# Zümer Sûresi, 10. Âyet (39:10)

> قُلْ يَـٰعِبَادِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ رَبَّكُمْ ۚ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ فِى هَـٰذِهِ ٱلدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗ وَأَرْضُ ٱللَّهِ وَٰسِعَةٌ ۗ إِنَّمَا يُوَفَّى ٱلصَّـٰبِرُونَ أَجْرَهُم بِغَيْرِ حِسَابٍ

*Kul yâ ‘ibâdi-lleżîne âmenû-ttekû rabbekum(c) lilleżîne ahsenû fî hâżihi-ddunyâ hasene(tun)(k) ve ardu(A)llâhi vâsi'a(tun)(k) innemâ yuveffâ-ssâbirûne ecrahum biġayri hisâb(in)*

**Meal (Diyanet):** (Ey Muhammed!) Bizim adımıza de ki: "Ey iman eden kullarım! Rabbinize karşı gelmekten sakının. Bu dünyada iyilik yapanlar için (ahirette) bir iyilik vardır. Allah'ın yeryüzü geniştir. Sabredenlere mükafatları elbette hesapsız olarak verilir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/39/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zümer Suresi'nin 10. ayeti, iman edenlere hitap ederek takva, ihsan, sabır ve Allah'ın geniş kudretini vurgular. Ayet, dünya hayatındaki salih amellerin karşılığını ve özellikle sabrın sınırsız mükafatını dilbilimsel bir derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"ٱتَّقُوا۟","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak korunmak, sakınmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva (التقوى), nefsi korkulan şeyden korumaktır. Şeriat dilinde ise nefsi günahlardan korumak anlamına gelir. Ayetteki 'ittakû' (اتقوا) emri, Allah'ın azabından sakınmayı, O'nun emirlerine riayet etmeyi ve yasaklarından kaçınmayı ifade eder. Bu, Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmektir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Takva (التقوى), kulun kendisini Allah'ın azabından korumasıdır. Bu da O'na itaat etmek ve isyan etmekten kaçınmakla olur. Ayetteki 'Rabbinize karşı gelmekten sakının' ifadesi, Allah'ın kudret ve azametini idrak ederek O'na karşı gelmekten titizlikle kaçınmayı emreder."}]},{"word":"أَحْسَنُوا۟","root":"ح س ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"İyilik yapmak, güzel ve doğru işler yapmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhsan (الإحسان), bir şeyi en güzel şekilde yapmak, iyilikte bulunmaktır. Ayetteki 'ahsenû' (أحسنوا) fiili, dünya hayatında Allah'ın rızasını kazanacak güzel ameller işleyenleri ifade eder. Bu, sadece fiilin kendisinin iyi olması değil, aynı zamanda niyetin de halis olmasını kapsar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İhsan (إحسان) kavramı, Kur'an'da 'iyi olmak' veya 'iyilik yapmak' anlamında kullanılır ve genellikle 'iman' ve 'İslam'dan sonra gelen üçüncü ve en yüksek ahlaki mertebeyi temsil eder. Ayetteki 'iyilik yapanlara' ifadesi, Allah'a karşı görevlerini en güzel şekilde yerine getiren ve insanlara karşı da iyi davranan kimseleri işaret eder."}]},{"word":"وَاسِعَةٌ","root":"و س ع","rootLatin":"v-s-'-","meaning":"Geniş, engin, ferah.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vasi' (واسع), genişlik ve bolluk ifade eder. Ayetteki 'Allah'ın yeryüzü geniştir' ifadesi, Allah'ın kudretinin ve rızkının genişliğini, aynı zamanda müminlerin hicret edebilecekleri, ibadetlerini rahatça yerine getirebilecekleri yerlerin çokluğunu mecazi olarak anlatır. Bu, daralanlara bir çıkış yolu sunar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Vasi' (واسع) kelimesi, hem maddi genişliği hem de manevi genişliği ifade edebilir. Ayetteki 'arzullah vâsi'a' (وأرض الله واسعة) ifadesi, Allah'ın mülkünün ve kudretinin sınırsızlığını, müminlerin zor durumda kaldıklarında başka yerlere göç edebileceklerini, Allah'ın rızkının her yerde bulunabileceğini vurgular."}]},{"word":"ٱلصَّـٰبِرُونَ","root":"ص ب ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Zorluklara, musibetlere ve nefsin isteklerine karşı direnen, dayanıklı olanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sabır (الصبر), nefsi hoşlanmadığı şeylerden alıkoymaktır. Ayetteki 'es-sâbirûn' (الصابرون), Allah'ın emirlerini yerine getirme, yasaklarından kaçınma ve musibetlere karşı dayanma konusunda sebat gösterenlerdir. Bu, sadece pasif bir bekleyiş değil, aktif bir direniş ve metanet halidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Sabır (صبر) kavramı, Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir; musibetlere karşı dayanıklılık, ibadet ve taatte sebat, günahlardan uzak durma gibi farklı veçheleri içerir. Ayetteki 'yalnız sabredenlere' ifadesi, Allah yolunda karşılaşılan her türlü zorluğa göğüs gerenlerin, mükafatlarının sınırsız olacağını müjdeler."}]},{"word":"أَجْرَهُم","root":"أ ج ر","rootLatin":"e-c-r","meaning":"Yapılan bir işin karşılığı, mükafat, ücret.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ecir (الأجر), yapılan bir işin karşılığında verilen bedeldir. Ayetteki 'ecirleri' (أجرهم) ifadesi, sabredenlerin dünya hayatında gösterdikleri metanetin ve salih amellerin ahiretteki karşılığını ifade eder. Bu karşılık, Allah katında takdir edilen ve vaat edilen mükafattır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ecir (الأجر), bir işin veya hizmetin karşılığı olarak verilen şeydir. Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına amelleri karşılığında vereceği uhrevî mükafatı ifade eder. Ayetteki 'ecirleri sonsuz olarak ödenecektir' ifadesi, sabrın mükafatının ölçülemeyecek kadar büyük ve kesintisiz olacağını vurgular."}]},{"word":"حِسَابٍ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Hesap, sayım, ölçü.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hisab (الحساب), bir şeyi saymak, ölçmek ve değerlendirmektir. Ayetteki 'bi-gayri hisâb' (بغير حساب) ifadesi, sabredenlere verilecek mükafatın herhangi bir ölçüye, sınıra veya hesaba tabi tutulmaksızın, bolca ve sınırsız bir şekilde verileceğini belirtir. Bu, Allah'ın cömertliğinin ve lütfunun bir göstergesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hisab (الحساب), bir şeyin miktarını bilmek ve takdir etmektir. 'Bi-gayri hisâb' (بغير حساب) ifadesi, mükafatın o kadar çok olacağını ki, sayılmaya veya ölçülmeye gelmeyeceğini, Allah'ın sonsuz lütfuyla verileceğini anlatır. Bu, sabredenlerin mükafatının beklentilerin çok ötesinde olacağının bir işaretidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["takva","sabir","dunya-ahiret-dengesi","ahiret-mukafat","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"q-w-l","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nida Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"عِبَادِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ʿ-b-d","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nida harfinden sonra geldiği için mansûb (muzaf olarak)","gloss":"kullarım"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mebnî isim","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"a-m-n","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":5,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"w-q-y","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının"},{"position":6,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"r-b-b","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rabbinizi"},{"position":6,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":7,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":8,"surface":"أَحْسَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"h-s-n","rootLatin":"h-s-n","lemma":"أَحْسَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iyilik yaptılar"},{"position":9,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":10,"surface":"هَـٰذِهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَٰذِهِ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bu"},{"position":11,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"d-n-w","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin bedeli olduğu için mecrûr","gloss":"dünya"},{"position":12,"surface":"حَسَنَةٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"h-s-n","rootLatin":"h-s-n","lemma":"حَسَنَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"bir iyilik"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"أَرْضُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"r-d-ḍ","rootLatin":"r-d-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"yeryüzü"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ʾ-l-h","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":15,"surface":"وَٰسِعَةٌ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"w-s-ʿ","rootLatin":"w-s-ʿ","lemma":"وَاسِع","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"geniştir"},{"position":16,"surface":"إِنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Kasıt Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":17,"surface":"يُوَفَّى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"w-f-y","rootLatin":"w-f-y","lemma":"وَفَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ödenecektir"},{"position":18,"surface":"ٱلصَّـٰبِرُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ṣ-b-r","rootLatin":"ṣ-b-r","lemma":"صَابِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"sabredenler"},{"position":19,"surface":"أَجْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ʾ-j-r","rootLatin":"ʾ-j-r","lemma":"أَجْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ecirleri"},{"position":19,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":20,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":20,"surface":"غَيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ġ-y-r","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında"},{"position":21,"surface":"حِسَابٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"h-s-b","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حِسَاب","form":"Fi'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hesap"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *39/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *39/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *39/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *39/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *39/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *39/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *39/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *39/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *39/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *39/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *39/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *39/10*