# Sâd Sûresi, 41. Âyet (38:41)

> وَٱذْكُرْ عَبْدَنَآ أَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّى مَسَّنِىَ ٱلشَّيْطَـٰنُ بِنُصْبٍ وَعَذَابٍ

*Veżkur ‘abdenâ eyyûbe iż nâdâ rabbehu ennî messeniye-şşeytânu binusbin ve 'ażâb(in)*

**Meal (Diyanet):** (Ey Muhammed!) Kulumuz Eyyub'u da an. Hani o, Rabbine, "Şeytan bana bir yorgunluk ve azap dokundurdu" diye seslenmişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/41

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Eyyub'un şeytanın kendisine verdiği sıkıntı ve azaptan Allah'a sığınmasını anlatır. Anahtar kavramlar, 'anmak', 'kul', 'seslenmek', 'şeytan', 'yorgunluk' ve 'azap' kelimeleri etrafında şekillenerek, Eyyub'un sabrını ve Allah'a yönelişini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"وَٱذْكُرْ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Hatırla, an, zikret anlamında olup, burada Eyyub'un kıssasını hatırlatma emridir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kelimesini hem kalple hatırlama hem de dille ifade etme olarak açıklar. Ayetteki 've'zkur' ifadesi, Hz. Eyyub'un kıssasını ibret almak ve hatırlamak üzere dile getirme emrini taşır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'zikr'in unutmanın zıddı olduğunu ve bazen dilde, bazen kalpte, bazen de her ikisinde birden gerçekleşebileceğini belirtir. Burada, Eyyub'un durumunu hem zihinde canlı tutma hem de başkalarına aktarma anlamını içerir."}]},{"word":"عَبْدَنَآ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a ait, O'na kulluk eden kişi anlamında olup, burada Hz. Eyyub'un Allah katındaki özel konumunu vurgular.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'abd' kelimesinin 'kulluk eden, itaat eden' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'abdunâ' ifadesi, Eyyub'un Allah'a tam bir teslimiyetle kulluk ettiğini ve bu nedenle Allah tarafından özel olarak anıldığını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ubûdiyyet'i (kulluk) Allah'a karşı tam bir boyun eğme ve itaat olarak tanımlar. 'Abdunâ' ifadesi, Eyyub'un bu kulluk vasfını en güzel şekilde taşıdığını ve bu yüzden Allah'ın övgüsüne mazhar olduğunu ifade eder."}]},{"word":"نَادَىٰ","root":"ن د و","rootLatin":"n-d-w","meaning":"Seslenmek, çağırmak anlamında olup, burada Hz. Eyyub'un Rabbine yakarışını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nâdâ' fiilinin 'seslenmek, çağırmak' manasına geldiğini ve genellikle yüksek sesle yapılan bir çağrıyı ifade ettiğini belirtir. Ayette, Eyyub'un sıkıntısı karşısında Rabbine içten ve açık bir şekilde yönelişini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'nidâ'nın uzaktan yapılan çağrı olduğunu ve burada Eyyub'un Rabbine olan ihtiyacını ve O'ndan yardım dileğini gösterdiğini ifade eder. Bu, aynı zamanda bir dua ve yakarışın da ifadesidir."}]},{"word":"ٱلشَّيْطَـٰنُ","root":"ش ط ن","rootLatin":"ş-t-n","meaning":"İnsanları saptıran, kötülüğe teşvik eden varlık anlamında olup, burada Hz. Eyyub'a sıkıntı veren güçtür.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şeytan' kelimesinin 'haktan uzaklaşan, azgınlaşan' anlamındaki 'şatane' kökünden geldiğini belirtir. Ayette, Eyyub'un yaşadığı sıkıntıların kaynağını şeytanın vesvese ve tahriklerine bağlaması, onun bu sıkıntıları Allah'tan değil, şeytandan bildiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'şeytan'ın genellikle insanı doğru yoldan saptıran, kötülüğe çağıran ve vesvese veren bir güç olarak tasvir edildiğini ifade eder. Eyyub'un durumunda şeytan, ona fiziksel ve ruhsal sıkıntılar vererek sabrını sınayan bir etken olarak ortaya çıkar."}]},{"word":"بِنُصْبٍ","root":"ن ص ب","rootLatin":"n-s-b","meaning":"Yorgunluk, zahmet, sıkıntı anlamında olup, şeytanın Eyyub'a verdiği bedensel ve ruhsal zorluğu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'nusb' kelimesinin 'yorgunluk, meşakkat' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, şeytanın Eyyub'a verdiği bedensel yorgunluk ve zorlukları ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nasb'ın 'yorgunluk, zahmet' anlamında olduğunu ve bu kelimenin genellikle bedensel sıkıntıları ifade etmek için kullanıldığını açıklar. Eyyub'un 'nusb' ile şikayet etmesi, onun fiziksel olarak yıpranmışlığını gösterir."}]},{"word":"وَعَذَابٍ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Azap, eziyet, acı anlamında olup, şeytanın Eyyub'a verdiği ruhsal ve fiziksel acıyı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azab' kelimesinin 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' anlamındaki 'azb' kökünden geldiğini ve 'eziyet, acı' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'azab', Eyyub'un yaşadığı sıkıntıların sadece fiziksel yorgunlukla sınırlı kalmayıp, aynı zamanda ruhsal bir eziyet ve acı boyutunu da içerdiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'azab'ın Kur'an'da genellikle bir ceza veya sıkıntı olarak kullanıldığını ifade eder. Eyyub'un durumunda ise bu, şeytanın ona musallat olmasıyla ortaya çıkan, hem bedensel hem de ruhsal olarak hissedilen şiddetli bir sıkıntıyı ve acıyı ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","imtihan-bela","seytan-vesvese","dua"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱذْكُرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"an"},{"position":2,"surface":"عَبْدَنَآ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kulumuzu"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"bizim"},{"position":3,"surface":"أَيُّوبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ي-ب","rootLatin":"a-y-b","lemma":"أَيُّوب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Bedel olduğu için mansûb","gloss":"Eyyub'u"},{"position":4,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman ki"},{"position":5,"surface":"نَادَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-د-و","rootLatin":"n-d-w","lemma":"نَادَى","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"seslenmişti"},{"position":6,"surface":"رَبَّهُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rabbine"},{"position":6,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"أَنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"doğrusu"},{"position":7,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî","gloss":"ben"},{"position":8,"surface":"مَسَّنِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-س-س","rootLatin":"m-s-s","lemma":"مَسَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dokundu bana"},{"position":8,"surface":"نِىَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"bana"},{"position":9,"surface":"ٱلشَّيْطَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-t-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"şeytan"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"نُصْبٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ص-ب","rootLatin":"n-s-b","lemma":"نُصْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yorgunluk"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"عَذَابٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için mecrûr","gloss":"azap"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *38/41*
- **Sâd Sûresi** · *38/41*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/41*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *38/41*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/41*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/41*
- **Sâd Sûresi** · *38/41*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/41*
- **Sâd Sûresi** · *38/41*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *38/41*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *38/41*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/41*