# Sâd Sûresi, 6. Âyet (38:6) > وَٱنطَلَقَ ٱلْمَلَأُ مِنْهُمْ أَنِ ٱمْشُوا۟ وَٱصْبِرُوا۟ عَلَىٰٓ ءَالِهَتِكُمْ ۖ إِنَّ هَـٰذَا لَشَىْءٌ يُرَادُ *Ventaleka-lmeleu minhum eni-mşû vasbirû ‘alâ âlihetikum(s) inne hâżâ leşey-un yurâd(u)* **Meal (Diyanet):** (6-8) İçlerinden ileri gelenler, "Gidin, ilahlarınıza tapmaya devam edin. İşte bu istenen şeydir. Biz bunu son dinde (en son dini inanışlarda) duymadık. Bu ancak bir uydurmadır. O zikir (Kur'an) içimizden ona mı indirildi?" diyerek kalkıp gittiler. Hayır, onlar benim Zikrimden (Kur'an'dan) şüphe içindedirler. Hayır, henüz azabımı tatmadılar. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/6 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, müşrik ileri gelenlerinin Hz. Peygamber'e karşı takındıkları direnişçi tavrı ve kendi inançlarına bağlılık çağrılarını dilbilimsel olarak ele almaktadır. Özellikle 'inṭalaqa', 'imşū', 'iṣbirū' ve 'ālihetikum' kelimeleri, bu direnişin ve inanç savunmasının temelini oluşturur.","keyConcepts":[{"word":"وَٱنطَلَقَ","root":"ط ل ق","rootLatin":"t-l-q","meaning":"Ayette, bir yerden ayrılmak, gitmek, harekete geçmek anlamında kullanılmıştır; burada ileri gelenlerin bir araya gelip karar alarak dağılmalarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Talaq (طَلَق) kelimesi, bir şeyin bağından kurtulup serbest kalması anlamına gelir. 'İntalaka' (انطلق) ise, bir yerden ayrılıp gitmek, serbestçe hareket etmek demektir. Ayetteki kullanımı, müşrik ileri gelenlerinin Hz. Peygamber'in tebliğine karşı bir araya gelip ortak bir karar alarak dağılmalarını, yani 'yürüyün' emrini vermek üzere harekete geçmelerini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İntalaka (انطلق) fiili, burada 'gittiler' veya 'ayrıldılar' anlamındadır. Müşriklerin ileri gelenlerinin, kendi aralarında bir karar alıp, o kararı uygulamak üzere dağılmalarını mecazi olarak anlatır. Bu, sadece fiziksel bir ayrılış değil, aynı zamanda bir eylem planını başlatma anlamı taşır."}]},{"word":"ٱمْشُوا۟","root":"م ش ى","rootLatin":"m-ş-y","meaning":"Ayette, 'yürüyün, gidin' emri olarak kullanılmış olup, müşriklerin kendi inançlarına bağlı kalmaları ve Hz. Peygamber'in davetinden yüz çevirmeleri yönündeki çağrıyı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Meşy (مشي) kelimesi, ayaklarla hareket etmek, yürümek demektir. Ayetteki 'imşū' (امشوا) emri, müşrik ileri gelenlerinin kendi taraftarlarına, Hz. Peygamber'in davetini terk edip kendi yollarında devam etmeleri yönündeki kesin talimatını belirtir. Bu, sadece fiziksel bir yürüyüş değil, aynı zamanda bir inanç ve yaşam tarzı üzerinde sebat etme çağrısıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Meşy (مشي), bir yerden başka bir yere ayaklarla intikal etmektir. Kur'an'da bazen mecazi olarak bir yol tutmak, bir prensibe uymak anlamında da kullanılır. Buradaki 'imşū' (امشوا) emri, müşriklerin kendi tanrılarına bağlılıklarını sürdürmeleri ve Hz. Peygamber'in getirdiği yeni dinden uzak durmaları yönündeki kararlı tutumlarını ifade eder."}]},{"word":"وَٱصْبِرُوا۟","root":"ص ب ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Ayette, 'sabredin, direnin, sebat edin' anlamında kullanılmış olup, müşriklerin kendi tanrılarına olan inançlarında kararlılık göstermeleri çağrısını vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sabr (صبر), nefsi hoşlanmadığı şeylerden alıkoymak veya hoşlandığı şeylere karşı direnmektir. Ayetteki 'iṣbirū' (اصبروا) emri, müşriklerin kendi tanrılarına olan inançlarında sebat etmeleri, Hz. Peygamber'in davetine karşı direnç göstermeleri ve bu inançlarından vazgeçmemeleri yönündeki güçlü çağrıyı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sabr kavramı, Kur'an'da genellikle zorluklar karşısında dayanıklılık ve sebat gösterme anlamında kullanılır. Bu ayette ise, müşriklerin kendi inanç sistemlerine olan bağlılıklarını sürdürme ve dışarıdan gelen yeni bir mesaja karşı direnme bağlamında kullanılmıştır. Bu, onların kendi 'hakikat' olarak gördükleri şeye karşı gösterdikleri bir tür 'sabr'dır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sabr (صبر), bir şeyin üzerinde durmak, sebat etmek ve dayanmaktır. Ayetteki 'iṣbirū' (اصبروا) emri, müşriklerin kendi tanrılarına olan bağlılıklarını korumaları ve Hz. Peygamber'in tebliğine karşı durmaları yönündeki kararlılıklarını pekiştirmek için kullanılmıştır. Bu, onların kendi batıl inançlarını savunma çabalarının bir göstergesidir."}]},{"word":"ءَالِهَتِكُمْ","root":"ا ل ه","rootLatin":"a-l-h","meaning":"Ayette, müşriklerin taptığı tanrılar, ilahlar anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlah (إله) kelimesi, ibadet edilen, tapılan varlık anlamına gelir. 'Âlihetikum' (آلهتكم) ifadesi, müşriklerin Allah'tan başka taptıkları putları ve tanrıları ifade eder. Ayette, müşrik ileri gelenlerinin kendi taraftarlarını bu sahte ilahlara bağlılıkta direnmeye çağırmaları, onların şirk inancının temelini oluşturur."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İlah (إله), kendisine ibadet edilen, yüceltilen ve tapınılan varlıktır. 'Âlihetikum' (آلهتكم) kelimesi, müşriklerin kendilerine ait, Allah'ın dışında taptıkları varlıkları belirtir. Bu ayette, müşriklerin kendi inanç sistemlerini ve taptıkları putları savunma çabaları açıkça görülmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İlah kavramı, Kur'an'da 'tapılmaya layık olan' anlamında kullanılır. Müşriklerin 'âlihetikum' (آلهتكم) ifadesi, onların Allah'ın birliğini reddederek, birden fazla tanrıya inanma ve onlara tapınma pratiklerini ifade eder. Bu ayette, müşrik liderlerin kendi takipçilerini bu çok tanrılı inanç sistemine bağlı kalmaya teşvik etmeleri, tevhid inancına karşı bir duruş sergilediklerini gösterir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["musrikler","kufur-sirk","vahiy-kuran"]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Ventaleka"},{"position":2,"translit":"lmeleu"},{"position":3,"translit":"minhum"},{"position":4,"translit":"eni"},{"position":5,"translit":"mşû"},{"position":6,"translit":"vasbirû"},{"position":7,"translit":"‘alâ"},{"position":8,"translit":"âlihetikum(s)"},{"position":9,"translit":"inne"},{"position":10,"translit":"hâżâ"},{"position":11,"translit":"leşey-un"},{"position":12,"translit":"yurâd(u)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"ٱنطَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-ل-ق","rootLatin":"ṭ-l-q","lemma":"اِنْطَلَقَ","form":"İnfi'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yola çıktı/gitti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"ٱلْمَلَأُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ا","rootLatin":"m-l-ʾ","lemma":"مَلَأ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ileri gelenler/topluluk","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":3,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den/-dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Tefsîriyye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki/yani","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":5,"surface":"ٱمْشُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"م-ش-ي","rootLatin":"m-š-y","lemma":"مَشَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yürüyün","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"ٱصْبِرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"ṣ-b-r","lemma":"صَبَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sabredin/direnin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":7,"surface":"عَلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"ءَالِهَتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"إِلَاه","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ilahlarınız","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":9,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":10,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":11,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Tekid Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":11,"surface":"شَىْءٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"š-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bir şey","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":12,"surface":"يُرَادُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"isteniyor","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/6* - **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/6* - **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/6* - **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/6*