# Sâd Sûresi, 30. Âyet (38:30)

> وَوَهَبْنَا لِدَاوُۥدَ سُلَيْمَـٰنَ ۚ نِعْمَ ٱلْعَبْدُ ۖ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٌ

*Ve vehebnâ lidâvûde suleymân(e)(c) ni'me-l'abd(u)(s) innehu evvâb(un)*

**Meal (Diyanet):** Davud'a Süleyman'ı bağışladık. O ne güzel kuldu! Şüphesiz o, Allah'a çok yönelen bir kimse idi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/30

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Davud'a Süleyman'ın bahşedilmesini ve Süleyman'ın 'ne güzel bir kul' olduğunu vurgulamaktadır. Ayetin dilbilimsel derinliği, 'vehb', 'abd' ve 'evvâb' kelimelerinin semantik analizleriyle ortaya konmaktadır. Bu kelimeler, Allah'ın lütfunu, kulluk bilincini ve sürekli yönelişi ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"وَوَهَبْنَا","root":"و-ه-ب","rootLatin":"v-h-b","meaning":"Allah'ın karşılıksız olarak bir lütufta bulunması, bağışlaması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vehb (الوهب), karşılıksız olarak bir şeyi vermektir. Ayetteki 'vehebnâ' ifadesi, Allah'ın Davud'a Süleyman'ı herhangi bir karşılık beklemeksizin, bir lütuf olarak verdiğini belirtir. Bu, Allah'ın cömertliğini ve seçilmiş kullarına olan ihsanını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vehb (وهب), Allah'ın bir şeyi hibe etmesi, bağışlamasıdır. Burada Süleyman'ın Davud'a verilmesi, Allah'ın bir ihsanı ve lütfu olarak mecazi bir anlatımdır. Bu, Süleyman'ın peygamberlik ve krallık gibi büyük nimetlerle donatılmasının başlangıcıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Vehb (وهب) kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara bahşettiği, karşılıksız ve ilahi bir lütfu ifade eder. Bu ayette Süleyman'ın Davud'a 'bahşedilmesi', sadece bir evlat vermekle kalmayıp, aynı zamanda ona peygamberlik ve hükümranlık gibi manevi ve dünyevi nimetleri de lütfetme anlamını taşır."}]},{"word":"ٱلْعَبْدُ","root":"ع-ب-د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a tam bir teslimiyetle kulluk eden, itaatkar kimse.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Abd (العبد), boyun eğme ve itaat etme anlamını taşır. Allah'a nispet edildiğinde, O'na tam bir teslimiyetle kulluk eden, emirlerine uyan kişiyi ifade eder. Ayette Süleyman için 'ni'me'l-abd' denilmesi, onun Allah'a olan kulluğunun mükemmelliğini ve örnekliğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Abd (العبد), hürriyetini kaybedip başkasının mülküne geçen kişi anlamına gelir. Ancak Allah'a nispetle kullanıldığında, O'nun rububiyetini kabul edip emirlerine boyun eğen, O'na ibadet eden varlığı ifade eder. Süleyman'ın 'abd' olarak nitelenmesi, onun Allah'ın iradesine tam bir teslimiyetle bağlı olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Abd (عبد) kelimesi, Kur'an'da hem kölelik hem de Allah'a kulluk anlamlarında kullanılır. Süleyman bağlamında 'ni'me'l-abd' ifadesi, onun Allah'a karşı gösterdiği üstün itaat, şükür ve ibadetle öne çıkan, örnek bir kul olduğunu belirtir. Bu, onun peygamberlik makamına yakışır bir kulluk sergilediğini vurgular."}]},{"word":"أَوَّابٌ","root":"ا-و-ب","rootLatin":"e-v-b","meaning":"Sürekli olarak Allah'a yönelen, tövbe eden ve O'na dönen kimse.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Evvâb (أوّاب), 'evbe' kökünden gelir ve dönmek, geri gelmek demektir. 'Evvâb' ise çokça dönen, yani günahlarından Allah'a çokça tövbe eden ve O'na yönelen kişidir. Süleyman için bu sıfatın kullanılması, onun sürekli Allah'ı anan, O'na şükreden ve her durumda O'na sığınan bir peygamber olduğunu ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Evvâb (الأوّاب), Allah'a çokça dönen, O'na itaat eden ve O'nun rızasını arayan kimsedir. Bu, sadece günahlardan tövbe etmekle kalmayıp, aynı zamanda her durumda Allah'a yönelme, O'nu zikretme ve O'na şükretme anlamını da içerir. Süleyman'ın bu vasfı, onun Allah ile olan güçlü ve sürekli bağını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Evvâb (أوّاب), mübalağa sigası olup, çokça tövbe eden, Allah'a çokça dönen demektir. Bu, kişinin Allah'a olan bağlılığının ve O'na yönelişinin sürekliliğini ve yoğunluğunu ifade eder. Süleyman'ın 'evvâb' olması, onun peygamberlik görevini yerine getirirken dahi sürekli Allah'a yöneldiğini, O'ndan yardım dilediğini ve O'na şükrettiğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-suleyman-davud","peygamberlik","sukur","ihlas"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"وَهَبْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ه-ب","rootLatin":"w-h-b","lemma":"وَهَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bahşettik"},{"position":2,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"دَاوُۥدَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"د-و-د","rootLatin":"d-w-d","lemma":"دَاوُۥد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr, gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr","gloss":"Davud'a"},{"position":3,"surface":"سُلَيْمَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"سُلَيْمَـٰن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb, gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mansûb","gloss":"Süleyman'ı"},{"position":4,"surface":"نِعْمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî (Medih Fiili)","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نِعْمَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne güzel"},{"position":5,"surface":"ٱلْعَبْدُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiil-i medih olan 'ni'me'nin fâili olduğu için merfû","gloss":"kul"},{"position":6,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i müşebbehe bi'l-fiil olduğu için mebnî","gloss":"doğrusu"},{"position":6,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o"},{"position":7,"surface":"أَوَّابٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ء-و-ب","rootLatin":"'-w-b","lemma":"أَوَّاب","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"daima yönelen"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/30*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/30*
- **Sâd Sûresi** · *38/30*
- **Sâd Sûresi** · *38/30*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/30*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/30*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/30*
- **Sâd Sûresi** · *38/30*
- **Sâd Sûresi** · *38/30*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/30*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/30*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/30*