# Sâd Sûresi, 39. Âyet (38:39)

> هَـٰذَا عَطَآؤُنَا فَٱمْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسَابٍ

*Hâżâ ‘atâunâ femnun ev emsik biġayri hisâb(in)*

**Meal (Diyanet):** "İşte bu bizim ihsanımızdır. Artık sen de (istediğine) hesapsızca ver yahut verme" dedik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/39

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın Hz. Süleyman'a verdiği sınırsız yetki ve lütfu ifade etmektedir. Ayetteki anahtar kavramlar, ilahi bağışın mahiyetini, bu bağış üzerindeki tasarruf yetkisini ve bu tasarrufun hesapsızlığını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"عَطَآؤُنَا","root":"ع ط و","rootLatin":"a-t-v","meaning":"Allah'ın Hz. Süleyman'a bahşettiği lütuf ve ihsanı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ata' (عطاء), bir şeyi karşılıksız olarak vermektir. Ayetteki 'atâunâ' ifadesi, Allah'ın Hz. Süleyman'a verdiği mülk, hikmet ve tasarruf yetkisinin tamamen ilahi bir lütuf olduğunu, karşılığında bir beklenti olmadığını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ata' (عطاء), 'vermek' fiilinin masdarıdır ve genellikle karşılıksız verilen şeyleri ifade eder. Bu ayetteki 'atâunâ', Allah'ın Hz. Süleyman'a bahşettiği sınırsız yetki ve imkanların, O'nun cömertliğinin bir tezahürü olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ata'' kavramı, genellikle Allah'ın kullarına yönelik lütuflarını ve ihsanlarını ifade eder. Bu ayette, Hz. Süleyman'a verilen 'ata'', onun peygamberlik ve hükümdarlık makamının ilahi bir ihsan olduğunu, kendi çabasıyla elde edilmediğini vurgular."}]},{"word":"فَٱمْنُنْ","root":"م ن ن","rootLatin":"m-n-n","meaning":"Hz. Süleyman'a verilen yetkiyle, dilediğine ihsan etme veya dilediğinden esirgeme özgürlüğünü ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Menn (منّ), birine iyilikte bulunmak, ihsan etmek anlamına gelir. Ayetteki 'femnun', Hz. Süleyman'a verilen ilahi yetkiyle, dilediğine lütufta bulunma, bağışlama veya serbest bırakma yetkisini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Menn (منّ), 'ihsan etmek' veya 'bağışlamak' anlamında kullanılır. Bu ayette, Allah'ın Hz. Süleyman'a verdiği bu yetki, onun mülkü ve tasarrufu üzerindeki tam hakimiyetini gösterir; dilediği gibi tasarruf etme özgürlüğüne sahip olduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Menn (منّ), hem 'ihsan etmek' hem de 'minnet etmek' anlamlarına gelir. Ancak bu ayetteki bağlamda, 'ihsan etmek', yani Hz. Süleyman'ın elindeki nimetleri dilediği gibi dağıtma veya alıkoyma yetkisi kastedilir."}]},{"word":"أَوْ أَمْسِكْ","root":"م س ك","rootLatin":"m-s-k","meaning":"Hz. Süleyman'a verilen yetkiyle, dilediğini alıkoyma, esirgeme veya tutma özgürlüğünü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İmsâk (إمساك), bir şeyi tutmak, alıkoymak, bırakmamak anlamına gelir. Ayetteki 'ev emsik', Hz. Süleyman'ın elindeki nimetleri veya tasarruf yetkisini dilediği gibi kullanma, yani vermeme veya alıkoyma yetkisine sahip olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İmsâk (إمساك), 'tutmak', 'alıkoymak' ve 'saklamak' anlamlarına gelir. Bu ayette, 'ev emsik' ifadesi, Hz. Süleyman'ın kendisine verilen ilahi bağış üzerinde tam bir tasarruf yetkisine sahip olduğunu, dilediği gibi hareket edebileceğini vurgular."}]},{"word":"بِغَيْرِ حِسَابٍ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Hz. Süleyman'ın tasarruflarının sorgulanmayacağını, sınırsız ve hesapsız olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hisâb (حساب), saymak, hesaplamak ve sorgulamak anlamına gelir. 'Biğayri hisâb' ifadesi, Hz. Süleyman'ın bu yetkiyi kullanırken herhangi bir sorgulamaya tabi tutulmayacağını, tasarruflarının sınırsız olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hisâb (حساب), 'sayım' ve 'sorgulama' anlamlarına gelir. Ayetteki 'biğayri hisâb', Hz. Süleyman'a verilen bu yetkinin, Allah katında bir hesaba çekilme veya sorgulanma endişesi taşımadan kullanılabileceğini, yani sınırsız bir yetki olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'hisâb' kavramı, genellikle Allah'ın kullarını amellerinden dolayı hesaba çekmesini ifade eder. Ancak bu ayette 'biğayri hisâb' ifadesi, Allah'ın Hz. Süleyman'a verdiği yetkinin, onun için bir sorumluluk veya sorgulama getirmeyeceğini, tamamen ilahi bir lütuf olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","comertlik","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî; mübteda konumundadır.","gloss":"işte bu"},{"position":2,"surface":"عَطَآؤُنَا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ط-و","rootLatin":"'-t-w","lemma":"عَطَاء","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olan 'هَـٰذَا'nın haberi olduğu için merfû.","gloss":"bağışımız"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr.","gloss":"bizim"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":3,"surface":"ٱمْنُنْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"م-ن-ن","rootLatin":"m-n-n","lemma":"مَنَّ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Fiil-i emir olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnîdir.","gloss":"ihsan et"},{"position":4,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":5,"surface":"أَمْسِكْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"م-س-ك","rootLatin":"m-s-k","lemma":"أَمْسَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Fiil-i emir olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnîdir. 'أَوْ' harfi ile 'ٱمْنُنْ' fiiline atfedilmiştir.","gloss":"tut"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"غَيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"ğ-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr.","gloss":"dışında"},{"position":7,"surface":"حِسَابٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-س-ب","rootLatin":"ḥ-s-b","lemma":"حِسَاب","form":"Ficâl","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr.","gloss":"hesap"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâd Sûresi** · *38/39*
- **Sâd Sûresi** · *38/39*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/39*
- **Sâd Sûresi** · *38/39*
- **Sâd Sûresi** · *38/39*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/39*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/39*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/39*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/39*
- **Sâd Sûresi** · *38/39*
- **Sâd Sûresi** · *38/39*
- **Kelime-i Süleymâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/39*