# Sâd Sûresi, 65. Âyet (38:65)

> قُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ مُنذِرٌ ۖ وَمَا مِنْ إِلَـٰهٍ إِلَّا ٱللَّهُ ٱلْوَٰحِدُ ٱلْقَهَّارُ

*Kul innemâ enâ munżir(un)(s) vemâ min ilâhin illa(A)llâhu-lvâhidu-lkahhâr(u)*

**Meal (Diyanet):** (Ey Muhammed!) De ki: "Ben ancak bir uyarıcıyım. Her şey üzerinde mutlak otorite sahibi olan bir Allah'tan başka hiçbir ilah yoktur."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/65

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) temel görevinin uyarıcılık olduğunu ve Allah'ın birliğini ve mutlak kudretini vurgulamaktadır. Dilbilimsel olarak 'inzâr' ve 'tevhid' kavramları öne çıkmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"مُنذِرٌ","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","meaning":"Ayette, peygamberin insanları Allah'ın azabına karşı uyaran kişi olduğu anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"N-dh-r kökü, bir şeyi korkutarak bildirmek ve sakındırmak anlamına gelir. Münzir ise, korkutarak uyaran, akıbeti haber veren kişidir. Ayette Hz. Peygamber'in görevinin, insanları Allah'ın azabına karşı uyarmak olduğu vurgulanır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Münzir, 'uyarıcı' demektir. Bu ayetteki kullanımı, peygamberin insanlara gelecek olan azabı haber vererek onları sakındırma rolünü ifade eder. Bu, bir nevi gelecekteki tehlikelere karşı önceden bilgilendirmedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İnzâr (uyarı), Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve peygamberlerin başlıca görevlerinden birini teşkil eder. Münzir, insanları Allah'ın emirlerine uymadıkları takdirde karşılaşacakları kötü sonuçlar hakkında bilgilendiren kişidir. Bu ayette, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) bu uyarıcı rolü net bir şekilde ifade edilmiştir."}]},{"word":"إِلَـٰهٍ","root":"أ-ل-ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Ayette, ibadet edilen, tapınılan ve yüceltilen varlık anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlâh kelimesi, 'ibadet edilen, kendisine yönelinen' anlamındadır. Bu ayette 'Allah'tan başka ilah yoktur' ifadesiyle, ibadete layık tek varlığın Allah olduğu, O'nun dışındaki her şeyin ilahlık vasfından yoksun olduğu belirtilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İlâh, kendisine ibadet edilen, hayranlık duyulan ve yüceltilen varlıktır. Ayetteki 'illallah' istisnası, tüm ilahlık vasıflarının yalnızca Allah'a ait olduğunu ve O'ndan başka hiçbir varlığın bu vasıflara sahip olamayacağını kesin bir dille ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İlâh kavramı, Kur'an'da 'tapınılan, ibadet edilen' anlamında kullanılır ve tevhid inancının merkezinde yer alır. Bu ayette, Allah'ın tek ilah olduğu vurgusu, İslam'ın temel inanç esasını, yani şirkin reddini ve mutlak tevhid ilkesini ortaya koyar."}]},{"word":"ٱلْوَٰحِدُ","root":"و-ح-د","rootLatin":"v-h-d","meaning":"Ayette, Allah'ın zatında, sıfatlarında ve fiillerinde eşi ve benzeri olmayan tek olduğu anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vâhid, 'tek, biricik' demektir. Allah için kullanıldığında, O'nun zatında, sıfatlarında ve fiillerinde hiçbir ortağı, benzeri ve dengi olmadığını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın tek ilah olmasının yanı sıra, O'nun mutlak birliğini de vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Vâhid, bölünemeyen, parçalanamayan ve eşi benzeri olmayan varlıktır. Allah'ın Vâhid olması, O'nun biricik ve yegane yaratıcı, yönetici ve ibadet edilmeye layık varlık olduğunu gösterir. Ayetteki kullanımı, tevhid inancının temelini oluşturur."}]},{"word":"ٱلْقَهَّارُ","root":"ق-ه-ر","rootLatin":"k-h-r","meaning":"Ayette, Allah'ın her şeye gücü yeten, her şeyi hükmü altına alan ve üstün gelen olduğu anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kahhâr, 'her şeye galip gelen, her şeyi hükmü altına alan' demektir. Bu ayette, Allah'ın tek ilah olmasının yanı sıra, O'nun mutlak kudretini ve her şeye üstünlüğünü ifade eder. Hiçbir şey O'nun iradesinin dışına çıkamaz."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kahr, 'üstün gelmek, yenmek ve boyun eğdirmek' anlamına gelir. Kahhâr ise, her şeye mutlak surette galip gelen, her şeyi kudretiyle boyun eğdiren demektir. Ayetteki 'el-Vâhidü'l-Kahhâr' ifadesi, Allah'ın birliğini ve bu birliğin mutlak kudretle desteklendiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kahhâr, mübalağa sigası olup, Allah'ın kudretinin sonsuzluğunu ve her şeyi kapsayıcılığını ifade eder. O, tüm varlıklar üzerinde mutlak bir egemenliğe sahiptir ve hiçbir şey O'nun iradesine karşı gelemez. Bu, Allah'ın tek ilah olmasının doğal bir sonucudur."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","peygamberlik","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"إِنَّمَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak, sadece"},{"position":3,"surface":"أَنَا۠","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"ben"},{"position":4,"surface":"مُنذِرٌ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"مُنْذِر","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"uyarıcı"},{"position":5,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve ... değildir"},{"position":6,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":7,"surface":"إِلَـٰهٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"إِلَٰه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"tanrı"},{"position":8,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak, hariç"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (mübteda-i muahhar)","gloss":"Allah"},{"position":10,"surface":"ٱلْوَٰحِدُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"tek, bir"},{"position":11,"surface":"ٱلْقَهَّارُ","pos":"isim","posDetail":"Mübalağalı İsm-i Fâil","root":"ق-ه-ر","rootLatin":"q-h-r","lemma":"قَهَّار","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"kahredici, her şeye gücü yeten"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâd Sûresi** · *38/65*
- **Sâd Sûresi** · *38/65*
- **Sâd Sûresi** · *38/65*
- **Sâd Sûresi** · *38/65*
