# Zümer Sûresi, 23. Âyet (39:23)

> ٱللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ ٱلْحَدِيثِ كِتَـٰبًا مُّتَشَـٰبِهًا مَّثَانِىَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ ٱلَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَىٰ ذِكْرِ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُدَى ٱللَّهِ يَهْدِى بِهِۦ مَن يَشَآءُ ۚ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنْ هَادٍ

*(A)llâhu nezzele ahsene-lhadîśi kitâben muteşâbihen meśâniye takşe'irru minhu culûdu-lleżîne yaḣşevne rabbehum śümme telînu culûduhum ve kulûbuhum ilâ żikri(A)llâh(i)(c) żâlike huda(A)llâhi yehdî bihi men yeşâ/(u)(c) vemen yudlili(A)llâhu femâ lehu min hâd(in)*

**Meal (Diyanet):** Allah, sözün en güzelini; ayetleri, (güzellikte) birbirine benzeyen ve (hükümleri, öğütleri, kıssaları) tekrarlanan bir kitap olarak indirmiştir. Rablerinden korkanların derileri (vücutları) ondan dolayı gerginleşir. Sonra derileri de (vücutları da) kalpleri de Allah'ın zikrine karşı yumuşar. İşte bu Kur'an Allah'ın hidayet rehberidir. Onunla dilediğini doğru yola iletir. Allah, kimi saptırırsa artık onun için hiçbir yol gösterici yoktur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/39/23

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Kur'an'ın ilahi menşeini, eşsizliğini ve insan üzerindeki dönüştürücü etkisini vurgulamaktadır. Özellikle Kitab'ın 'ahsenel hadis' ve 'müteşabihen mesani' oluşu ile müminlerin kalpleri ve derileri üzerindeki tesiri, ayetin temel dilbilimsel ve semantik odak noktalarını oluşturur.","keyConcepts":[{"word":"نَزَّلَ","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Allah'ın Kur'an'ı peyderpey indirmesi, vahyin kaynağını ve sürecini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nüzûl (نزول), yüksek bir yerden aşağıya inmek demektir. Allah Teâlâ'nın 'nezzele' (نَزَّلَ) fiilini kullanması, Kur'an'ın katıksız bir şekilde O'ndan geldiğini ve peyderpey, hikmetle indirildiğini gösterir. Ayetteki kullanımı, Kur'an'ın ilahi bir kaynak tarafından, belirli bir düzen ve amaçla gönderildiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nüzûl, bir şeyin yukarıdan aşağıya doğru hareket etmesidir. 'Tenzîl' (تنزيل) ise, bir şeyi parça parça, aşama aşama indirmek anlamına gelir. Ayetteki 'nezzele' (نَزَّلَ) fiili, Kur'an'ın bir bütün olarak değil, zaman içinde, olaylara ve ihtiyaçlara göre indirildiğini, bu durumun da onun mucizevi yönlerinden biri olduğunu belirtir."}]},{"word":"أَحْسَنَ ٱلْحَدِيثِ","root":"ح س ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"Sözlerin en güzeli, Kur'an'ın üslup, içerik ve etki bakımından eşsizliğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hadis (حديث), söz demektir. 'Ahsenü'l-hadîs' (أحسن الحديث) ifadesi, Kur'an'ın sözlerin en güzeli olduğunu, zira onun hem lafızlarının güzelliği hem de manalarının derinliği ve doğruluğu ile diğer tüm sözlerden üstün olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, Kur'an'ın hem edebi hem de hakikat açısından en mükemmel söz olduğu vurgulanır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüsn (حسن), bir şeyin hem zahiren hem de batınen güzel olmasıdır. 'Ahsen' (أحسن) ise, en güzel anlamına gelir. Kur'an'ın 'ahsenü'l-hadîs' olarak nitelendirilmesi, onun hem lafızlarının fesahat ve belagat açısından en üst düzeyde olduğunu, hem de içerdiği hükümlerin, kıssaların ve öğütlerin insan fıtratına en uygun ve en faydalı olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hadis' kavramının Kur'an'da sadece 'söz' değil, aynı zamanda 'haber' ve 'anlatı' anlamlarına da geldiğini belirtir. 'Ahsenü'l-hadîs' ifadesi, Kur'an'ın sadece estetik bir güzelliğe sahip olmakla kalmayıp, aynı zamanda insanlığa sunduğu haberlerin ve anlatıların da en doğru, en hikmetli ve en etkili olduğunu gösterir. Bu, Kur'an'ın hem biçim hem de içerik olarak üstünlüğünü vurgular."}]},{"word":"مُتَشَـٰبِهًا","root":"ش ب ه","rootLatin":"ş-b-h","meaning":"Ayetlerin birbirine benzemesi, Kur'an'ın bütünlüğünü, tutarlılığını ve ayetlerinin birbirini teyit etmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Müteşâbih (متشابه), birbirine benzeyen, birbirini andıran demektir. Kur'an'ın 'müteşâbih' olması, ayetlerinin anlam ve hüküm bakımından birbiriyle uyumlu olduğunu, çelişki barındırmadığını ve bir kısmının diğer kısmını açıkladığını gösterir. Bu, Kur'an'ın ilahi bir kitap olmasının delillerindendir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şebeh (شبه), iki şeyin niteliklerinde benzerlik bulunmasıdır. 'Müteşâbih' (متشابه) ise, ayetlerin lafız ve mana bakımından birbirine benzemesi, birbiriyle uyum içinde olmasıdır. Ayetteki kullanımı, Kur'an'ın ayetleri arasında bir ahenk ve tutarlılık olduğunu, bu durumun da onun mucizevi yönlerinden biri olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'teşâbüh' kavramının Kur'an'da hem lafız hem de mana düzeyinde bir benzerliği ifade ettiğini belirtir. Ayetlerin 'müteşâbih' olması, onların sadece dış görünüşte değil, aynı zamanda içsel anlam ve mesajlarında da bir bütünlük arz ettiğini, bu sayede Kur'an'ın genel mesajının daha güçlü ve etkili bir şekilde iletildiğini gösterir."}]},{"word":"مَّثَانِىَ","root":"ث ن ي","rootLatin":"s-n-y","meaning":"Tekrar eden, çiftler halinde gelen veya tekrar tekrar okunan anlamlarına gelir, Kur'an'ın mesajlarının pekiştirilmesini ve farklı yönlerden ele alınmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Mesânî (مثاني), tekrar eden demektir. Kur'an'ın 'mesânî' olması, kıssaların, hükümlerin ve öğütlerin farklı surelerde ve farklı bağlamlarda tekrar edilmesiyle, mesajın pekiştirilmesini ve zihinlerde daha kalıcı olmasını sağlar. Bu tekrar, Kur'an'ın öğretici ve rehberlik edici yönünü güçlendirir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seny (ثني), bir şeyi ikiye katlamak veya tekrar etmek demektir. 'Mesânî' (مثاني) kelimesi, Kur'an'ın ayetlerinin ve konularının tekrarlandığını, böylece manaların pekiştirildiğini ve farklı yönlerden ele alındığını ifade eder. Ayrıca, Kur'an'ın ikişerli (çiftler halinde) ayetler veya konular içerdiğine de işaret edebilir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Mesânî, Kur'an'ın tekrar tekrar okunan, tekrar tekrar düşünülen ve tekrar tekrar ibret alınan bir kitap olduğunu ifade eder. Ayrıca, Kur'an'daki kıssaların, hükümlerin ve öğütlerin farklı surelerde farklı üsluplarla tekrar edilmesiyle, mesajın daha iyi anlaşılması ve akılda kalması sağlanır. Bu, Kur'an'ın pedagojik bir özelliğidir."}]},{"word":"تَقْشَعِرُّ","root":"ق ش ع ر","rootLatin":"k-ş-'-r","meaning":"Tüylerin ürpermesi, Kur'an'ın ilahi kelamının müminler üzerindeki derin huşu ve saygı uyandıran etkisini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kuşa'rîr (قشعرير), derinin tüylerinin diken diken olması, ürpermesi demektir. Ayetteki 'takşa'irru' (تقشعرُّ) fiili, Rablerinden korkanların Kur'an'ı işittiklerinde duydukları derin huşu ve saygıdan dolayı bedenlerinin titremesini, tüylerinin ürpermesini ifade eder. Bu, kalplerindeki imanın ve Allah korkusunun dışa vurumudur."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kuşa'rîr (قشعرير), soğuktan veya korkudan dolayı derinin büzüşmesi ve tüylerin dikleşmesidir. Kur'an'ın okunmasıyla müminlerin derilerinin 'takşa'irru' (تقشعرُّ) olması, Allah'ın azametini ve kelamının büyüklüğünü idrak etmelerinden kaynaklanan bir ürpertiyi, derin bir saygı ve huşu halini gösterir."}]},{"word":"تَلِينُ","root":"ل ي ن","rootLatin":"l-y-n","meaning":"Yumuşamak, kalplerin ve derilerin Allah'ın zikriyle huzur bulması, sükûnete ermesi ve teslimiyete yönelmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Lîn (لين), sertliğin zıddı olarak yumuşaklık demektir. 'Telînu' (تلينُ) fiili, başlangıçtaki ürpertinin ardından kalplerin ve derilerin Allah'ın zikriyle yumuşamasını, sükûnete ermesini ve huzur bulmasını ifade eder. Bu, Kur'an'ın müminler üzerindeki dönüştürücü ve yatıştırıcı etkisini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Lîn (لين), sertliğin giderilmesi ve yumuşaklık kazanılmasıdır. Ayetteki 'telînu' (تلينُ) fiili, Kur'an'ın etkisiyle kalplerin katılıklarından arınarak Allah'ın zikrine karşı daha duyarlı hale gelmesini, teslimiyet ve huşu ile dolmasını ifade eder. Bu, imanın kalpteki derinleşmesini ve huzur bulmasını sembolize eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Lîn, bir şeyin kolayca şekil alabilmesi, esnek olmasıdır. Kalplerin 'telînu' (تلينُ) olması, onların katılık ve gafletten kurtularak Allah'ın emirlerine ve zikrine karşı açılmasını, kolayca etkilenebilir ve yönlendirilebilir hale gelmesini ifade eder. Bu, manevi bir dönüşüm ve arınma sürecidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","zikir","hidayet-dalalet","takva"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"a-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":2,"surface":"نَزَّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"n-z-l","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdi"},{"position":3,"surface":"أَحْسَنَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"h-s-n","rootLatin":"h-s-n","lemma":"أَحْسَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"en güzelini"},{"position":4,"surface":"ٱلْحَدِيثِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"h-d-s","rootLatin":"h-d-s","lemma":"حَدِيث","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sözün"},{"position":5,"surface":"كِتَـٰبًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"k-t-b","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"bir kitap olarak"},{"position":6,"surface":"مُّتَشَـٰبِهًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ş-b-h","rootLatin":"ş-b-h","lemma":"مُتَشَابِه","form":"Tefâ'ul","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"birbirine benzeyen"},{"position":7,"surface":"مَّثَانِىَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"s-n-y","rootLatin":"s-n-y","lemma":"مَثَانِي","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"tekrarlanan"},{"position":8,"surface":"تَقْشَعِرُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"k-ş-'-r","rootLatin":"k-ş-'-r","lemma":"اِقْشَعَرَّ","form":"İf'ilâl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ürperir"},{"position":9,"surface":"مِنْهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ondan"},{"position":9,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":10,"surface":"جُلُودُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"c-l-d","rootLatin":"c-l-d","lemma":"جُلُود","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"derileri"},{"position":11,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"o kimselerin ki"},{"position":12,"surface":"يَخْشَوْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"h-ş-y","rootLatin":"h-ş-y","lemma":"خَشِيَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"korkarlar"},{"position":13,"surface":"رَبَّهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"r-b-b","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rablerini"},{"position":13,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":14,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":15,"surface":"تَلِينُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"l-y-n","rootLatin":"l-y-n","lemma":"لَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yumuşar"},{"position":16,"surface":"جُلُودُهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"c-l-d","rootLatin":"c-l-d","lemma":"جُلُود","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"derileri"},{"position":16,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":17,"surface":"وَقُلُوبُهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"قُلُوبُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"k-l-b","rootLatin":"k-l-b","lemma":"قُلُوب","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf ile merfû","gloss":"kalpleri"},{"position":17,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":18,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":19,"surface":"ذِكْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"z-k-r","rootLatin":"z-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zikrine"},{"position":20,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"a-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":21,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işte bu"},{"position":22,"surface":"هُدَى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"h-d-y","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"hidayetidir"},{"position":23,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"a-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":24,"surface":"يَهْدِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"h-d-y","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hidayet eder"},{"position":25,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":25,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":26,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kimseyi"},{"position":27,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ş-y-a","rootLatin":"ş-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"dilerse"},{"position":28,"surface":"وَمَن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":28,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":29,"surface":"يُضْلِلِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"d-l-l","rootLatin":"d-l-l","lemma":"أَضَلَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatından sonra geldiği için meczûm","gloss":"saptırırsa"},{"position":30,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"a-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":31,"surface":"فَمَا","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":31,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":32,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":32,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":33,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Zâide Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hiçbir"},{"position":34,"surface":"هَادٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"h-d-y","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَادِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (lafzen mecrûr)","gloss":"yol gösterici"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/23*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/23*