# Zümer Sûresi, 32. Âyet (39:32)

> ۞ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن كَذَبَ عَلَى ٱللَّهِ وَكَذَّبَ بِٱلصِّدْقِ إِذْ جَآءَهُۥٓ ۚ أَلَيْسَ فِى جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْكَـٰفِرِينَ

*Femen azlemu mimmen keżebe ‘ala(A)llâhi vekeżżebe bi-ssidki iż câeh(u)(c) eleyse fî cehenneme meśven lilkâfirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kim, Allah'a karşı yalan uyduran ve kendisine geldiğinde, doğruyu (Kur'an'ı) yalanlayandan daha zalimdir? Cehennemde kafirler için kalacak bir yer mi yok!?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/39/32

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'a iftira atan ve hakikati yalanlayanların en büyük zalimler olduğunu vurgulamakta, inkarcıların nihai durağının cehennem olduğunu bildirmektedir. Ayet, 'zulüm', 'yalanlama', 'doğruluk' ve 'inkar' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adaleti ve hakikatin reddinin sonuçlarını ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَظْلَمُ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"En zalim, en haksız olan demektir ve burada Allah'a iftira atanların ve gerçeği yalanlayanların zulmünün derecesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymak, haddi aşmak demektir. Ayetteki 'أَظْلَمُ' ifadesi, Allah'a karşı yalan uydurmanın ve hakikati yalanlamanın, zulmün en ileri derecesi olduğunu, yani en büyük haksızlık ve haddi aşma olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Zulüm, bir şeyi kendi yerinden başka bir yere koymaktır. Şeriatta ise, Allah'ın koyduğu sınırları aşmak ve O'nun emirlerine karşı gelmektir. Ayetteki 'أَظْلَمُ' ise, bu tür bir zulmün en şiddetli ve en büyük şeklini ifade eder ki bu da Allah'a yalan isnat etmek ve O'nun gönderdiği hakikati inkar etmektir."}]},{"word":"كَذَبَ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalan söyledi, iftira etti anlamına gelir ve burada Allah'a karşı asılsız iddialarda bulunmayı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kezeb (كذب), doğru olmayan bir sözü söylemek, gerçeğe aykırı beyanda bulunmaktır. Ayetteki 'كَذَبَ عَلَى اللَّهِ' ifadesi, Allah hakkında doğru olmayan şeyler söylemek, O'na ortak koşmak veya O'nun hakkında yalan uydurmak anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kezeb (كذب), bir şeyi yalanlamak veya bir konuda yalan söylemektir. Burada 'كَذَبَ عَلَى اللَّهِ' ifadesi, Allah'a karşı iftira atmak, O'nun hakkında uydurma şeyler söylemek ve O'na yakışmayan vasıfları isnat etmek mecazını taşır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kezb (كذب) kelimesi, gerçeğe aykırı beyanda bulunmak, yalan söylemek demektir. Kur'an'da Allah'a karşı kezb, O'na ortak koşmak, O'nun ayetlerini inkar etmek veya O'nun hakkında asılsız iddialarda bulunmak şeklinde tezahür eder. Ayetteki kullanımı, bu fiilin en ağır şekillerinden birini, yani Allah'a iftira atmayı vurgular."}]},{"word":"كَذَّبَ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanladı, inkar etti anlamına gelir ve burada kendisine gelen gerçeği, yani vahyi ve peygamberi yalanlamayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tekzîb (تكذيب), bir sözü veya haberi yalanlamak, doğru olmadığını iddia etmektir. Ayetteki 'كَذَّبَ بِالصِّدْقِ' ifadesi, kendisine ulaşan hakikati, yani Kur'an'ı ve peygamberin getirdiği mesajı yalanlamak, onu kabul etmemek anlamındadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Tekzîb (تكذيب) kavramı, Kur'an'da genellikle peygamberlerin getirdiği mesajı, Allah'ın ayetlerini veya ahiret gününü inkar etme anlamında kullanılır. Ayetteki 'كَذَّبَ بِالصِّدْقِ' ifadesi, mutlak hakikat olan vahyi ve peygamberin doğruluğunu reddetmeyi, yani imanı inkar etmeyi ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tekzîb, bir şeyi yalanlamak ve onun doğru olmadığını iddia etmektir. Ayetteki 'كَذَّبَ بِالصِّدْقِ' ifadesi, Allah'tan gelen ve doğruluğu apaçık olan mesajı, yani Kur'an'ı ve peygamberin tebliğini yalanlamak, ona inanmamak anlamındadır."}]},{"word":"الصِّدْقِ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Doğruluk, gerçek anlamına gelir ve burada Allah'tan gelen vahyi, yani Kur'an'ı ve peygamberin getirdiği mesajı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sıdk (صدق), sözün veya fiilin gerçeğe uygun olmasıdır. Ayetteki 'الصِّدْقِ' ifadesi, Allah'tan gelen ve hiçbir şüphe taşımayan mutlak hakikati, yani Kur'an'ı ve peygamberin tebliğ ettiği doğru mesajı ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sıdk (صدق), sözün veya haberin gerçeğe uygun olmasıdır. Kur'an'da 'الصِّدْقِ' kelimesi, genellikle Allah'ın kelamını, peygamberlerin getirdiği hakikati ve ahiret vaadini ifade eder. Ayetteki kullanımı, kendisine gelen ilahi vahyin doğruluğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sıdk (صدق) kavramı, Kur'an'da sadece sözün doğruluğunu değil, aynı zamanda bir kişinin inancının ve eylemlerinin de samimiyetini ve hakikate uygunluğunu ifade eder. Ayetteki 'الصِّدْقِ' ise, Allah'tan gelen ve mutlak doğru olan vahyi, yani İslam'ın temelini oluşturan hakikatleri temsil eder."}]},{"word":"الْكَافِرِينَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkarcılar, gerçeği örtenler anlamına gelir ve burada Allah'ın ayetlerini ve peygamberin getirdiği hakikati reddedenleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfr (كفر), bir nimeti örtmek, nankörlük etmek veya gerçeği inkar etmektir. Ayetteki 'الْكَافِرِينَ' ifadesi, Allah'ın varlığını, birliğini, peygamberlerin doğruluğunu ve ahiret gününü inkar eden, hakikati örtbas eden kimseleri ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Küfr (كفر), bir şeyi örtmek veya gizlemektir. Şeriatta ise, Allah'ın birliğini ve peygamberlerin getirdiği hakikati inkar etmek, yani imanı gizlemek veya reddetmektir. Ayetteki 'الْكَافِرِينَ' bu anlamda, Allah'ın ayetlerini ve hakikati inkar edenleri tanımlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Küfr (كفر) kavramı, Kur'an'da sadece inançsızlığı değil, aynı zamanda Allah'ın nimetlerine karşı nankörlüğü ve O'nun mesajını reddetmeyi de ifade eder. Ayetteki 'الْكَافِرِينَ' ifadesi, Allah'a karşı yalan uyduran ve hakikati yalanlayan kişilerin, bu fiilleriyle küfre düştüklerini ve bu durumun cehennemle sonuçlanacağını belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","cehennem","musrikler","soz-yalan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"أَظْلَمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"أَظْلَمُ","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha zalim"},{"position":3,"surface":"مِمَّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"مَّن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"kimse"},{"position":4,"surface":"كَذَبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"yalan söyledi"},{"position":5,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"كَذَّبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"yalanladı"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"ٱلصِّدْقِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صِدْق","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"doğruluğu"},{"position":9,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"iken"},{"position":10,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-hamza","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"geldi"},{"position":10,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"ona"},{"position":11,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mı"},{"position":11,"surface":"لَيْسَ","pos":"fiil","posDetail":"Nakıs Fiil","root":"ل-ي-س","rootLatin":"l-y-s","lemma":"لَيْسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nakıs fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"değil mi"},{"position":12,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":13,"surface":"جَهَنَّمَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ج-ه-ن-م","rootLatin":"j-h-n-m","lemma":"جَهَنَّم","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için fetha ile mecrûr (gayr-ı munsarıf)","gloss":"cehennem"},{"position":14,"surface":"مَثْوًۭى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân","root":"ث-و-ي","rootLatin":"th-w-y","lemma":"مَثْوَى","form":"Mef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Leyse'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"kalacak yer"},{"position":15,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":15,"surface":"لْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için yâ ile mecrûr","gloss":"inkarcılar"}]