# Sâd Sûresi, 24. Âyet (38:24)

> قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ إِلَىٰ نِعَاجِهِۦ ۖ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ ٱلْخُلَطَآءِ لَيَبْغِى بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ وَقَلِيلٌ مَّا هُمْ ۗ وَظَنَّ دَاوُۥدُ أَنَّمَا فَتَنَّـٰهُ فَٱسْتَغْفَرَ رَبَّهُۥ وَخَرَّ رَاكِعًا وَأَنَابَ ۩

*Kâle lekad zalemeke bisu-âli na'cetike ilâ ni'âcih(i)(s) ve-inne keśîran mine-lḣuletâ-i leyebġî ba'duhum ‘alâ ba'din illâ-lleżîne âmenû ve'amilû-ssâlihâti ve kalîlun mâ hum(k) ve zanne dâvûdu ennemâ fetennâhu festaġfera rabbehu ve ḣarra râki'an ve enâb(e)*

**Meal (Diyanet):** Davud dedi ki: "Andolsun, senin koyununu kendi koyunlarına katmak istemek suretiyle sana zulmetmiştir. Esasen ortakların pek çoğu birbirine haksızlık eder. Ancak iman edip salih ameller işleyenler başka. Onlar da pek azdır." Davud, bizim kendisini imtihan ettiğimizi anladı. Derken Rabbinden bağışlama diledi, eğilerek secdeye kapandı ve Allah'a yöneldi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Davud (a.s.) kıssasından bir kesit sunarak, haksızlık, ortaklık ilişkileri ve tövbe kavramlarını işlemektedir. Dilbilimsel olarak, fiillerin ve masdarların derin anlam katmanları, Kur'an'ın ahlaki ve hukuki mesajlarını yansıtmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ظَلَمَكَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Sana haksızlık etti, zulmetti anlamına gelir ve birinin hakkına tecavüz etmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, bir şeyi ait olmadığı yere koymaktır. Ayetteki 'ظَلَمَكَ' ifadesi, davacının, davalının tek koyununu kendi koyunlarına katma isteğiyle ona haksızlık ettiğini, yani hakkını gasp etmeye yeltendiğini belirtir. Bu, adalet sınırlarını aşan bir davranıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, burada 'haksızlık etmek' anlamındadır. Davud (a.s.)'ın bu sözü, davalının, davacının malına karşı gösterdiği haksız talebi açıkça ifade eder. Bu, bir başkasının mülkiyet hakkına tecavüz etme mecazıdır."}]},{"word":"الْخُلَطَاء","root":"خ ل ط","rootLatin":"h-l-t","meaning":"Ortaklar, karışanlar anlamına gelir ve genellikle iş veya mal ortaklığını ifade eder.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hult (خلط), bir şeyi başka bir şeye karıştırmaktır. 'Hulâtâ' ise, malda veya işte birbirine karışan, ortak olan kimselerdir. Ayetteki 'كَثِيرًا مِّنَ الْخُلَطَاء' ifadesi, ortaklık ilişkilerinde insanların birbirlerinin haklarına tecavüz etme eğiliminde olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hult, iki şeyin bir araya gelmesidir. 'Hulâtâ' ise, ortaklık kuran, malını veya işini birleştiren kişilerdir. Ayetteki kullanımı, ortaklık ilişkilerinde ortaya çıkabilecek ihtilaflara ve haksızlıklara dikkat çekmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'h-l-t' kökü, genellikle sosyal ilişkilerdeki karışıklığı ve ortaklığı ifade eder. 'Hulâtâ' kavramı, özellikle mal ortaklığında, insanların birbirlerinin haklarına karşı zaaflarını ve bu zaafların yol açtığı haksızlıkları belirtir. Bu, Kur'an'ın sosyal adalet vurgusunun bir parçasıdır."}]},{"word":"لَيَبْغِي","root":"ب غ ي","rootLatin":"b-ğ-y","meaning":"Haksızlık eder, tecavüz eder, sınırı aşar anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bağy (بغي), haddi aşmak ve zulmetmektir. Ayetteki 'لَيَبْغِي بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ' ifadesi, ortakların birbirlerinin haklarına tecavüz ettiğini, yani belirlenen sınırları aştığını ve haksızlık yaptığını açıkça belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Bağy, bir şeyi istemek ve onu elde etmek için sınırı aşmaktır. Burada, ortakların birbirlerinin haklarına karşı haksız bir talep veya eylemde bulunduğunu, yani meşru sınırların dışına çıktığını ifade eder."}]},{"word":"فَتَنَّاهُ","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"Onu denedik, imtihan ettik anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fitne (فتنة), altını ateşle eriterek saflığını anlamak gibi, bir şeyi denemek ve imtihan etmektir. Ayetteki 'ظَنَّ دَاوُۥدُ أَنَّمَا فَتَنَّـٰهُ' ifadesi, Davud (a.s.)'ın, Allah'ın kendisini bu olayla bir imtihana tabi tuttuğunu anladığını gösterir. Bu, Allah'ın kullarını sınama yöntemidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Fitne kavramı, Kur'an'da genellikle bir deneme, sınama veya imtihan anlamında kullanılır. 'Fetenna' fiili, Allah'ın Davud'u bu olayla bir sınava tabi tuttuğunu, onun tepkisini ve teslimiyetini ölçtüğünü ifade eder. Bu, peygamberlerin dahi imtihan edildiğini gösterir."}]},{"word":"فَاسْتَغْفَرَ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Mağfiret diledi, bağışlanma talep etti anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstiğfar (استغفار), günahın örtülmesini ve bağışlanmasını istemektir. Ayetteki 'فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُۥ' ifadesi, Davud (a.s.)'ın, imtihan edildiğini anladıktan sonra Rabbinden af ve mağfiret dilediğini, yani günahlarının örtülmesini talep ettiğini gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İstiğfar, Allah'tan günahların affını dilemektir. Davud (a.s.)'ın bu fiili, onun Allah'a olan teslimiyetini ve hatasını idrak edip tövbe etme arzusunu yansıtır. Bu, peygamberlerin dahi beşeri zaaflar karşısında Allah'a yönelişini ifade eder."}]},{"word":"وَأَنَابَ","root":"ن و ب","rootLatin":"n-v-b","meaning":"Tövbe etti, Allah'a yöneldi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnabe (إنابة), bir şeye tekrar tekrar dönmektir. Allah'a inabe ise, günahlardan dönüp Allah'a yönelmek, tövbe etmektir. Ayetteki 'وَأَنَابَ' ifadesi, Davud (a.s.)'ın sadece mağfiret dilemekle kalmayıp, aynı zamanda kalben ve fiilen Allah'a yöneldiğini, tövbe ettiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İnabe, Kur'an'da 'tövbe' kavramının daha derin bir boyutunu ifade eder. Sadece pişmanlık değil, aynı zamanda Allah'a tam bir yöneliş ve teslimiyet halidir. Davud (a.s.)'ın inabesi, onun imtihan karşısında gösterdiği samimi dönüşü ve Allah'a olan bağlılığını simgeler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-suleyman-davud","adalet","tovbe","imtihan-bela","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kâle"},{"position":2,"translit":"lekad"},{"position":3,"translit":"zalemeke"},{"position":4,"translit":"bisu-âli"},{"position":5,"translit":"na'cetike"},{"position":6,"translit":"ilâ"},{"position":7,"translit":"ni'âcih(i)(s)"},{"position":8,"translit":"ve-inne"},{"position":9,"translit":"keśîran"},{"position":10,"translit":"mine"},{"position":11,"translit":"lḣuletâ-i"},{"position":12,"translit":"leyebġî"},{"position":13,"translit":"ba'duhum"},{"position":14,"translit":"‘alâ"},{"position":15,"translit":"ba'din"},{"position":16,"translit":"illâ"},{"position":17,"translit":"lleżîne"},{"position":18,"translit":"âmenû"},{"position":19,"translit":"ve'amilû"},{"position":20,"translit":"ssâlihâti"},{"position":21,"translit":"ve kalîlun"},{"position":22,"translit":"mâ"},{"position":23,"translit":"hum(k)"},{"position":24,"translit":"ve zanne"},{"position":25,"translit":"dâvûdu"},{"position":26,"translit":"ennemâ"},{"position":27,"translit":"fetennâhu"},{"position":28,"translit":"festaġfera"},{"position":29,"translit":"rabbehu"},{"position":30,"translit":"ve ḣarra"},{"position":31,"translit":"râki'an"},{"position":32,"translit":"ve enâb(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"andolsun ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"ظَلَمَكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَلَمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zulmetti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sana","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"سُؤَالِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ا-ل","rootLatin":"s-'-l","lemma":"سُؤَال","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"istemesi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"نَعْجَتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-ج","rootLatin":"n-'-j","lemma":"نَعْجَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"dişi koyununu","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"نِعَاجِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-ج","rootLatin":"n-'-j","lemma":"نِعَاج","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dişi koyunlarına","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":9,"surface":"كَثِيرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-s-r","lemma":"كَثِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"çoğu","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":10,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"ٱلْخُلَطَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ل-ط","rootLatin":"kh-l-t","lemma":"خُلَطَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ortakçıların","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":12,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":12,"surface":"يَبْغِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"يَبْغِي","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"tecavüz eder","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":13,"surface":"بَعْضُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bazısı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":13,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":14,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":15,"surface":"بَعْضٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bazısının","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":16,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisnâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstisnâ edatı"},{"position":17,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Müstesna olduğu için mahallen merfû; kelime mebnîdir","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Müstesnâ"},{"position":18,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":19,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":19,"surface":"عَمِلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptılar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":20,"surface":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِحَة","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"salih amelleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":21,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":21,"surface":"قَلِيلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ق-ل-ل","rootLatin":"q-l-l","lemma":"قَلِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"azdır","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":22,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Zâide","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ne kadar","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Sıfat"},{"position":23,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":24,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":24,"surface":"ظَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ن-ن","rootLatin":"z-n-n","lemma":"ظَنَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sandı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":25,"surface":"دَاوُۥدُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"د-و-د","rootLatin":"d-w-d","lemma":"دَاوُود","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Davud","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":26,"surface":"أَنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّمَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":27,"surface":"فَتَنَّـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فَتَنَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"denedik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":27,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":28,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":28,"surface":"ٱسْتَغْفَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"اِسْتَغْفَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"mağfiret diledi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":29,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rabbinden","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":29,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":30,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":30,"surface":"خَرَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ر-ر","rootLatin":"kh-r-r","lemma":"خَرَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"eğildi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":31,"surface":"رَاكِعًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-ك-ع","rootLatin":"r-k-'-","lemma":"رَاكِع","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"rükû ederek","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":32,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":32,"surface":"أَنَابَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-و-ب","rootLatin":"n-w-b","lemma":"أَنَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tevbe etti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *38/23-24*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/24*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/24*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/24*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/24*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/24*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/24*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *38/23-24*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *38/23-24*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/24*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/24*