# Zümer Sûresi, 4. Âyet (39:4)

> لَّوْ أَرَادَ ٱللَّهُ أَن يَتَّخِذَ وَلَدًا لَّٱصْطَفَىٰ مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَآءُ ۚ سُبْحَـٰنَهُۥ ۖ هُوَ ٱللَّهُ ٱلْوَٰحِدُ ٱلْقَهَّارُ

*Lev erâda(A)llâhu en yetteḣiże veleden lestafâ mimmâ yaḣluku mâ yeşâ(u)(c) subhâneh(u)(s) huva(A)llâhu-lvâhidu-lkahhâr(u)*

**Meal (Diyanet):** Eğer Allah bir çocuk edinmek isteseydi, yarattıklarından dilediğini seçerdi. O, bundan uzaktır, yücedir. O, bir ve her şey üzerinde mutlak otorite sahibi olan Allah'tır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/39/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın çocuk edinme düşüncesini reddederken, O'nun mutlak kudretini ve birliğini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, Allah'ın iradesi, seçimi, münezzeh oluşu ve eşsiz gücü etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَرَادَ","root":"رود","rootLatin":"r-v-d","meaning":"Allah'ın bir şeyi dilemesi, istemesi ve ona yönelmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irâde' kelimesini 'bir şeye yönelmek, onu talep etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'lev erâdallah' ifadesi, Allah'ın çocuk edinme gibi bir şeyi dilemesinin, O'nun zatına yakışmadığını, böyle bir iradenin O'ndan sadır olmayacağını ima eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, iradeyi 'bir şeyi yapmaya veya terk etmeye meyletmek' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın zatına uygun olmayan bir fiili dilemesinin imkansızlığını, dolayısıyla böyle bir iradenin O'nda bulunmadığını vurgular."}]},{"word":"يَتَّخِذَ","root":"أخذ","rootLatin":"a-h-z","meaning":"Bir şeyi edinmek, kendine mal etmek veya benimsemek anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ittihâz' kelimesini 'bir şeyi kendine dost veya evlat edinmek' anlamında kullanır. Ayetteki 'en yettehize veleden' ifadesi, Allah'ın bir çocuk edinmesinin, O'nun mutlak birliğine ve yaratıcılığına aykırı olduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ittihâz'ın 'bir şeyi kendine has kılmak, benimsemek' manasına geldiğini ifade eder. Ayette, Allah'ın çocuk edinmesinin, O'nun yaratıcı ve müstağni vasfına ters düşen bir eylem olduğu vurgulanır."}]},{"word":"وَلَدًا","root":"ولد","rootLatin":"v-l-d","meaning":"Doğum yoluyla meydana gelen çocuk, evlat anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'veled' kelimesini 'doğum yoluyla meydana gelen evlat' olarak açıklar. Ayetteki 'veleden' ifadesi, Allah'ın doğum ve üreme gibi beşerî özelliklerden münezzeh olduğunu, dolayısıyla O'nun için çocuk edinmenin söz konusu olamayacağını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'veled' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a atfedilen ortaklık ve benzerlik iddialarını reddetmek için kullanıldığını belirtir. Ayette, Allah'ın mutlak birliğini ve eşsizliğini vurgulamak amacıyla 'veled' edinme fikrinin reddedildiği görülür."}]},{"word":"ٱصْطَفَىٰ","root":"صفو","rootLatin":"s-f-v","meaning":"Bir şeyi seçmek, ayıklamak, tercih etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ıstıfâ'yı 'bir şeyi saflaştırmak, en iyisini seçmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'lastafâ mimmâ yahliku mâ yeşâ' ifadesi, eğer Allah çocuk edinmek isteseydi, yaratılmışlar arasından dilediğini seçebilecek kudrete sahip olduğunu, ancak böyle bir iradenin O'ndan sadır olmayacağını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ıstıfâ'nın 'bir şeyi diğerlerinden üstün görerek seçmek' anlamını taşıdığını belirtir. Ayette, Allah'ın seçme kudretinin sınırsız olduğu, ancak bu kudretin O'nun zatına yakışmayan bir fiil için kullanılmayacağı ifade edilir."}]},{"word":"سُبْحَـٰنَهُۥ","root":"سبح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ın her türlü noksanlıktan, eksiklikten ve yaratılmışlara ait özelliklerden münezzeh, uzak ve yüce olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sübhân' kelimesini 'Allah'ı her türlü noksanlıktan tenzih etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'sübhânehû' ifadesi, Allah'ın çocuk edinme gibi bir fiilden tamamen uzak ve yüce olduğunu, O'nun zatının bu tür beşerî özelliklerden arınmış olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sübhân'ın 'Allah'ı her türlü kusurdan ve şerikten tenzih etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Allah'ın çocuk edinme fikrinin reddedilmesinin hemen ardından gelerek, O'nun mutlak kemalini ve eşsizliğini pekiştirir."}]},{"word":"ٱلْقَهَّارُ","root":"قهر","rootLatin":"k-h-r","meaning":"Her şeye gücü yeten, her şeyi hükmü altına alan, mutlak galip olan anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kahhâr' ismini 'her şeye galip gelen, her şeyi boyun eğdiren' olarak açıklar. Ayetteki 'el-Vâhidü'l-Kahhâr' ifadesi, Allah'ın birliğinin yanı sıra, O'nun mutlak kudretini ve her şeye hükmeden üstünlüğünü vurgular. Bu, O'nun çocuk edinmeye ihtiyacı olmadığını ve böyle bir şeye kimsenin O'nu zorlayamayacağını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kahhâr' isminin 'her şeyi kendi iradesine boyun eğdiren, hiçbir şeyin O'na karşı gelemeyeceği' anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Allah'ın 'Vâhid' (tek) olmasıyla birlikte 'Kahhâr' olması, O'nun zatında ve fiillerinde eşsiz ve mutlak güç sahibi olduğunu, dolayısıyla çocuk edinme gibi bir eksiklikten münezzeh olduğunu pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kufur-sirk","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَّوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart edatı olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"أَرَادَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"إِرَادَة","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"isteseydi"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":4,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Muzâri fiili nasb eden edat olduğu için mebnî","gloss":"-mesi, -mak"},{"position":5,"surface":"يَتَّخِذَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"اِتِّخَاذ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'أن'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"edinmek"},{"position":6,"surface":"وَلَدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ل-د","rootLatin":"w-l-d","lemma":"وَلَد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fiilin mef'ûlün bih'i olduğu için mansûb","gloss":"çocuk"},{"position":7,"surface":"لَّٱصْطَفَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ف-و","rootLatin":"s-f-w","lemma":"اِصْطِفَاء","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Şartın cevabı olduğu için mebnî (başındaki lâm harfi cevabın alametidir)","gloss":"seçerdi"},{"position":8,"surface":"مِمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":9,"surface":"يَخْلُقُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yaratır"},{"position":10,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fiilin mef'ûlün bih'i olduğu için mansûb","gloss":"şeyi"},{"position":11,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"مَشِيئَة","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"diler"},{"position":12,"surface":"سُبْحَـٰنَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سُبْحَان","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"O münezzehtir"},{"position":12,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":13,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Allah'tır"},{"position":15,"surface":"ٱلْوَٰحِدُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِد","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"tek"},{"position":16,"surface":"ٱلْقَهَّارُ","pos":"isim","posDetail":"Mübalağalı İsm-i Fâil","root":"ق-ه-ر","rootLatin":"q-h-r","lemma":"قَهَّار","form":"Fa''âl","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"gücü her şeye yeten"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/4*
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/4*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/4*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/4*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/4*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *39/4*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *39/4*
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/4*