# Sâd Sûresi, 43. Âyet (38:43)

> وَوَهَبْنَا لَهُۥٓ أَهْلَهُۥ وَمِثْلَهُم مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنَّا وَذِكْرَىٰ لِأُو۟لِى ٱلْأَلْبَـٰبِ

*Ve vehebnâ lehu ehlehu ve miślehum me'ahum rahmeten minnâ ve żikrâ li-ulî-l-elbâb(i)*

**Meal (Diyanet):** Biz ona tarafımızdan bir rahmet ve akıl sahiplerine bir öğüt olmak üzere ailesini ve onlarla birlikte bir o kadarını bahşettik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/43

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Eyyub'a Allah'ın lütfunu ve akıl sahipleri için bir ibret oluşunu vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, ilahi bağış, rahmet ve akıl sahiplerine yönelik öğüt temaları etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"وَوَهَبْنَا","root":"و ه ب","rootLatin":"v-h-b","meaning":"Allah'ın bir lütuf ve bağış olarak bir şeyi vermesi, ihsan etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vehb (وَهْب), karşılıksız olarak bir şeyi vermektir. Ayetteki 'vehebnâ' (وَوَهَبْنَا) ifadesi, Allah'ın Hz. Eyyub'a ailesini ve benzerini hiçbir karşılık beklemeksizin, sırf lütfuyla geri verdiğini ifade eder. Bu, ilahi cömertliğin ve ihsanın bir göstergesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vehb (وَهْب) fiili, Allah'ın kullarına bahşettiği nimetleri ifade etmek için kullanılır. Burada, Hz. Eyyub'a ailesinin ve malının geri verilmesi, Allah'ın ona olan özel ikramını ve musibet sonrası lütfunu mecazi olarak anlatır."}]},{"word":"أَهْلَهُۥ","root":"أ ه ل","rootLatin":"e-h-l","meaning":"Bir kişinin ailesi, eşi ve yakın çevresi anlamında olup, ayette Hz. Eyyub'un kaybettiği ailesinin geri verilmesini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ehl (أَهْل), bir kişinin hanımı, çocukları ve akrabaları gibi yakın çevresini kapsar. Ayetteki 'ehlehu' (أَهْلَهُۥ) ifadesi, Hz. Eyyub'un musibetler sonucu kaybettiği ailesinin, Allah tarafından kendisine yeniden bahşedilmesini, yani onların tekrar hayata döndürülmesi veya yeni bir aile verilmesi anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ehl (أَهْل), bir şeye mensup olan veya onunla ilişkili olan kimselerdir. Ayetteki 'ehlehu' (أَهْلَهُۥ) kelimesi, Hz. Eyyub'un kendi hanımı ve çocukları gibi en yakın çevresini ifade eder. Bu bağlamda, Allah'ın ona ailesini geri vermesi, onun için büyük bir teselli ve nimet olmuştur."}]},{"word":"رَحْمَةً","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına yönelik şefkat, merhamet ve lütfunu ifade eden bir kavramdır.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahmet (رَحْمَة), Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biri olarak geçer ve O'nun yaratılmışlara karşı gösterdiği şefkat, lütuf ve bağışlayıcılığı ifade eder. Ayetteki 'rahmeten minnâ' (رَحْمَةً مِّنَّا) ifadesi, Hz. Eyyub'a ailesinin geri verilmesinin, tamamen Allah'ın kendi katından bir merhamet ve lütuf eseri olduğunu vurgular, bu da ilahi inayet ve şefkatin bir göstergesidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rahmet (رَحْمَة), kalpteki incelik ve şefkatten kaynaklanan bir iyilik ve ihsan halidir. Allah'ın rahmeti ise, O'nun kullarına yönelik lütfu ve nimetidir. Bu ayette 'rahmeten minnâ' (رَحْمَةً مِّنَّا) ifadesi, Hz. Eyyub'a verilenlerin, Allah'ın sonsuz merhametinin ve cömertliğinin bir tecellisi olduğunu açıkça belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rahmet (رَحْمَة) kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına yönelik lütuf, bağışlama, yardım ve ihsanını ifade eder. Hz. Eyyub kıssasında 'rahmeten minnâ' (رَحْمَةً مِّنَّا) ifadesi, onun çektiği sıkıntılar sonrası Allah'ın ona bahşettiği nimetlerin, O'nun engin merhametinin bir sonucu olduğunu gösterir ve bu durum, müminler için bir teselli ve ümit kaynağıdır."}]},{"word":"ذِكْرَىٰ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Öğüt, ibret, hatırlatma ve ders çıkarma anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zikr (ذِكْر), bir şeyi zihinde tutmak veya onu dile getirmektir. Zikra (ذِكْرَىٰ) ise, bir şeyi hatırlatma, öğüt verme ve ibret alma anlamlarını taşır. Ayetteki 'zikrâ li-uli'l-elbâb' (وَذِكْرَىٰ لِأُو۟لِى ٱلْأَلْبَـٰبِ) ifadesi, Hz. Eyyub'un kıssasının, akıl sahipleri için bir ders, bir öğüt ve bir hatırlatma olduğunu belirtir; bu da onların bu kıssadan ibret alarak Allah'a yönelmelerini sağlar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Zikra (ذِكْرَىٰ), bir olayın veya bilginin zihinlerde canlı tutulması ve ondan ders çıkarılmasıdır. Bu ayette, Hz. Eyyub'un sabrı ve Allah'ın ona olan lütfu, 'uli'l-elbâb' (akıl sahipleri) için bir 'zikra' (öğüt) olarak sunulmuştur. Bu, akıl sahiplerinin bu kıssadan yola çıkarak Allah'ın kudretini ve merhametini idrak etmeleri gerektiğini vurgular."}]},{"word":"ٱلْأَلْبَـٰبِ","root":"ل ب ب","rootLatin":"l-b-b","meaning":"Akıl, idrak ve hikmet sahibi kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Lübb (لُبّ), bir şeyin özü, çekirdeği ve en değerli kısmıdır. İnsan için 'lübb', aklın ve idrakin özüdür. 'Uli'l-elbâb' (أُو۟لِى ٱلْأَلْبَـٰبِ) ifadesi, derinlemesine düşünen, olayların iç yüzünü kavrayan ve hakikati idrak eden akıl sahiplerini tanımlar. Ayette, Hz. Eyyub kıssasının bu tür akıl sahipleri için bir öğüt olduğu belirtilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ulu'l-elbâb' (أُو۟لِى ٱلْأَلْبَـٰبِ) kavramı, sadece zekaya sahip olmakla kalmayıp, aynı zamanda olaylar ve ayetler üzerinde derinlemesine düşünen, hikmet sahibi ve Allah'ın işaretlerini doğru okuyabilen kişileri ifade eder. Bu ayette, Hz. Eyyub'un hikayesi, bu tür akıl sahipleri için bir 'zikra' (öğüt) olarak sunularak, onların bu kıssadan ilahi dersler çıkarması hedeflenir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Lübb (لُبّ), aklın en saf ve öz kısmıdır; insanı diğer canlılardan ayıran idrak ve düşünme yeteneğidir. 'Uli'l-elbâb' (أُو۟لِى ٱلْأَلْبَـٰبِ) tabiri, Kur'an'da sıkça geçen ve Allah'ın ayetleri üzerinde tefekkür eden, hakikati gören ve ondan ders çıkaran kimseleri ifade eder. Hz. Eyyub kıssası, bu akıl sahipleri için bir ibret ve hatırlatma niteliğindedir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"وَهَبْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ه-ب","rootLatin":"w-h-b","lemma":"وَهَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdik"},{"position":2,"surface":"لَهُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":3,"surface":"أَهْلَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ailesini"},{"position":3,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"مِثْلَهُم","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مِثْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"benzerini"},{"position":4,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"مَّعَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"م-ع-و","rootLatin":"m-'-w","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"onlarla birlikte"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":6,"surface":"رَحْمَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün lieclih olduğu için mansûb","gloss":"bir rahmet olarak"},{"position":7,"surface":"مِّنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":7,"surface":"نَّا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizden"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ذِكْرَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْرَى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"bir öğüt"},{"position":9,"surface":"لِأُو۟لِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"أُو۟لِى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-و-ل","rootLatin":"a-w-l","lemma":"أُولُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sahiplerine"},{"position":10,"surface":"ٱلْأَلْبَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ب-ب","rootLatin":"l-b-b","lemma":"لُبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"akıl sahipleri"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/43*
- **Sâd Sûresi** · *38/43*
- **Sâd Sûresi** · *38/43*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/43*
- **Sâd Sûresi** · *38/43*
- **Sâd Sûresi** · *38/43*