# Zümer Sûresi, 13. Âyet (39:13)

> قُلْ إِنِّىٓ أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّى عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

*Kul innî eḣâfu in ‘asaytu rabbî ‘ażâbe yevmin ‘azîm(in)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Eğer ben Rabbime isyan edersem, şüphesiz büyük bir günün azabından korkarım."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/39/13

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'a isyan etmenin getireceği büyük azap korkusunu ifade etmektedir. Seçilen anahtar kavramlar, isyanın mahiyetini, azabın niteliğini ve günün büyüklüğünü dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَخَافُ","root":"خ و ف","rootLatin":"h-v-f","meaning":"Korkmak, endişe duymak anlamına gelir ve burada Allah'a isyan etmenin sonucundan duyulan derin bir ürpertiyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'havf' kelimesini, bir şeyin sonucunun kötü olacağı beklentisiyle duyulan içsel bir rahatsızlık olarak tanımlar. Ayetteki 'ehâfu' ifadesi, Allah'a isyan etmenin getireceği 'azâb-ı azîm'in kesinliği ve şiddeti karşısında hissedilen derin bir kaygıyı vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'havf'ı, bir şeyin vuku bulmasından veya bir şeyin elden gitmesinden duyulan üzüntü ve endişe olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, peygamberin (s.a.v.) Allah'a isyan etmesi durumunda karşılaşacağı büyük azaptan duyduğu korku, bu üzüntü ve endişenin en üst düzeyini temsil eder."}]},{"word":"عَصَيْتُ","root":"ع ص ى","rootLatin":"a-s-y","meaning":"İsyan etmek, karşı gelmek, emre uymamak anlamına gelir ve burada Allah'ın emirlerine muhalefet etmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'asâ' fiilini, itaatten çıkmak ve emre muhalefet etmek olarak açıklar. Ayetteki 'asaytü' ifadesi, Allah'ın emrine karşı gelme eylemini ve bunun doğuracağı vahim sonuçları vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'asâ' kelimesinin mecazi olarak, bir şeyin sınırlarını aşmak ve haddi aşmak anlamında kullanılabileceğini belirtir. Ayetteki 'asaytü' ifadesi, Allah'ın koyduğu sınırları aşarak O'na karşı gelme fiilini mecazi bir derinlikle anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'isyan' (ma'siyet) kavramını, Allah'ın mutlak otoritesine karşı gelme ve O'nun iradesine aykırı hareket etme olarak ele alır. Ayetteki 'asaytü' fiili, bu mutlak otoriteye karşı gelme eyleminin ciddiyetini ve sonuçlarını vurgular."}]},{"word":"عَذَابَ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Azap, ceza, işkence anlamına gelir ve burada Allah'ın isyan edenlere vereceği büyük cezayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azâb'ı, bir şeyi engellemek ve ondan mahrum etmek olarak tanımlar. Ayrıca, nefse acı veren her türlü cezayı da kapsar. Ayetteki 'azâb' kelimesi, Allah'a isyan etmenin sonucunda karşılaşılacak olan, ruhsal ve bedensel acı veren büyük cezayı ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'azâb'ın, bir şeyi tatlılıktan mahrum etmek ve acı vermek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'azâb-ı azîm' ifadesi, bu cezanın şiddetini ve isyanın getireceği acı sonuçları vurgular."}]},{"word":"يَوْمٍ","root":"ي و م","rootLatin":"y-v-m","meaning":"Gün anlamına gelir ve burada kıyamet gününü, hesap gününü ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yevm' kelimesinin Kur'an'da bazen belirli bir zaman dilimini, bazen de kıyamet gibi büyük bir olayı ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yevmin azîm' ifadesi, bu günün sıradan bir gün olmadığını, aksine büyük ve önemli bir olayın yaşanacağı kıyamet gününü işaret ettiğini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'yevm' kelimesinin Kur'an'da genellikle belirli bir olayın veya durumun gerçekleştiği zaman dilimini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yevmin azîm' ifadesi, bu günün, Allah'ın hükmünün tecelli edeceği ve insanların amellerine göre karşılık bulacağı özel bir gün olduğunu vurgular."}]},{"word":"عَظِيمٍ","root":"ع ظ م","rootLatin":"a-z-m","meaning":"Büyük, yüce, önemli anlamına gelir ve burada günün ve azabın büyüklüğünü ve şiddetini vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azîm' kelimesini, hem maddi hem de manevi büyüklüğü ifade eden bir sıfat olarak tanımlar. Ayetteki 'yevmin azîm' ve 'azâb-ı azîm' ifadeleri, kıyamet gününün ve o gün verilecek cezanın dehşet verici büyüklüğünü ve önemini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'azîm' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın sıfatı olarak kullanıldığını ancak bazen de bir şeyin büyüklüğünü ve önemini pekiştirmek için geldiğini belirtir. Ayetteki 'azîm' kelimesi, hem günün hem de azabın sıradan olmadığını, aksine korkunç derecede büyük ve önemli olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ahiret-mukafat","takva","kufur-sirk","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"إِنِّىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz ben"},{"position":2,"surface":"ي","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben"},{"position":3,"surface":"أَخَافُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"ḫ-w-f","lemma":"خَوْف","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"korkarım"},{"position":4,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":5,"surface":"عَصَيْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ص-ي","rootLatin":"ʿ-ṣ-y","lemma":"عِصْيَان","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"karşı gelirsem"},{"position":6,"surface":"رَبِّى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rabbime"},{"position":6,"surface":"ي","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":7,"surface":"عَذَابَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-ḏ-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"azabından"},{"position":8,"surface":"يَوْمٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"günün"},{"position":9,"surface":"عَظِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"ʿ-ẓ-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"büyük"}]