan bağlılığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Evvâb, Allah'a itaate ve O'nun rızasına dönen, günahlarından pişmanlık duyarak tövbe eden kişidir. Hz. Davud'un bu vasfı, onun Allah katındaki yüksek mertebesini ve örnek alınması gereken bir özelliğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["sabir","zikir","kissa-suleyman-davud","tevekkul"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱصْبِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","lemma":"صَبَرَ","form":"İf'al","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnîdir.","gloss":"Sabret"},{"position":2,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine, -e"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"şey"},{"position":4,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"söylüyorlar"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱذْكُرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnîdir.","gloss":"an"},{"position":6,"surface":"عَبْدَنَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kulumuz"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":7,"surface":"دَاوُۥدَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"د-و-د","rootLatin":"d-w-d","lemma":"دَاوُد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Bedel olduğu için mansûb","gloss":"Davud"},{"position":8,"surface":"ذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Hamse","root":"ذ-و","rootLatin":"dh-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Sıfat olduğu için mansûb","gloss":"sahibi"},{"position":9,"surface":"ٱلْأَيْدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ي-د","rootLatin":"a-y-d","lemma":"أَيْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"güç, kuvvet"},{"position":10,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":10,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o"},{"position":11,"surface":"أَوَّابٌ","pos":"isim","posDetail":"Mübalağalı İsm-i Fâil","root":"أ-و-ب","rootLatin":"a-w-b","lemma":"أَوَّاب","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çokça dönen, tövbe eden"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/17*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/17*
- **Sâd Sûresi** · *38/17*
- **Sâd Sûresi** · *38/17*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/17*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/17*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/17*
- **Sâd Sûresi** · *38/17*
- **Sâd Sûresi** · *38/17*
- **Kelime-i Dâvûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/17*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/17*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/17*