# Sâd Sûresi, 29. Âyet (38:29)

> كِتَـٰبٌ أَنزَلْنَـٰهُ إِلَيْكَ مُبَـٰرَكٌ لِّيَدَّبَّرُوٓا۟ ءَايَـٰتِهِۦ وَلِيَتَذَكَّرَ أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَـٰبِ

*Kitâbun enzelnâhu ileyke mubârakun liyeddebberû âyâtihi veliyeteżekkera ulû-l-elbâb(i)*

**Meal (Diyanet):** Bu Kur'an, ayetlerini düşünsünler ve akıl sahipleri öğüt alsınlar diye sana indirdiğimiz mübarek bir kitaptır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/29

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Kur'an'ın kutsallığını ve indiriliş amacını vurgulamaktadır. Temel olarak, Kitab'ın mübarek oluşu, ayetlerinin tefekkür edilmesi ve akıl sahiplerinin ondan öğüt alması üzerine odaklanmıştır. Dilbilimsel olarak, 'kitap', 'mübarek', 'tedebbür', 'ayet' ve 'ulü'l-elbâb' kavramları ayetin ana mesajını taşımaktadır.","keyConcepts":[{"word":"كِتَـٰبٌ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Allah tarafından indirilmiş, yazılı ve okunabilir ilahi metin.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitâb' kelimesinin 'yazmak' kökünden geldiğini ve Kur'an'da hem yazılı metni hem de Allah'ın takdirini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise, Allah tarafından vahyedilen ve insanlara rehberlik için gönderilen ilahi metni ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kitâb'ın Kur'an'da sadece bir metin olmaktan öte, ilahi bir mesaj ve rehberlik kaynağı olarak kullanıldığını vurgular. Bu bağlamda, 'kitâb' Allah'ın iradesinin ve sözünün somutlaşmış halidir."}]},{"word":"مُبَـٰرَكٌ","root":"ب ر ك","rootLatin":"b-r-k","meaning":"Bereketli, hayırlı, feyz ve bolluk içeren, sürekli iyilik ve fayda sağlayan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bereket' kelimesinin 'hayrın sebatı ve artması' anlamına geldiğini belirtir. 'Mübarek' ise, kendisinde bereket bulunan, hayrı bol ve sürekli olan demektir. Ayette Kur'an'ın insanlığa sürekli fayda ve hayır getiren ilahi bir kaynak olduğunu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'bereket'in Allah'tan gelen ilahi bir lütuf olduğunu ve 'mübarek' olan şeyin bu lütfu taşıdığını açıklar. Kur'an'ın 'mübarek' olması, onun ilahi kaynaklı oluşu ve insanlara hem dünya hem ahiret için sonsuz faydalar sunması nedeniyledir."}]},{"word":"لِّيَدَّبَّرُوٓا۟","root":"د ب ر","rootLatin":"d-b-r","meaning":"Derinlemesine düşünmek, üzerinde kafa yormak, sonuçlarını ve hikmetlerini anlamaya çalışmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tedebbür' kelimesinin 'bir şeyin sonunu düşünmek, akıbetini göz önünde bulundurmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Kur'an ayetlerinin sadece okunup geçilmemesi, aksine derinlemesine düşünülerek anlamlarının ve hikmetlerinin kavranması gerektiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tedebbür'ü 'bir şeyin arkasını, sonunu düşünmek' olarak tanımlar ve 'tefekkür'den daha derin bir düşünme biçimi olduğunu ifade eder. Kur'an ayetleri üzerinde 'tedebbür' etmek, onların ardındaki ilahi maksatları ve sonuçları idrak etmeyi amaçlar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tedebbür'ün Kur'an'da 'bir metnin anlam katmanlarını derinlemesine incelemek, üzerinde düşünerek gizli anlamlarını ortaya çıkarmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Kur'an'ın indiriliş amaçlarından birinin, muhatapların ayetler üzerinde derinlemesine düşünmeleri olduğunu gösterir."}]},{"word":"ءَايَـٰتِهِۦ","root":"ا ي ه","rootLatin":"a-y-h","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini ve kudretini gösteren deliller, işaretler; Kur'an'ın bölümleri, mucizevi sözleri.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âyet' kelimesinin Kur'an'da hem Allah'ın kudretine işaret eden delilleri hem de Kur'an'ın kendi içindeki bölümleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Kur'an'ın hem lafız hem de mana olarak taşıdığı ilahi işaretleri ve delilleri kasteder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âyet'in 'açık alamet, işaret' anlamına geldiğini ve Kur'an'da Allah'ın varlığına delalet eden her şeyi kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'âyâtihî' ifadesi, Kur'an'ın kendisinin bir mucize olduğunu ve her bir ayetinin derin anlamlar taşıdığını vurgular."}]},{"word":"أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَـٰبِ","root":"ل ب ب","rootLatin":"l-b-b","meaning":"Akıl ve idrak sahibi olanlar, derin kavrayışa sahip kimseler, özü ve hakikati anlayanlar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'lübb' kelimesinin 'bir şeyin özü, en halis kısmı' anlamına geldiğini ve 'ulü'l-elbâb'ın da 'akılların özüne sahip olanlar, yani gerçek akıl sahipleri' olduğunu belirtir. Bu ayette, Kur'an'dan öğüt alabilecek olanların, yüzeysel değil, derinlemesine düşünebilen ve hakikati kavrayabilen kimseler olduğunu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'lübb'ü 'saf akıl, bir şeyin özü' olarak tanımlar ve 'ulü'l-elbâb'ın, aklını en iyi şekilde kullanan, olayların dış görünüşüne aldanmayıp iç yüzünü kavrayan kimseler olduğunu açıklar. Ayette, Kur'an'ın mesajını tam olarak idrak edebilecek ve ondan faydalanabilecek seçkin akıl sahiplerini işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ulü'l-elbâb' kavramının Kur'an'da sadece zeki olmakla kalmayıp, aynı zamanda aklını doğru yönde, yani Allah'ın ayetlerini anlamak ve onlardan ders çıkarmak için kullanan kişileri ifade ettiğini belirtir. Bu kişiler, Kur'an'ın hikmetini kavrayıp hayatlarına uygulayabilenlerdir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","ilim-hikmet","takva"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كِتَـٰبٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Kitap"},{"position":2,"surface":"أَنزَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdik"},{"position":2,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":3,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"-e, -a"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sana"},{"position":4,"surface":"مُبَـٰرَكٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ب-ر-ك","rootLatin":"b-r-k","lemma":"مُبَارَك","form":"Mufâ'ale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"mübarek"},{"position":5,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"يَدَّبَّرُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ب-ر","rootLatin":"d-b-r","lemma":"يَدَّبَّرُ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i cer (lâm-ı ta'lil) ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"düşünsünler"},{"position":6,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ayetlerini"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"لِيَتَذَكَّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"يَتَذَكَّرُ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"öğüt alsın"},{"position":8,"surface":"أُو۟لُوا۟","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-و-ل","rootLatin":"'-w-l","lemma":"أُولُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"sahipleri"},{"position":9,"surface":"ٱلْأَلْبَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ب-ب","rootLatin":"l-b-b","lemma":"لُبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"akılların"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâd Sûresi** · *38/29*
- **Sâd Sûresi** · *38/29*
- **Sâd Sûresi** · *38/29*
- **Sâd Sûresi** · *38/29*