# Sâd Sûresi, 77. Âyet (38:77)

> قَالَ فَٱخْرُجْ مِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ

*Kâle faḣruc minhâ fe-inneke racîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Allah, şöyle dedi: "Öyle ise çık oradan (cennetten), çünkü sen kovuldun."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/77

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın İblis'i huzurundan kovmasını ve ona lanet etmesini konu almaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, kovulma, lanetlenme ve ceza günü gibi temel teolojik ve semantik derinlikleri barındırmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَاخْرُجْ","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"h-r-j","meaning":"Allah'ın İblis'e hitaben 'çık, defol' emrini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"H-r-c kökü, bir şeyin bir yerden ayrılması, dışarı çıkması anlamına gelir. Ayetteki 'فَاخْرُجْ' emri, İblis'in Allah'ın huzurundan, cennetten veya yüce makamdan kesin bir şekilde uzaklaştırılmasını, kovulmasını ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir çıkış değil, aynı zamanda manevi bir düşüşü ve ilahi rahmetten mahrum kalmayı da içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"H-r-c fiili, mecazi olarak 'kovulma' ve 'uzaklaştırılma' anlamında kullanılır. Ayetteki 'فَاخْرُجْ', İblis'in ilahi emre itaatsizliği sonucunda ilahi lütuftan ve cennetten tard edilmesini, yani kovulmasını mecazi bir anlatımla vurgular."}]},{"word":"رَجِيمٌ","root":"ر-ج-م","rootLatin":"r-j-m","meaning":"Taşlanmış, kovulmuş, lanetlenmiş anlamlarına gelir ve İblis'in durumunu niteler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"R-c-m kökü, 'taşlamak' anlamına gelir. 'Racîm' ise 'taşlanmış' demektir. Ancak Kur'an'da bu kelime, mecazi olarak 'kovulmuş, lanetlenmiş, şerli' anlamında kullanılır. Ayetteki 'racîm', İblis'in Allah'ın rahmetinden uzaklaştırıldığını, lanetlendiğini ve her türlü hayırdan mahrum bırakıldığını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Racîm kelimesi, 'taşlanarak kovulmuş' veya 'lanetlenmiş' anlamlarına gelir. Şeytan için kullanıldığında, onun Allah'ın rahmetinden uzaklaştırılmış, kovulmuş ve lanetlenmiş olduğunu belirtir. Bu, onun ilahi huzurdan tard edilmesini ve insanlara vesvese veren şer bir varlık olarak nitelendirilmesini içerir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Racîm kelimesi, Kur'an'da Şeytan'ın temel niteliklerinden biri olarak karşımıza çıkar. Bu, onun sadece kovulmuşluğunu değil, aynı zamanda ilahi düzene karşı gelmesi nedeniyle lanetlenmişliğini ve insanlara karşı düşmanca tavrını da simgeler. Ayetteki 'racîm', Şeytan'ın ilahi iradeye karşı gelmesinin nihai sonucunu, yani ebedi kovulmuşluğunu ve lanetlenmişliğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"فَٱخْرُجْ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"ḫ-r-j","lemma":"خَرَجَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"defol"},{"position":3,"surface":"مِنْهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":4,"surface":"فَإِنَّكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"çünkü"},{"position":4,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"sen"},{"position":5,"surface":"رَجِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ج-م","rootLatin":"r-j-m","lemma":"رَجِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"kovulmuş"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/77*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/77*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *38/77*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *38/77*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *38/77*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *38/77*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/77*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/77*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/77*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/77*
- **Sâd Sûresi** · *38/77-78*
- **Sâd Sûresi** · *38/77-78*