# Sâd Sûresi, 22. Âyet (38:22) > إِذْ دَخَلُوا۟ عَلَىٰ دَاوُۥدَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ ۖ قَالُوا۟ لَا تَخَفْ ۖ خَصْمَانِ بَغَىٰ بَعْضُنَا عَلَىٰ بَعْضٍ فَٱحْكُم بَيْنَنَا بِٱلْحَقِّ وَلَا تُشْطِطْ وَٱهْدِنَآ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلصِّرَٰطِ *İż deḣalû ‘alâ dâvûde fefezi'a minhum(s) kâlû lâ teḣaf(s) ḣasmâni beġâ ba'dunâ ‘alâ ba'din fahkum beynenâ bilhakki velâ tuştit vehdinâ ilâ sevâ-i-ssirât(i)* **Meal (Diyanet):** Hani Davud'un yanına girmişlerdi de Davud onlardan korkmuştu. Onlar, "Korkma! Biz, iki davacı grubuz. Birimiz diğerine haksızlık etmiştir. Aramızda adaletle hükmet. Zulmetme ve bizi hak yola ilet" dediler. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/22 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Sâd Suresi'nin 22. ayeti, Hz. Davud'a gelen davacıların durumunu ve Davud'un onlara karşı tutumunu anlatır. Ayet, 'korkma', 'davacı', 'hükmet' ve 'doğru yol' gibi kavramlar üzerinden adalet arayışını ve ilahi rehberliği vurgular.","keyConcepts":[{"word":"فَفَزِعَ","root":"ف-ز-ع","rootLatin":"f-z-'-","meaning":"Hz. Davud'un davacılardan duyduğu ani korku ve ürkme halini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'feza'' kelimesini 'ani bir korku ve dehşetle irkilme' olarak tanımlar. Ayetteki 'fefezia minhum' ifadesi, Davud'un beklenmedik bir şekilde karşısına çıkan bu kişilerden dolayı yaşadığı şaşkınlık ve korkuyu açıkça belirtir, bu da onların olağan dışı giriş şekillerinden kaynaklanmaktadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'feza'' kelimesinin 'korku' anlamına geldiğini ve bu bağlamda Davud'un, davacıların beklenmedik bir şekilde odasına girmeleri nedeniyle duyduğu endişeyi ifade ettiğini belirtir. Bu, onların niyetleri hakkında bir belirsizlikten kaynaklanan doğal bir insan tepkisidir."}]},{"word":"خَصْمَانِ","root":"خ-ص-م","rootLatin":"h-s-m","meaning":"Birbirine karşı dava açan, anlaşmazlık içinde olan iki tarafı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hasm' kelimesini 'düşmanlık eden, çekişen kişi' olarak açıklar. Ayetteki 'hasmâni' ise iki davacıyı, yani aralarında bir anlaşmazlık bulunan iki kişiyi ifade eder. Bu, Davud'a getirilen davanın taraflarını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hasm' kelimesinin 'bir konuda çekişen, muhalif olan' anlamına geldiğini belirtir. 'Hasmâni' kelimesi, Davud'un huzuruna gelen ve aralarında bir anlaşmazlık olan iki kişiyi işaret eder, bu da onların adalet taleplerinin temelini oluşturur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hasm' kavramının Kur'an'da genellikle 'karşıt, muhalif, düşman' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise 'hasmâni', hukuki bir anlaşmazlıkta karşı karşıya gelen iki tarafı, yani davacı ve davalıyı temsil eder, adalet arayışının merkezindedir."}]},{"word":"فَٱحْكُم","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Davacıların Hz. Davud'dan aralarındaki anlaşmazlığı adaletle çözmesini talep etmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hükm' kelimesinin 'bir şeyi engellemek, menetmek' ve 'bir konuda karar vermek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fahkum beynenâ' ifadesi, Davud'dan davacılar arasındaki anlaşmazlığı çözmesini, yani adil bir karar vermesini talep etmeyi ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'hükm'ün 'bir şeyi sağlamlaştırmak, kesinleştirmek' ve 'bir konuda nihai kararı vermek' olduğunu açıklar. Bu ayetteki 'fahkum', Davud'un ilahi rehberlik ve adalet prensipleri doğrultusunda davacılar arasında kesin ve adil bir hüküm vermesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hükm' kelimesinin Kur'an'da 'yargılama, karar verme, yönetme' gibi geniş anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'fahkum beynenâ bi'l-hakkı' ifadesi, Davud'un sadece bir karar vermekle kalmayıp, bu kararı hak ve adalet prensiplerine uygun olarak vermesi gerektiğini vurgular."}]},{"word":"تُشْطِطْ","root":"ش-ط-ط","rootLatin":"ş-t-t","meaning":"Adaletten sapmamayı, aşırıya gitmemeyi ve haksızlık yapmamayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şatât' kelimesinin 'haktan uzaklaşmak, aşırıya gitmek' anlamına geldiğini belirtir. 'Lâ tuşṭiṭ' ifadesi, Davud'dan hüküm verirken adaletten sapmamasını, haksızlık yapmamasını ve aşırıya kaçmamasını talep eder, bu da adil yargılamanın temel bir ilkesidir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"es-Sicistânî, 'şatât' kelimesinin 'zulüm ve haksızlık' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'lâ tuşṭiṭ', Davud'un kararında zulümden ve haksızlıktan uzak durması gerektiğini, yani tarafsız ve adil olması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"ٱلصِّرَٰطِ","root":"ص-ر-ط","rootLatin":"s-r-t","meaning":"Doğru, adil ve hakka uygun yolu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sırât' kelimesinin 'geniş ve açık yol' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle 'doğru yol, hak yol' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ilâ sevâi's-sırât' ifadesi, Davud'dan kendilerini adalet ve hakkaniyetin gerektirdiği doğru yola iletmesini talep eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sırât' kavramının Kur'an'da 'Allah'ın belirlediği doğru yol, hakikat yolu' olarak merkezi bir öneme sahip olduğunu vurgular. Bu ayetteki 'sevâi's-sırât', sadece hukuki bir çözüm değil, aynı zamanda ahlaki ve dini açıdan da doğru olan yolu ifade eder."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-suleyman-davud","adalet","hukuk-ceza"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":2,"surface":"دَخَلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-خ-ل","rootLatin":"d-kh-l","lemma":"دَخَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"girdiler"},{"position":3,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":4,"surface":"دَاوُۥدَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"د-و-د","rootLatin":"d-w-d","lemma":"دَاوُۥد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"Davud"},{"position":5,"surface":"فَفَزِعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ز-ع","rootLatin":"f-z-ʿ","lemma":"فَزِعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ürktü"},{"position":6,"surface":"مِنْهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":7,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":8,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yapma"},{"position":9,"surface":"تَخَفْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için","gloss":"korkma"},{"position":10,"surface":"خَصْمَانِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ص-م","rootLatin":"kh-ṣ-m","lemma":"خَصْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"iki davacı"},{"position":11,"surface":"بَغَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"بَغَىٰ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tecavüz etti"},{"position":12,"surface":"بَعْضُنَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-ʿ-ḍ","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir kısmımız"},{"position":12,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":13,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":14,"surface":"بَعْضٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-ʿ-ḍ","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir kısmının"},{"position":15,"surface":"فَٱحْكُم","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ح-ك-م","rootLatin":"ḥ-k-m","lemma":"حَكَمَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"hükmet"},{"position":16,"surface":"بَيْنَنَا","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"aramızda"},{"position":16,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":17,"surface":"بِٱلْحَقِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":17,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"ḥ-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hak"},{"position":18,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve yapma"},{"position":19,"surface":"تُشْطِطْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ط-ط","rootLatin":"sh-ṭ-ṭ","lemma":"أَشْطَطَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için","gloss":"aşırı gitme"},{"position":20,"surface":"وَٱهْدِنَآ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"ٱهْدِ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَىٰ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bizi hidayet et"},{"position":20,"surface":"نَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bizi"},{"position":21,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":22,"surface":"سَوَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"سَوَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ortası"},{"position":23,"surface":"ٱلصِّرَٰطِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ر-ط","rootLatin":"ṣ-r-ṭ","lemma":"صِرَاط","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yol"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Sâd Sûresi** · *38/22* - **Sâd Sûresi** · *38/22* - **Sâd Sûresi** · *38/22* - **Sâd Sûresi** · *38/22*