# Sâd Sûresi, 83. Âyet (38:83)

> إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ ٱلْمُخْلَصِينَ

*İllâ ‘ibâdeke minhumu-lmuḣlasîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (82-83) İblis, "Senin şerefine andolsun ki, içlerinden ihlaslı kulların hariç, elbette onların hepsini azdıracağım" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/38/83

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, İblis'in Allah'a olan meydan okumasını ve Allah'ın seçkin kullarını saptıramayacağını ifade eder. Anahtar kavramlar, kulluk, ihlas ve seçkinlik anlamlarını taşıyarak, Allah'a samimi bağlılığın önemini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"عِبَادَكَ","root":"ع-ب-د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a kulluk eden, itaat eden ve boyun eğen varlıklar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'abd kelimesini, boyun eğme ve zelil olma anlamlarıyla açıklar. Ayetteki 'ibâd' kelimesi, Allah'a tam bir teslimiyetle kulluk eden, O'nun emirlerine itaat eden ve O'nun karşısında acizliğini idrak eden varlıkları ifade eder. Bu kullar, İblis'in saptırmasından müstesna tutulmuşlardır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'abd kelimesinin, hem hürriyetin zıttı olan köleliği hem de Allah'a kulluğu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, 'ibâd' kelimesi, Allah'ın iradesine tam bir teslimiyetle boyun eğen, O'na ibadet eden ve O'nun rızasını gözeten kimseleri tanımlar. Bu kullar, İblis'in şerrinden korunmuşlardır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'abd kavramının Kur'an'daki temel anlamının, Allah'a karşı mutlak bir bağımlılık ve itaat olduğunu vurgular. Ayetteki 'ibâd' kelimesi, Allah'ın mutlak egemenliğini kabul eden ve O'na tam bir teslimiyetle boyun eğen, bu sayede İblis'in nüfuz alanının dışında kalan seçkin kulları ifade eder."}]},{"word":"ٱلْمُخْلَصِينَ","root":"خ-ل-ص","rootLatin":"h-l-s","meaning":"Allah tarafından seçilmiş, arındırılmış ve samimi kullar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'muhlasîn' kelimesini, Allah tarafından seçilmiş, arındırılmış ve O'na tahsis edilmiş kimseler olarak açıklar. Ayetteki 'muhlasîn', İblis'in saptırma girişimlerinden etkilenmeyecek kadar Allah'a samimiyetle bağlı, O'nun tarafından korunmuş ve seçkin kılınmış kulları ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'muhlasîn' kelimesinin, Allah'ın kendileri için ihlası seçtiği, yani onları saf ve temiz kıldığı kimseler anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, İblis'in saptıramayacağı, Allah'ın özel olarak koruduğu ve kalplerini şirkten arındırdığı kullar kastedilmektedir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ihlâs' kelimesinin, bir şeyi saf ve katışıksız kılmak anlamına geldiğini ifade eder. 'Muhlasîn' ise, Allah tarafından saflaştırılmış, kalpleri şirkten ve riyadan arındırılmış, sadece Allah'a yönelmiş kullardır. Bu kullar, İblis'in hilelerine karşı dirençli kılınmışlardır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'muhlasîn' kelimesinin, Allah tarafından seçilmiş ve O'na halis kılınmış, yani samimiyetle O'na yönelmiş kimseler olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, bu kullar, İblis'in saptırma çabalarına karşı Allah'ın özel himayesi altında olan, imanları sağlam ve niyetleri saf olan kişilerdir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","ihlas","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak, hariç","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstisnâ edatı"},{"position":2,"surface":"عِبَادَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İstisna edatından sonra geldiği için müstesnâ mansûb","gloss":"kullar","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Müstesnâ","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"ٱلْمُخْلَصِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"خ-ل-ص","rootLatin":"kh-l-ṣ","lemma":"مُخْلَص","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (عِبَادَكَ) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"ihlaslı olanlar, samimi olanlar","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İllâ "},{"position":2,"translit":"‘ibâdeke "},{"position":3,"translit":"minhumu"},{"position":4,"translit":"lmuḣlasîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/82-83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *38/83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *38/83*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *38/83*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/82-83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *38/82-83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *38/83*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *38/83*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/82-83*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/82-83*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *38/82-83*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *38/82-83*