# Sâd Sûresi, 82. Âyet (38:82)

> قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ

*Kâle febi'izzetike leuġviyennehum ecma'în(e)*

**Meal (Diyanet):** (82-83) İblis, "Senin şerefine andolsun ki, içlerinden ihlaslı kulların hariç, elbette onların hepsini azdıracağım" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/82

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Sâd Suresi 82. ayet, İblis'in Allah'a meydan okuyarak insanları saptırma yeminini ifade eder. Ayet, İblis'in 'izzet' kavramına atıfla, 'iğva' fiili üzerinden 'cem' kökünden türeyen 'ecmaîn' ile tüm insanlığı hedef aldığını dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"بِعِزَّتِكَ","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"ayn-z-z","meaning":"Allah'ın kudretine, üstünlüğüne ve yenilmezliğine yemin etme anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'izzet' kelimesini 'yenilmezlik, üstünlük ve güç' olarak tanımlar. Ayetteki 'bi-izzetike' ifadesi, İblis'in Allah'ın mutlak kudretine yemin ederek kendi saptırma eylemine meşruiyet kazandırma çabasını gösterir, zira Allah'ın izzeti karşısında hiçbir gücün duramayacağını bilmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'izzet'i 'şeref ve yücelik' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla İblis, Allah'ın şerefli ve yüce zatına yemin ederek, kendi eyleminin ciddiyetini ve kararlılığını vurgulamaktadır. Bu, aynı zamanda Allah'ın kudretinin büyüklüğünü de zımnen kabul ettiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'izzet' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın mutlak gücü ve yenilmezliği bağlamında kullanıldığını belirtir. İblis'in bu kavramı kullanması, Allah'ın gücünü kabul etse de, bu güce rağmen insanları saptırma iradesini ortaya koyduğunu gösterir; bu, bir tür meydan okuma ve aynı zamanda Allah'ın kudretine bir referanstır."}]},{"word":"لَأُغْوِيَنَّهُمْ","root":"غ-و-ي","rootLatin":"ğayn-vav-ya","meaning":"İnsanları doğru yoldan saptıracağım, azdıracağım ve şaşırtacağım anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'iğva' fiilini 'dalalete düşürmek, doğru yoldan saptırmak' olarak açıklar. Ayetteki 'leuğviyennehum' ifadesi, İblis'in insanları hakikatten uzaklaştırarak batıla yönlendirme konusundaki kesin kararlılığını ve yeminini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğayy' kökünden türeyen 'iğva'yı 'birini doğru yoldan saptırmak, helake sürüklemek' olarak tanımlar. İblis'in bu fiili kullanması, onun amacının sadece yanıltmak değil, aynı zamanda insanları nihai olarak manevi bir yıkıma götürmek olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'iğva' fiilinin Kur'an'da genellikle şeytanın insanları aldatma ve doğru yoldan çıkarma eylemlerini ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, İblis'in bu saptırma eylemini Allah'ın izzetine yemin ederek, yani büyük bir cüretle gerçekleştireceğini beyan ettiğini gösterir."}]},{"word":"أَجْمَعِينَ","root":"ج-م-ع","rootLatin":"cim-mim-ayn","meaning":"İstisnasız hepsini, tamamını, topyekûn anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ecmaîn' kelimesini 'bütün, hepsi, istisnasız' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla İblis, saptırma eyleminin kapsamının belirli bir grup veya kişiyle sınırlı olmadığını, aksine Allah'ın samimi kulları dışındaki tüm insanlığı kapsadığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ecmaîn' kelimesinin 'cem' kökünden türediğini ve bir topluluğun tamamını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, İblis'in saptırma hedefinin evrenselliğini ve kapsamlılığını pekiştiren bir vurgu edatıdır; yani hiç kimseyi dışarıda bırakmayacağını iddia eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'cem' kökünün 'bir araya getirme, toplama' anlamlarına geldiğini ve 'ecmaîn'in de bu kökten türeyerek 'topluca, hepsi birden' manasını taşıdığını ifade eder. İblis'in bu kelimeyi kullanması, saptırma planının genel ve kuşatıcı olduğunu, bireysel değil, kitlesel bir etki hedeflediğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","kufur-sirk","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":2,"surface":"عِزَّتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"'-z-z","lemma":"عِزَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"izzetin, kudretin"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":3,"surface":"أُغْوِيَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-و-ي","rootLatin":"gh-w-y","lemma":"أَغْوَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Te'kîd nûnu ile birleştiği için mebnî","gloss":"azdıracağım"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":4,"surface":"أَجْمَعِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ج-م-ع","rootLatin":"j-m-'-","lemma":"أَجْمَع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"hepsini"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kamer Sûresi** · *38/82-83*
- **Kamer Sûresi** · *38/82-83*
- **Sâd Sûresi** · *38/82-83*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/82*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/82-83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *38/82-83*
- **Sâd Sûresi** · *38/82-83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *38/82-83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *38/82-83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *38/82-83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *38/82-83*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/82*