# Sâd Sûresi, 35. Âyet (38:35)

> قَالَ رَبِّ ٱغْفِرْ لِى وَهَبْ لِى مُلْكًا لَّا يَنۢبَغِى لِأَحَدٍ مِّنۢ بَعْدِىٓ ۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلْوَهَّابُ

*Kâle rabbi-ġfir lî veheb lî mulken lâ yenbeġî li-ehadin min ba'dî(s) inneke ente-lvehhâb(u)*

**Meal (Diyanet):** Süleyman, "Ey Rabbim! Beni bağışla. Bana, benden sonra kimseye layık olmayacak bir mülk (hükümranlık) bahşet! Şüphesiz sen çok bahşedicisin!" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/35

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Süleyman'ın Allah'tan özel bir bağış ve eşsiz bir mülk talebini dile getirmekte, bu talebin temelinde Allah'ın 'Vehhab' isminin yattığını vurgulamaktadır. Kelimelerin kök anlamları, bu talebin derinliğini ve Allah'ın cömertliğini filolojik olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱغْفِرْ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Hz. Süleyman'ın Allah'tan günahlarını örtmesini ve bağışlamasını talep etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğafr (غفر) kelimesi, bir şeyi örterek onu korumak anlamına gelir. Allah'ın 'Ğafûr' ismi, kulun günahlarını örtmesi ve onu azaptan korumasıdır. Ayetteki 'iğfir lî' ifadesi, Süleyman'ın Allah'tan günahlarını örtmesini ve bağışlamasını istemesidir, bu da onun beşerî zaaflarını kabul ettiğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ğafr (غفر), Arapçada bir şeyi örtmek ve gizlemek demektir. Kur'an'da Allah'a nispet edildiğinde, günahları affetmek ve kulun ayıplarını örtmek anlamında kullanılır. Süleyman'ın bu talebi, Allah'ın affediciliğine olan inancını ve O'ndan merhamet dileğini ifade eder."}]},{"word":"وَهَبْ","root":"و ه ب","rootLatin":"v-h-b","meaning":"Hz. Süleyman'ın Allah'tan karşılıksız ve cömertçe bir bağışta bulunmasını istemesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vehb (وهب), karşılıksız olarak bir şey vermek demektir. Allah'ın 'Vehhâb' ismi, çokça bağışta bulunan, karşılıksız veren anlamına gelir. Ayetteki 'heblî' (bana ver) ifadesi, Süleyman'ın Allah'tan hiçbir karşılık beklemeksizin, sadece O'nun lütfuyla bir mülk talep ettiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Vehb (وهب), bir şeyi bedelsiz olarak temlik etmektir. Bu, Allah'ın kullarına lütuf ve ihsanıdır. Süleyman'ın bu fiili kullanması, talep ettiği mülkün kendi çabasıyla değil, tamamen ilahi bir bağış ve lütuf eseri olmasını arzuladığını vurgular."}]},{"word":"مُلْكًا","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Hz. Süleyman'ın Allah'tan eşsiz ve kendisinden sonra kimseye nasip olmayacak bir hükümranlık talep etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mülk (ملك), bir şey üzerinde tam bir tasarruf ve egemenlik hakkına sahip olmaktır. Ayetteki 'mülken lâ yenbağî li-ehadin min ba'dî' ifadesi, Süleyman'ın sadece bir mülk değil, kendisinden sonra kimsenin ulaşamayacağı, benzersiz ve özel bir egemenlik istediğini belirtir. Bu, onun peygamberlik misyonunu en iyi şekilde yerine getirme arzusunun bir yansımasıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Mülk (ملك) kavramı Kur'an'da hem dünyevi egemenliği hem de Allah'ın evren üzerindeki mutlak hükümranlığını ifade eder. Süleyman'ın talebindeki 'mülk', sadece siyasi bir güç değil, aynı zamanda ilahi bir lütuf ve mucizevi yetkilerle donatılmış, benzersiz bir krallıktır. Bu, onun Allah'ın kudretini yeryüzünde temsil etme arzusunu gösterir."}]},{"word":"يَنۢبَغِى","root":"ن ب غ","rootLatin":"n-b-ğ","meaning":"Hz. Süleyman'ın talep ettiği mülkün, kendisinden sonra hiç kimseye layık görülmemesi veya nasip olmaması gerektiğini ifade etmesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Yenbağî (ينبغي), 'layık olmak, uygun olmak, yakışmak' anlamlarına gelir. Ayetteki 'lâ yenbağî li-ehadin min ba'dî' ifadesi, Süleyman'ın istediği mülkün, kendisinden sonra hiç kimseye nasip olmayacak, ona özel kılınmış bir ayrıcalık olmasını talep ettiğini gösterir. Bu, onun mülkünün benzersizliğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Yenbağî (ينبغي) fiili, bir şeyin bir kişiye veya duruma uygunluğunu, yakışıklılığını ifade eder. Süleyman'ın bu fiili olumsuz kullanarak, talep ettiği mülkün kendisinden sonra hiç kimseye uygun görülmemesini, yani ona mahsus bir özellik olmasını istediğini belirtir. Bu, onun Allah'tan özel bir lütuf dileğidir."}]},{"word":"ٱلْوَهَّابُ","root":"و ه ب","rootLatin":"v-h-b","meaning":"Allah'ın, karşılıksız ve cömertçe bağışta bulunan, lütuf sahibi olduğu gerçeği.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"el-Vehhâb (الوهاب), Allah'ın esmâ-i hüsnâsından olup, çokça ve karşılıksız veren demektir. Bu isim, Allah'ın cömertliğinin ve lütfunun sınırsızlığını ifade eder. Süleyman'ın duasını 'İnneke ente'l-Vehhâb' (Şüphesiz sen Vehhâb'sın) diyerek bitirmesi, talebinin Allah'ın bu sıfatına dayanarak yapıldığını ve O'nun bu sıfatının gereği olarak kabul edileceğine olan inancını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Vehhâb (وهاب) ismi, 'vehb' kökünden türemiş mübalağalı bir sıfattır ve çokça bağışta bulunan, sürekli lütfeden anlamına gelir. Bu isim, Allah'ın kullarına karşılıksız olarak nimetler, ihsanlar ve lütuflar verdiğini vurgular. Süleyman'ın bu ismi zikretmesi, istediği eşsiz mülkün ancak Allah'ın sınırsız cömertliğiyle verilebileceğine olan tam teslimiyetini ve itimadını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dua","kissa-suleyman-davud","esma-i-husna","mal-mulk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş muzâf olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbim"},{"position":3,"surface":"ٱغْفِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için meczûm","gloss":"bağışla"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bana"},{"position":5,"surface":"وَهَبْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ه-ب","rootLatin":"w-h-b","lemma":"وَهَبَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için meczûm","gloss":"ver"},{"position":6,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bana"},{"position":7,"surface":"مُلْكًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مُلْك","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir hükümranlık"},{"position":8,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":9,"surface":"يَنۢبَغِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"اِنْبَغَى","form":"İnfi'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"uygun olmaz"},{"position":10,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"أَحَدٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ح-د","rootLatin":"a-h-d","lemma":"أَحَد","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hiç kimseye"},{"position":11,"surface":"مِّنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":12,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra"},{"position":12,"surface":"ىٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":13,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":13,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"sen"},{"position":14,"surface":"أَنتَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için merfû","gloss":"Sen"},{"position":15,"surface":"ٱلْوَهَّابُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mübalağa","root":"و-ه-ب","rootLatin":"w-h-b","lemma":"وَهَّاب","form":"Fa''âl","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çok bağışlayan"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/35*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/35*
- **Sâd Sûresi** · *38/35*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/35*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/35*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/35*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/35*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/35*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/35*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/35*
- **Sâd Sûresi** · *38/35*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/35*