# Sâd Sûresi, 44. Âyet (38:44)

> وَخُذْ بِيَدِكَ ضِغْثًا فَٱضْرِب بِّهِۦ وَلَا تَحْنَثْ ۗ إِنَّا وَجَدْنَـٰهُ صَابِرًا ۚ نِّعْمَ ٱلْعَبْدُ ۖ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٌ

*Veḣuż biyedike diġśen fadrib bihi velâ tahneś(k) innâ vecednâhu sâbirâ(an)(c) ni'me-l'abd(u)(s) innehu evvâb(un)*

**Meal (Diyanet):** Şöyle dedik: "Eline bir demet sap al ve onunla vur, yeminini bozma." Gerçekten biz Eyyub'u sabreden bir kimse olarak bulduk. O ne güzel bir kuldu! O, Allah'a çok yönelen bir kimse idi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/44

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Eyyub'un sabrını ve Allah'a yönelişini vurgularken, yeminini bozmaması için kendisine verilen özel bir ruhsatı içermektedir. Ayet, 'sabır', 'kul' ve 'Allah'a yöneliş' gibi temel İslami kavramları dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ضِغْثًا","root":"ض-غ-ث","rootLatin":"d-g-s","meaning":"Ayette, yeminini bozmamak için Hz. Eyyub'a vurması emredilen, bir araya getirilmiş ot veya sap demetini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ضغث' kelimesinin 'bir araya getirilmiş, toplanmış şey' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ضِغْثًا' ifadesi, Hz. Eyyub'un yeminini yerine getirmek için kullanacağı, birden fazla çubuğun veya sapın bir araya getirilmiş halini ifade eder, böylece yeminini tek bir darbeyle yerine getirmiş olur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ضغث' kelimesini 'bir demet ot' veya 'bir avuç sap' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, bu, Hz. Eyyub'un yeminini bozmadan eşine vurma emrini yerine getirmesi için kendisine verilen bir kolaylık ve mecazi bir vuruş aracıdır."}]},{"word":"تَحْنَثْ","root":"ح-ن-ث","rootLatin":"h-n-s","meaning":"Yeminini bozmak, yemininden dönmek veya yeminini yerine getirmemek anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'حَنِثَ' fiilinin 'yeminini bozmak' veya 'yemininde yalancı çıkmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'وَلَا تَحْنَثْ' ifadesi, Hz. Eyyub'un eşine vurma yemini ettiği için, bu emri yerine getirerek yeminini bozmaktan kaçınması gerektiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'حَنِثَ' kelimesinin 'yeminini bozmak, yemininden dönmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın Hz. Eyyub'a 'bir demet sapla vur' emri, onun yeminini bozmadan, eşine zarar vermeden yeminini yerine getirmesi için bir çıkış yolu sunar."}]},{"word":"صَابِرًا","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Zorluklara, musibetlere ve sıkıntılara karşı dayanıklı, metanetli ve tahammüllü olan kişiyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'صبر' kelimesinin 'nefsi, akıl ve şeriatın gerektirdiği şey üzerinde tutmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'وَجَدْنَاهُ صَابِرًا' ifadesi, Hz. Eyyub'un hastalık, mal kaybı ve evlat acısı gibi büyük musibetlere karşı gösterdiği üstün dayanıklılığı ve metaneti vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sabr' kavramının Kur'an'da genellikle zorluklar karşısında gösterilen sebat ve tahammül anlamında kullanıldığını belirtir. Hz. Eyyub'un 'صَابِرًا' olarak nitelendirilmesi, onun Allah'ın takdirine rıza göstererek, şikayet etmeden ve isyan etmeden musibetlere katlanma erdemini ifade eder."}]},{"word":"الْعَبْدُ","root":"ع-ب-د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a kulluk eden, O'na itaat eden ve O'nun emirlerine boyun eğen varlık.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'عبد' kelimesinin 'kul' anlamına geldiğini ve bu kelimenin hem kölelik hem de Allah'a kulluk anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'نِعْمَ الْعَبْدُ' ifadesi, Hz. Eyyub'un Allah'a olan tam teslimiyetini, itaatini ve O'nun rızasını kazanma çabasını övgüyle dile getirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'abd' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve itaat içinde olan insanı ifade ettiğini belirtir. Hz. Eyyub'un 'ne iyi kul' olarak nitelendirilmesi, onun Allah'ın emirlerine bağlılığını, sabrını ve şükrünü kapsayan kapsamlı bir kulluk anlayışını yansıtır."}]},{"word":"أَوَّابٌ","root":"أ-و-ب","rootLatin":"a-v-b","meaning":"Daima Allah'a yönelen, günahlarından tövbe eden ve O'na dönen kişi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أوب' kelimesinin 'dönmek' anlamına geldiğini ve 'أوّاب' kelimesinin ise 'çokça dönen, tövbe eden' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'إِنَّهُ أَوَّابٌ' ifadesi, Hz. Eyyub'un sadece musibetlere sabretmekle kalmayıp, aynı zamanda sürekli olarak Allah'a yöneldiğini, O'na şükrettiğini ve O'ndan bağışlanma dilediğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'أوّاب' kelimesinin 'Allah'a çokça dönen, O'na itaat eden ve O'nun rızasını arayan' kişi anlamına geldiğini açıklar. Hz. Eyyub'un bu sıfatla nitelendirilmesi, onun Allah ile olan derin bağını, sürekli tövbe ve istiğfar halini ve O'na olan bağlılığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["sabir","kissa-diger-peygamberler","tovbe"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"خُذْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"al"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":2,"surface":"يَدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"el"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"senin"},{"position":3,"surface":"ضِغْثًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ض-غ-ث","rootLatin":"d-gh-th","lemma":"ضِغْث","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir demet"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":4,"surface":"ٱضْرِب","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ض-ر-ب","rootLatin":"d-r-b","lemma":"ضَرَبَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"vur"},{"position":5,"surface":"بِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onunla"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapma"},{"position":7,"surface":"تَحْنَثْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ن-ث","rootLatin":"h-n-th","lemma":"حَنِثَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı (لَا) ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"yeminini bozma"},{"position":8,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kid ve nasb olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":8,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî","gloss":"biz"},{"position":9,"surface":"وَجَدْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bulduk"},{"position":9,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":10,"surface":"صَابِرًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","lemma":"صَابِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"sabırlı olarak"},{"position":11,"surface":"نِّعْمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî (Medih Fiili)","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نِعْمَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Medih fiili olduğu için mebnî","gloss":"ne güzeldir"},{"position":12,"surface":"ٱلْعَبْدُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nime fiilinin fâili olduğu için merfû","gloss":"kul"},{"position":13,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kid ve nasb olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":13,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":14,"surface":"أَوَّابٌ","pos":"isim","posDetail":"Mübalağalı İsm-i Fâil","root":"أ-و-ب","rootLatin":"a-w-b","lemma":"أَوَّاب","form":"Fevvâl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çok tövbe eden"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *38/44*
- **Enbiyâ Sûresi** · *38/44*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/44*
- **Sâd Sûresi** · *38/44*
- **Sâd Sûresi** · *38/44*
- **Enbiyâ Sûresi** · *38/44*
- **Enbiyâ Sûresi** · *38/44*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/44*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/44*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/44*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/44*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *38/44*