# Zümer Sûresi, 29. Âyet (39:29) > ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا رَّجُلًا فِيهِ شُرَكَآءُ مُتَشَـٰكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِّرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا ۚ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ۚ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ *Daraba(A)llâhu meśelen raculen fîhi şurakâu muteşâkisûne ve raculen selemen liraculin hel yesteviyâni meśelâ(en)(c) elhamdu li(A)llâh(i)(c) bel ekśeruhum lâ ya'lemûn(e)* **Meal (Diyanet):** Allah, birbiriyle çekişen ortak sahipleri bulunan bir (köle) adam ile yalnızca bir kişiye ait olan bir (köle) adamı örnek verdi. Bu iki adamın durumu hiç, bir olur mu? Hamd Allah'a mahsustur. Hayır, onların çoğu bilmiyorlar. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/39/29 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Zümer Suresi 29. ayet, Allah'ın tevhid ve şirk arasındaki farkı somutlaştırmak için iki farklı insan tipini misal vererek anlatır. Ayet, çok tanrılı inancın getirdiği karmaşa ile tek tanrılı inancın sağladığı huzuru karşılaştırmalı bir dilbilimsel analizle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ضَرَبَ","root":"ض ر ب","rootLatin":"d-r-b","meaning":"Allah'ın bir şeyi açıklamak, örnek vermek veya benzetme yapmak için kullandığı fiildir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'darabe' fiilinin asıl anlamının bir şeye vurmak olduğunu belirtir. Ancak Kur'an'da mecazi olarak 'misal vermek, açıklamak, beyan etmek' anlamlarında da kullanıldığını ifade eder. Bu ayette ise Allah'ın hakikati açıklamak için bir benzetme yapması anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'darabe meselen' ifadesinin 'misal verdi, örnek gösterdi' anlamına geldiğini belirtir. Burada Allah'ın, tevhid ve şirk arasındaki farkı zihinlerde somutlaştırmak için bir benzetme yaptığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'darabe' fiilinin Kur'an'da sıkça 'misal vermek' anlamında kullanıldığını ve bu kullanımın, soyut kavramları somutlaştırma, anlaşılır kılma ve muhatabın zihninde canlandırma işlevi gördüğünü belirtir. Ayetteki 'darabe meselen' ifadesi, Allah'ın mesajını daha etkili bir şekilde iletme yöntemidir."}]},{"word":"مَثَلًا","root":"م ث ل","rootLatin":"m-s-l","meaning":"Allah'ın bir hakikati açıklamak veya bir durumu somutlaştırmak için kullandığı örnek, benzetme veya kıyaslamadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mesel' kelimesinin 'benzerlik, örnek, ibret alınacak şey' anlamlarına geldiğini ifade eder. Bu ayetteki 'meselen' ise, Allah'ın tevhid ve şirk arasındaki farkı açıklamak için ortaya koyduğu bir benzetme, bir kıyaslama örneğidir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mesel'in, bir şeyin benzerini veya durumunu açıklamak için kullanılan bir ifade olduğunu belirtir. Ayetteki 'meselen', Allah'ın iki farklı insan tipini karşılaştırarak tevhidin üstünlüğünü ortaya koyduğu bir örnektir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mesel' kelimesinin Kur'an'da genellikle soyut bir gerçeği somutlaştırmak, bir ders vermek veya bir durumu açıklamak amacıyla kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'meselen', şirk ve tevhidin sonuçlarını insan zihninde canlandıran bir benzetmedir."}]},{"word":"شُرَكَآءُ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Bir şeye ortak olan, birden fazla sahip veya efendi anlamına gelir ve bu ayette şirk inancının çoklu ilahlarını temsil eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şerîk' kelimesinin 'ortak' anlamına geldiğini ve 'şürekâ'nın bunun çoğulu olduğunu belirtir. Kur'an'da bu kelime, Allah'a ortak koşulan ilahları ifade etmek için kullanılır. Ayetteki 'şürekâ', şirk inancının getirdiği çok başlılığı ve bu durumun insan üzerindeki olumsuz etkisini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'şirk'in 'ortaklık' anlamına geldiğini ve 'şürekâ'nın da bu ortakları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'şürekâ', bir adamın birden fazla efendisi olması durumunu tasvir ederek, şirk inancının insanı nasıl parçaladığını ve huzursuz ettiğini anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şirk' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini ve 'şürekâ'nın bu kavramın somutlaşmış hali olduğunu açıklar. 'Şürekâ', Allah'ın tekliğini reddederek O'na ortak koşulan varlıkları ifade eder ve bu ayetteki kullanımı, çoklu efendilere hizmet etmenin getirdiği içsel çatışmayı sembolize eder."}]},{"word":"مُتَشَـٰكِسُونَ","root":"ش ك س","rootLatin":"ş-k-s","meaning":"Birbirleriyle geçimsiz, anlaşmazlık içinde olan ve sürekli çekişen efendileri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şekese' fiilinin 'anlaşmazlığa düşmek, geçimsiz olmak' anlamına geldiğini belirtir. 'Müteşâkisûn' ise, sürekli çekişme ve anlaşmazlık içinde olan kimseleri ifade eder. Ayetteki kullanımı, şirk inancının getirdiği çoklu ilahların birbiriyle uyumsuzluğunu ve bu durumun insana yansıyan huzursuzluğunu tasvir eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'müteşâkisûn' kelimesinin 'birbirine muhalif, çekişen, geçimsiz' anlamlarına geldiğini açıklar. Bu ayette, şirk koşan kişinin hizmet ettiği ilahların birbiriyle uyumsuzluğunu ve bu durumun o kişiyi nasıl bir çıkmaza soktuğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'müteşâkisûn'un, 'birbirine karşı çıkan, zıtlaşan, geçimsiz' anlamında olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, şirk koşan kişinin farklı istekleri olan birçok efendiye hizmet etmeye çalışmasının getirdiği zorluğu ve içsel çatışmayı ifade eder."}]},{"word":"سَلَمًا","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Tek bir efendiye ait, ona teslim olmuş ve onunla barış içinde olan bir durumu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'selem' kelimesinin 'barış, teslimiyet, selamet' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'selem' ise, tek bir efendiye ait olan, ona tam teslimiyet gösteren ve bu sayede iç huzura kavuşmuş bir durumu ifade eder. Bu, tevhid inancının getirdiği huzur ve istikrarın sembolüdür."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'selem'in 'bir kişiye ait, onun malı olan' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'selem li-raculin' ifadesi, tek bir efendiye bağlı olan, dolayısıyla içsel bir çatışma yaşamayan, huzurlu bir durumu tasvir eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'selem'in 'barış, esenlik, teslimiyet' gibi geniş anlamlara sahip olduğunu ve Kur'an'da genellikle Allah'a teslimiyet ve O'nunla barış içinde olma durumunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, tek bir ilaha kulluk etmenin getirdiği içsel huzur ve bütünlüğü temsil eder."}]},{"word":"يَسْتَوِيَانِ","root":"س و ي","rootLatin":"s-v-y","meaning":"İki şeyin eşit olup olmadığını, denk olup olmadığını sorgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'istevâ' fiilinin 'eşit olmak, dengeye gelmek, düzgün olmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hel yesteviyân' ifadesi, iki farklı durumun (şirk ve tevhid) sonuçlarının eşit olup olmadığını sorgulayarak, tevhidin üstünlüğünü vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'istevâ' fiilinin 'eşit olmak, denk olmak' anlamında kullanıldığını ve bu ayetteki soru kalıbının, iki zıt durum arasındaki belirgin farkı ortaya koymak için retorik bir soru olduğunu açıklar. Şirk ve tevhidin sonuçları asla eşit olamaz."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'istevâ' fiilinin Kur'an'da 'denklik, eşitlik' anlamında kullanıldığını ve bu ayetteki kullanımın, şirk ve tevhidin getirdiği yaşam biçimlerinin ve sonuçlarının asla aynı olamayacağını vurguladığını belirtir. Bu, tevhidin üstünlüğünü ve şirkten kaynaklanan karmaşayı net bir şekilde ortaya koyar."}]}]} ## Tefsir {"topics":["tevhid","musrikler"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"ضَرَبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ر-ب","rootLatin":"d-r-b","lemma":"ضَرَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"vurdu/misal verdi"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"مَثَلًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-s-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"misal"},{"position":4,"surface":"رَّجُلًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ج-ل","rootLatin":"r-j-l","lemma":"رَجُل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir adam"},{"position":5,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"شُرَكَآءُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"شَرِيك","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"ortaklar"},{"position":7,"surface":"مُتَشَـٰكِسُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ك-س","rootLatin":"ş-k-s","lemma":"مُتَشَاكِس","form":"Tefâ'ul","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"geçimsizler"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"رَجُلًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ج-ل","rootLatin":"r-j-l","lemma":"رَجُل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih üzerine atfedildiği için mansûb","gloss":"bir adam"},{"position":9,"surface":"سَلَمًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"سَلَم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"barış içinde/teslim olmuş"},{"position":10,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"رَجُلٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ج-ل","rootLatin":"r-j-l","lemma":"رَجُل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir adama"},{"position":11,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":12,"surface":"يَسْتَوِيَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"اِسْتَوَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"eşit olurlar mı"},{"position":13,"surface":"مَثَلًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-s-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"misal olarak"},{"position":14,"surface":"ٱلْحَمْدُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمْد","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hamd"},{"position":15,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":15,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":16,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"İbtal Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"fakat"},{"position":17,"surface":"أَكْثَرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-s-r","lemma":"أَكْثَر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"çoğu"},{"position":17,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":18,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":19,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilirler"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/29* - **Ahzâb Sûresi** · *39/29* - **Ahzâb Sûresi** · *39/29* - **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/29* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *39/29* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *39/29* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *39/29* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *39/29* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *39/29* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *39/29*