# Sâd Sûresi, 31. Âyet (38:31)

> إِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِٱلْعَشِىِّ ٱلصَّـٰفِنَـٰتُ ٱلْجِيَادُ

*İż ‘urida ‘aleyhi bil'aşiyyi-ssâfinâtu-lciyâd(u)*

**Meal (Diyanet):** Hani ona akşamüstü bir ayağını tırnağı üstüne dikip üç ayağının üzerinde duran çalımlı ve soylu atlar sunulmuştu.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/31

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Süleyman'a sunulan atları tasvir etmektedir. Anahtar kavramlar, atların sunulma zamanını, niteliklerini ve türünü vurgulayarak ayetin temel mesajını oluşturan unsurlardır.","keyConcepts":[{"word":"عُرِضَ","root":"ع ر ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"Hz. Süleyman'a atların gösterilmesi, sunulması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'arz' kelimesinin bir şeyi göstermek, ortaya koymak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'urida' (sunuldu) fiili, atların Hz. Süleyman'ın önüne getirilerek ona gösterilmesi eylemini ifade eder. Bu, sadece bir sunum değil, aynı zamanda bir değerlendirme ve takdimi de içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'arz' fiilinin mecazi olarak bir şeyin birine gösterilmesi, takdim edilmesi anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, atların Hz. Süleyman'a özel bir şekilde, onun dikkatine sunulduğunu gösterir."}]},{"word":"بِٱلْعَشِىِّ","root":"ع ش و","rootLatin":"a-ş-v","meaning":"Günün akşamüstü, ikindi ile gece arası vaktini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'aşiyy' kelimesinin günün son kısmı, güneşin batmaya yüz tuttuğu vakit olduğunu belirtir. Ayetteki 'bi'l-aşiyyi' ifadesi, atların Hz. Süleyman'a günün bu özel vaktinde sunulduğunu, bu zaman diliminin olayın gerçekleştiği anı netleştirdiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'aşiyy' kelimesini 'gündüzün sonu, akşam vakti' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, bu zaman dilimi, atların sunumunun belirli bir vakitte gerçekleştiğini ve bu vaktin olayın önemini vurguladığını ima eder."}]},{"word":"ٱلصَّـٰفِنَـٰتُ","root":"ص ف ن","rootLatin":"s-f-n","meaning":"Ayakta dururken üç ayağının üzerinde durup dördüncü ayağının ucunu yere değdiren, asil ve dinlenmiş atları ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sâfinât' kelimesinin, atların bir ayağının ucunu yere değdirerek üç ayağı üzerinde durması halini ifade ettiğini belirtir. Bu durum, atların asaletini, dinlenmişliğini ve koşuya hazır oluşunu gösterir. Ayetteki kullanımı, sunulan atların sıradan değil, özel niteliklere sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'safn' kelimesinin atın bir ayağını kaldırıp tırnağının ucuyla yere dokunması hali olduğunu açıklar. Bu, atın soyluluğunu ve zindeliğini gösteren bir özelliktir. Ayetteki 'sâfinât' kelimesi, Hz. Süleyman'a sunulan atların bu üstün niteliğe sahip olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki hayvan tasvirlerinin genellikle onların sembolik anlamlarını taşıdığını belirtir. 'Sâfinât' kelimesi, atların sadece fiziksel bir özelliği değil, aynı zamanda onların gücünü, asaletini ve değerini de sembolize eder. Bu, Hz. Süleyman'a sunulanların ne denli kıymetli olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلْجِيَادُ","root":"ج و د","rootLatin":"c-v-d","meaning":"Hızlı koşan, cins ve kaliteli atları ifade eder.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'cevâd' kelimesinin 'cömert' anlamının yanı sıra, atlar için kullanıldığında 'hızlı koşan, kaliteli' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-ciyâd' kelimesi, sunulan atların sadece asil olmakla kalmayıp, aynı zamanda koşu yeteneklerinin de üstün olduğunu, yani cins atlar olduğunu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'cevâd' kelimesinin atlar için kullanıldığında 'hızlı ve iyi koşan' anlamını taşıdığını açıklar. Bu, atların fiziksel yeteneklerinin ve kalitesinin bir göstergesidir. Ayetteki 'el-ciyâd' ifadesi, Hz. Süleyman'a sunulan atların hem soylu hem de performans açısından üstün olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'cevâd' kelimesinin Kur'an'da atlar bağlamında kullanıldığında, onların hızını ve üstün niteliklerini ifade ettiğini belirtir. Bu kelime, atların sadece görünüşte değil, aynı zamanda işlevsel olarak da değerli olduğunu gösterir. Ayetteki kullanımı, atların Hz. Süleyman için ne kadar önemli olduğunu pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-suleyman-davud","mal-mulk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, vakit ki"},{"position":2,"surface":"عُرِضَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"Ain-Ra-Dad","lemma":"عَرَضَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sunuldu"},{"position":3,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":3,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":4,"surface":"بِٱلْعَشِىِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"ٱلْعَشِىِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ش-و","rootLatin":"Ain-Shin-Waw","lemma":"عَشِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"akşam"},{"position":5,"surface":"ٱلصَّـٰفِنَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ف-ن","rootLatin":"Sad-Fa-Nun","lemma":"صَافِنَة","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"çalımlı, üç ayak üzerinde duran"},{"position":6,"surface":"ٱلْجِيَادُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ج-و-د","rootLatin":"Jim-Waw-Dal","lemma":"جَيِّد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"cins, koşu atları"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâd Sûresi** · *38/31*
- **Sâd Sûresi** · *38/31*
- **Sâd Sûresi** · *38/31*