# Sâd Sûresi, 27. Âyet (38:27)

> وَمَا خَلَقْنَا ٱلسَّمَآءَ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا بَـٰطِلًا ۚ ذَٰلِكَ ظَنُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ۚ فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِنَ ٱلنَّارِ

*Vemâ ḣaleknâ-ssemâe vel-arda vemâ beynehumâ bâtilâ(en)(c) żâlike zannu-lleżîne keferû feveylun lilleżîne keferû mine-nnâr(i)*

**Meal (Diyanet):** Biz göğü, yeri ve ikisi arasındakileri boş yere yaratmadık. Bu (yaratılanların boş yere yaratıldığı iddiası) inkar edenlerin zannıdır. Cehennem ateşinden dolayı vay inkar edenlerin haline!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/27

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, yaratılışın anlamsız olmadığı ve inkar edenlerin bu gerçeği kavrayamadığı temel mesajını taşımaktadır. Anahtar kavramlar, yaratma eyleminin amacı, boşunalık fikri ve inkarın sonuçları etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"خَلَقْنَا","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Yaratma, yoktan var etme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' kelimesinin takdir ve icat anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki 'halk' fiili, Allah'ın gökleri ve yeri belirli bir düzen ve hikmetle, önceden bir örneği olmaksızın var etmesini ifade eder. Bu, yaratılanların tesadüfi değil, amaçlı olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'halk' kelimesini 'takdir' ve 'icat' olarak açıklar. Ayetteki 'halknâ' ifadesi, Allah'ın kudretini ve yaratıcılığını gösterir; göklerin ve yerin varlığı, O'nun takdiriyle ve belirli bir amaç doğrultusunda gerçekleşmiştir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'halk' kavramının sadece yaratma eylemini değil, aynı zamanda yaratılan şeylerin bir amacı ve anlamı olduğunu da ima ettiğini belirtir. Bu ayette 'halknâ' fiili, evrenin anlamsız bir varoluş olmadığını, aksine ilahi bir hikmetle yaratıldığını vurgular."}]},{"word":"بَـٰطِلًا","root":"ب ط ل","rootLatin":"b-t-l","meaning":"Boşuna, anlamsız, faydasız ve hakikate aykırı olanı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bâtıl' kelimesini 'hakkın zıddı' olarak tanımlar ve 'faydasız, anlamsız' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'bâtılen' ifadesi, göklerin ve yerin yaratılışının bir hikmetten yoksun olmadığını, aksine büyük bir amaç taşıdığını vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'bâtıl' kelimesinin 'yok olan, zail olan' ve 'faydasız olan' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, yaratılışın geçici ve anlamsız bir oyun olmadığını, aksine kalıcı ve derin bir anlamı olduğunu belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'bâtıl' kelimesinin 'hakikati olmayan, faydasız olan' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'bâtılen' kelimesi, Allah'ın yaratma eyleminin boş ve anlamsız olmadığını, aksine her şeyin belirli bir hikmet ve gaye ile var edildiğini ifade eder."}]},{"word":"ظَنُّ","root":"ظ ن ن","rootLatin":"z-n-n","meaning":"Kesin bilgiye dayanmayan, şüpheye veya tahmine dayalı inancı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zann' kelimesinin hem kesin bilgiye yakın bir kanaati hem de şüpheyi ifade edebileceğini belirtir. Bu ayette 'zann' kelimesi, inkar edenlerin yaratılışın boşuna olduğu yönündeki inançlarının kesin bilgiye dayanmadığını, aksine bir yanılgı ve tahminden ibaret olduğunu vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zann' kelimesinin Kur'an'da bazen 'şüphe', bazen de 'yakîn' (kesin bilgi) anlamında kullanıldığını belirtir. Ancak bu ayetteki 'zann' kelimesi, inkar edenlerin yaratılışın anlamsızlığına dair sahip oldukları inancın temelsiz ve yanlış bir kanaat olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'zann' kavramının genellikle olumsuz bir çağrışım taşıdığını ve hakikate ulaşmada bir engel teşkil ettiğini belirtir. Ayetteki 'zann' kelimesi, inkar edenlerin yaratılışın amacına dair yanlış ve temelsiz düşüncelerini ifade ederek, onların hakikatten uzak olduklarını gösterir."}]},{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Hakkı örtmek, inkar etmek, nankörlük etmek anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' kelimesinin aslının 'örtmek' olduğunu ve bu anlamdan türeyerek nimeti örtmek (nankörlük) veya hakkı örtmek (inkar) anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'keferû' fiili, Allah'ın yaratılışındaki hikmeti ve amacı inkar edenleri, bu gerçeği görmezden gelenleri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'küfr' kelimesinin 'örtmek' anlamından hareketle, Allah'ın nimetlerini veya hakikati örtmeyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'keferû' fiili, yaratılışın amacını ve Allah'ın kudretini inkar edenleri, bu gerçeği kabul etmeyenleri tanımlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'da sadece inançsızlık değil, aynı zamanda Allah'ın ayetlerini ve işaretlerini görmezden gelme, nankörlük etme anlamlarını da içerdiğini vurgular. Ayetteki 'keferû' fiili, yaratılışın hikmetini ve amacını idrak edemeyen, bu gerçeği reddeden kişileri ifade eder."}]},{"word":"وَيْلٌ","root":"و ي ل","rootLatin":"w-y-l","meaning":"Helak, azap, şiddetli ceza ve kötü akıbeti ifade eden bir tehdit ve uyarı kelimesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'veyl' kelimesinin 'helak, azap' anlamlarına geldiğini ve 'yazıklar olsun' gibi bir beddua veya tehdit ifadesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'veylün' kelimesi, inkar edenlerin yaratılışın amacını reddetmeleri sebebiyle karşılaşacakları şiddetli azabı ve kötü sonu haber verir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'veyl' kelimesinin 'şiddetli azap' ve 'helak' anlamlarına geldiğini ifade eder. Bu ayette 'veylün' kelimesi, inkar edenlerin ahiretteki kötü akıbetlerini ve cehennem azabını vurgulayan güçlü bir uyarıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'veyl' kelimesinin 'şiddetli azap' ve 'helak' anlamında kullanıldığını ve genellikle kötü bir sonu haber verdiğini belirtir. Ayetteki 'veylün' kelimesi, yaratılışın amacını inkar edenlerin karşılaşacakları cehennem azabının şiddetini ve kaçınılmazlığını ifade eder."}]},{"word":"ٱلنَّارِ","root":"ن و ر","rootLatin":"n-w-r","meaning":"Ateş, özellikle ahiretteki cehennem azabını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nâr' kelimesinin 'ışık veren, yakan ateş' anlamlarına geldiğini ve Kur'an'da genellikle cehennem ateşi için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'en-nâr' kelimesi, inkar edenlerin yaratılışın amacını reddetmeleri sonucunda karşılaşacakları nihai ceza yeri olan cehennemi ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'nâr' kelimesinin 'ateş' anlamına geldiğini ve Kur'an'da ahiret azabının bir sembolü olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'en-nâr' kelimesi, inkar edenlerin boşuna sandıkları yaratılışın aksine, kendi inkar ve nankörlüklerinin bir sonucu olarak karşılaşacakları azabın somut bir ifadesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nâr' kelimesinin Kur'an'da hem dünyevi ateşi hem de ahiretteki cehennem ateşini ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'en-nâr' kelimesi, inkar edenlerin yaratılışın hikmetini reddetmelerinin bir sonucu olarak karşılaşacakları ebedi azap mekanını açıkça belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","tabiat-ayetleri","kufur-sirk","cehennem"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"خَلَقْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattık"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّمَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"göğü"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"yeri"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":6,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":6,"surface":"هُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ikisinin"},{"position":7,"surface":"بَـٰطِلًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ط-ل","rootLatin":"b-ṭ-l","lemma":"بَاطِل","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"boşuna"},{"position":8,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işte bu"},{"position":9,"surface":"ظَنُّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ظ-ن-ن","rootLatin":"ẓ-n-n","lemma":"ظَنّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"sanısıdır"},{"position":10,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":11,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":12,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":12,"surface":"وَيْلٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ي-ل","rootLatin":"w-y-l","lemma":"وَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"vay halina"},{"position":13,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":13,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":14,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":15,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":16,"surface":"ٱلنَّارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نَار","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ateş"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nûr Sûresi** · *38/27*
- **Nûr Sûresi** · *38/27*
- **Sâd Sûresi** · *38/27*
- **Sâd Sûresi** · *38/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *38/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *38/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *38/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *38/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *38/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *38/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *38/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *38/27*