# Sâd Sûresi, 34. Âyet (38:34)

> وَلَقَدْ فَتَنَّا سُلَيْمَـٰنَ وَأَلْقَيْنَا عَلَىٰ كُرْسِيِّهِۦ جَسَدًا ثُمَّ أَنَابَ

*Velekad fetennâ suleymâne ve elkaynâ ‘alâ kursiyyihi ceseden śümme enâb(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, biz Süleyman'ı imtihan ettik. Tahtının üstüne bir ceset bıraktık. Sonra tövbe edip bize yöneldi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/34

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Süleyman'ın yaşadığı bir imtihanı ve sonrasında Allah'a yönelişini anlatmaktadır. Anahtar kavramlar, imtihanın mahiyetini, bu imtihanın tezahürünü ve Süleyman'ın tepkisini dilbilimsel ve semantik derinliğiyle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَتَنَّا","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"Allah'ın Süleyman'ı bir imtihana tabi tutması, sınaması ve zorlu bir durumla karşılaştırmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fetn' kelimesinin aslının altını ateşe sokarak saflığını ortaya çıkarmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'fetenna Süleyman' ifadesi, Süleyman'ın imanının ve sabrının sınanması, zorlu bir durumla karşı karşıya bırakılması anlamında kullanılmıştır. Bu, bir tür arındırma ve olgunlaştırma sürecidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'fitne' kelimesinin deneme, imtihan, musibet ve belaya düşürme gibi anlamlara geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanım, Allah'ın Süleyman'ı bir musibet veya zorlukla sınayarak onun teslimiyetini ve sabrını ölçtüğünü gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fitne' kavramının Kur'an'da genellikle bir deneme, sınama ve bazen de bu deneme sonucunda ortaya çıkan kargaşa veya sapma anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'fetenna', Süleyman'ın Allah'a olan bağlılığının ve hükümranlığının bir testten geçirildiğini vurgular."}]},{"word":"أَلْقَيْنَا","root":"ل ق ي","rootLatin":"l-k-y","meaning":"Allah'ın bir şeyi bırakması, atması veya meydana getirmesi eylemidir; burada 'cesed'in Süleyman'ın kürsüsüne bırakılmasıdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'elkaynâ' fiilinin bir şeyi bir yere bırakmak, atmak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'elkaynâ alâ kürsiyyihî ceseden' ifadesi, Allah'ın kudretiyle bir 'cesed'i Süleyman'ın tahtına koyduğunu, bu durumun Süleyman için bir imtihan olduğunu açıklar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'elkaynâ' fiilinin mecazi olarak bir şeyi bir duruma sokmak veya bir şeyi birine musallat etmek anlamında da kullanılabileceğini ifade eder. Bu bağlamda, 'cesed'in Süleyman'ın kürsüsüne bırakılması, onun hükümranlığının geçici olarak zayıflatılması veya bir musibetle karşılaşması olarak yorumlanabilir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'elkaynâ' fiilinin 'bırakmak, atmak' anlamının yanı sıra, bir şeyi bir yere yerleştirmek veya bir durumu meydana getirmek anlamında da kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'cesed'in kürsüye bırakılması, Süleyman'ın otoritesinin sarsıldığı veya bir vekilin geçici olarak onun yerine geçtiği bir durumu ifade eder."}]},{"word":"كُرْسِيِّهِۦ","root":"ك ر س","rootLatin":"k-r-s","meaning":"Süleyman'ın tahtı, hükümranlık makamı ve otoritesinin sembolüdür.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kürsî' kelimesinin oturulan yer, taht anlamına geldiğini ve aynı zamanda ilim, kudret ve hükümranlığın sembolü olduğunu belirtir. Ayetteki 'kürsiyyihî', Süleyman'ın sadece fiziksel oturduğu yeri değil, aynı zamanda onun krallığını, otoritesini ve hükmetme gücünü temsil eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kürsî'nin hükümdarların oturduğu taht olduğunu ve bu tahtın, hükümranlığın ve gücün alameti olduğunu ifade eder. 'Cesed'in kürsüye bırakılması, Süleyman'ın hükümranlığının geçici olarak elinden alınması veya zayıflatılması anlamına gelir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kürsî' kelimesinin Kur'an'da hem somut bir oturma aracı hem de soyut olarak Allah'ın kudret ve hükümranlığının sembolü olarak kullanıldığını belirtir. Süleyman bağlamında ise, onun dünyevi krallığının ve otoritesinin merkezini ifade eder."}]},{"word":"جَسَدًا","root":"ج س د","rootLatin":"c-s-d","meaning":"Ruhsuz bir beden, cansız bir varlık veya Süleyman'ın hükümranlığını zayıflatan bir sembol.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'cesed' kelimesinin ruhsuz beden anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ceseden' ifadesi, Süleyman'ın tahtına bırakılan şeyin cansız, ruhsuz bir varlık olduğunu, bu durumun onun hükümranlığının geçici olarak işlevsiz hale geldiğini veya bir vekilin ruhsuz bir şekilde tahta oturduğunu ima eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cesed'in ruhsuz beden olduğunu ve Kur'an'da genellikle bu anlamda kullanıldığını ifade eder. Süleyman kıssasındaki 'cesed', onun hükümranlığının geçici olarak zayıflaması, otoritesinin sarsılması veya bir vekilin cansız bir şekilde tahta oturması gibi farklı yorumlara açıktır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'cesed'in Kur'an'da genellikle ruhsuz, cansız bir varlığı ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'cesed', Süleyman'ın hükümranlığının geçici olarak ruhsuz, etkisiz veya zayıf bir duruma düştüğünü sembolize eder, bu da onun yaşadığı imtihanın bir parçasıdır."}]},{"word":"أَنَابَ","root":"ن و ب","rootLatin":"n-w-b","meaning":"Süleyman'ın Allah'a yönelmesi, tövbe etmesi ve O'na dönmesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'inâbe' kelimesinin bir şeye tekrar tekrar yönelmek, dönmek anlamına geldiğini ve Allah'a yönelişin en üst derecesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'enâbe', Süleyman'ın yaşadığı imtihan sonrası tüm benliğiyle Allah'a yöneldiğini, O'na sığındığını ve tövbe ettiğini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'inâbe'nin Allah'a yönelmek, O'na dönmek ve O'ndan yardım dilemek olduğunu açıklar. Süleyman'ın 'enâbe' etmesi, yaşadığı zorluk karşısında Allah'a olan bağlılığını yenilemesi ve O'na tam bir teslimiyetle yönelmesi anlamına gelir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'inâbe'nin Kur'an'da genellikle tövbe, Allah'a yöneliş ve O'nun rızasını arama anlamında kullanıldığını belirtir. Süleyman'ın 'enâbe' etmesi, onun imtihan sonrası manevi bir yükseliş yaşadığını ve Allah ile olan bağını güçlendirdiğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-suleyman-davud","imtihan-bela","tevekkul","tovbe"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velekad"},{"position":2,"translit":"fetennâ"},{"position":3,"translit":"suleymâne"},{"position":4,"translit":"ve elkaynâ"},{"position":5,"translit":"‘alâ"},{"position":6,"translit":"kursiyyihi"},{"position":7,"translit":"ceseden"},{"position":8,"translit":"śümme"},{"position":9,"translit":"enâb(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"andolsun ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"فَتَنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فَتَنَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"denedik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"سُلَيْمَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سُلَيْمَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Süleyman'ı"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"أَلْقَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"أَلْقَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bıraktık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"كُرْسِيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ر-س","rootLatin":"k-r-s","lemma":"كُرْسِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"tahtının","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"جَسَدًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-س-د","rootLatin":"j-s-d","lemma":"جَسَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir ceset","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":8,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":9,"surface":"أَنَابَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-و-ب","rootLatin":"n-w-b","lemma":"أَنَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yöneldi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/34*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/34*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/34*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/34*